HMK 34. madde nedir?
HMK 34, hâkimin yasaklılık (çekinme) sebeplerini düzenler. Bu hâllerde hâkim, talep olmasa bile davaya bakmaktan kendiliğinden çekinmek zorundadır. Amaç, hâkimin tarafsızlığından kuşku duyulan durumlarda davaya bakmasını kesin olarak engellemektir.
Yasaklılık sebepleri
- Kendisine ait olan veya doğrudan doğruya ya da dolayısıyla ilgili olduğu davada,
- Aralarında evlilik bağı kalksa bile eşinin davasında,
- Kendisi veya eşinin altsoy veya üstsoyunun davasında,
- Kendisiyle arasında evlatlık bağı bulunanın davasında,
- Üçüncü derece dâhil olmak üzere kan veya (evlilik bağı kalksa dahi) kayın hısımlığı bulunanların davasında,
- Nişanlısının davasında,
- İki taraftan birinin vekili, vasisi, kayyımı veya yasal danışmanı sıfatıyla hareket ettiği davada.
Hâkimin reddinden farkı
Yasaklılık (HMK 34) sınırlı sayıda ve kesindir; hâkim kendiliğinden çekilmek zorundadır. Hâkimin reddi (HMK 36) ise tarafsızlığından şüpheyi gerektiren daha geniş sebeplere dayanır ve kural olarak tarafların talebiyle işletilir.