HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU · NO. 6100
HMK 34. Madde: Hâkimin Yasaklılık Sebepleri
HMK 34. madde nedir?
HMK 34, hâkimin yasaklılık (çekinme) sebeplerini düzenler. Bu hâllerde hâkim, talep olmasa bile davaya bakmaktan kendiliğinden çekinmek zorundadır. Amaç, hâkimin tarafsızlığından kuşku duyulan durumlarda davaya bakmasını kesin olarak engellemektir.
Yasaklılık sebepleri
- Kendisine ait olan veya doğrudan doğruya ya da dolayısıyla ilgili olduğu davada,
- Aralarında evlilik bağı kalksa bile eşinin davasında,
- Kendisi veya eşinin altsoy veya üstsoyunun davasında,
- Kendisiyle arasında evlatlık bağı bulunanın davasında,
- Üçüncü derece dâhil olmak üzere kan veya (evlilik bağı kalksa dahi) kayın hısımlığı bulunanların davasında,
- Nişanlısının davasında,
- İki taraftan birinin vekili, vasisi, kayyımı veya yasal danışmanı sıfatıyla hareket ettiği davada.
Hâkimin reddinden farkı
Yasaklılık (HMK 34) sınırlı sayıda ve kesindir; hâkim kendiliğinden çekilmek zorundadır. Hâkimin reddi (HMK 36) ise tarafsızlığından şüpheyi gerektiren daha geniş sebeplere dayanır ve kural olarak tarafların talebiyle işletilir.
Resmi kaynak: Madde metni
Sık Sorulan Sorular
HMK 34'e göre hâkim; kendi veya ilgili olduğu davada, eşinin, altsoy-üstsoyunun, evlatlığının, üçüncü dereceye kadar kan/kayın hısımlarının, nişanlısının davasında ve taraflardan birinin vekili/vasisi/kayyımı olarak hareket ettiği davada bakamaz ve talep olmasa bile çekinmek zorundadır.
Yasaklılık sebepleri sınırlı ve kesindir; hâkim kendiliğinden çekilmek zorundadır. Hâkimin reddi ise tarafsızlıktan şüphe gerektiren daha geniş sebeplere dayanır ve kural olarak tarafların talebiyle işletilir.
Bu maddeyle ilgili hukuki destek mi arıyorsunuz?
Somut olayınızı değerlendirmek, savunma veya dava stratejisi için büromuzla iletişime geçin.