HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU · NO. 6100
HMK 36. Madde: Hâkimin Reddi Sebepleri
HMK 36. madde nedir?
HMK 36, hâkimin reddi sebeplerini düzenler. Kural: hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir. Amaç, davanın bağımsız ve tarafsız bir hâkim tarafından görülmesini sağlamaktır.
Ret sebebinin kabul edildiği hâller
Özellikle şu hâllerde hâkimin reddi sebebinin varlığı kabul edilir:
- Davada taraflardan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması,
- Kanunen gerekmediği hâlde taraflardan birine veya üçüncü kişiye görüşünü açıklamış olması,
- Davada tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş ya da daha önce hâkim/hakem sıfatıyla görev yapmış olması,
- Taraflardan biriyle belirli derecede akrabalık veya menfaat ilişkisi bulunması.
Tarafsızlık ilkesi
Hâkimin reddi, hukuki dinlenilme hakkı (HMK 27) ile birlikte adil yargılanmanın güvencesidir. Yasaklılık (kesin sebeplerle hâkimin davaya bakamaması) hâllerinden farklı olarak ret, tarafsızlığa gölge düşüren durumlarda tarafın talebiyle işler.
Resmi kaynak: Madde metni
Sık Sorulan Sorular
HMK 36 uyarınca hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebep varsa taraf hâkimi reddedebilir. Özellikle hâkimin taraflardan birine öğüt/görüş vermesi, davada tanık/bilirkişi olarak dinlenmiş olması veya taraflardan biriyle akrabalık/menfaat ilişkisi bulunması ret sebebidir.
Evet. HMK 36 uyarınca tarafsızlığından şüphe gerektiren bir sebep bulunması hâlinde, taraf reddetmese bile hâkim davadan bizzat çekilebilir.
Bu maddeyle ilgili hukuki destek mi arıyorsunuz?
Somut olayınızı değerlendirmek, savunma veya dava stratejisi için büromuzla iletişime geçin.