HMK 448. madde nedir?
HMK 448, Kanunun zaman bakımından uygulanmasını düzenler. Usul kanunlarında sıkça karşılaşılan bir soru, yeni kanunun hâlihazırda görülmekte olan davalara uygulanıp uygulanmayacağıdır. Maddeye göre bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır.
Derhâl uygulama ilkesi
- HMK hükümleri, yürürlüğe girdiği andan itibaren derhâl uygulanır,
- Ancak bu uygulama, daha önce tamamlanmış (usulüne uygun bitmiş) işlemleri etkilemez,
- Yani devam eden bir davada, henüz yapılmamış işlemler yeni kurala göre yürütülürken, önceki kurala göre geçerli biçimde tamamlanmış işlemler ayakta kalır.
Neden bu ilke benimsenmiştir?
Usul hukukunda derhâl uygulama ilkesi, yargılamanın güncel ve yeknesak kurallara göre yürütülmesini sağlar; aynı zamanda tamamlanmış işlemlerin korunması, tarafların usul güvenliğini ve kazanılmış durumlarını gözetir. Bu ilke, örneğin görev ve süre gibi kuralların (bkz. görev, HMK 1; süreler, HMK 90) hangi davalara uygulanacağının belirlenmesinde yol göstericidir. Dava şartları gibi hususlar ise HMK 114’te düzenlenir.