Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2011/536 K.2023/168

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, Adana ve çevresinde ... ve diğer markaların ürünlerinin satış ve pazarlamasını yapan distribütör vasfında bir firma olduğunu, şirket bünyesinde 250 işçinin çalıştığını, bu işçilerin bir kısmının satış, pazarlama ve tahsilat yapmakta olduklarını, müvekkili şirket nezdinde çalışan işçilerin satış, pazarlama ve tahsilat işlemleri yaparken şirkete vereceği zararlarla ilgili olarak davalı ... şirketiyle Kurumsal İşyeri Paket Sigorta sözleşmesi yapıldığını, müvekkili şirket nezdinde çalışan ...'nın (... no.lu poliçe) müşterilerden tahsil ettiği paraları müvekkil şirkete vermediğini,

bu olayla ilgili olarak davalı ... şirketine 19.01.2011 tarihinde ihbarda bulunulduğunu, ... no.lu hasar dosyası açıldığını, davalı ... şirketine tüm bilgi ve belgelerin verildiğini, rizikonun da gerçekleştiğini, fakat dava tarihine kadar sigorta tazminatı ödenmediğini, aynı şekilde müvekkili şirket nezdinde çalışan ... ve ...'un (... no.lu poliçe) müşterilerden tahsil ettiği paraları müvekkili şirkete vermediğini, bu olayla ilgili olarak da davalı ... şirketine 25.05.2011 tarihinde ihbarda bulunulduğunu,... - ... no.lu hasar dosyalarının açıldığını,

davalı ... şirketine tüm bilgi ve belgeler verilmesine rağmen riziko da gerçekleştiği halde çekilen ihtara rağmen dava tarihine kadar sigorta tazminatının ödenmediğini, davalı ... şirketinin hem sigorta sözleşmesi hem de mevzuat gereği, müvekkili şirketin sigorta sözleşmesinden kaynaklanan sigorta tazminatını ödemesi gerekirken ödeme yapmamasının hukuka aykırı olduğunu, TTK hükümlerine göre tacir olan davalı ... şirketi basiretli bir iş adamı gibi davranmak zorunda olduğunu, sigorta sözleşmelerinin güvene dayalı olduğunu,

bir güven müessesi olması gereken ve basiretli bir iş adamı gibi davranmakla yükümlü olan sigorta şirketinin bu yükümlüklerini gözardı ederek, rizikonun gerçekleşmesine rağmen sigorta tazminatını ödememesinin hukuka aykırı bir davranış olduğunu, müvekkili şirketin belirsiz alacak davası açmanın hukuki menfaati olduğundan belirsiz alacak davasının ikame edildiğini beyan ederek müvekkili şirketin davalı ... şirketinden sigorta tazminatı alacağının 6100 Sayılı HMK 107. md uyarınca belirlenmesine karar verilerek,

şimdilik 1.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ayrıca 23/09/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 9.000,00-TL arttırarak toplam 10.000,00-TL sigorta tazminatı alacağının tamamının, hasarın ihbar edilip ... ve ... numaralı hasar dosyalarının açılarak temerrüdün gerçekleştiği 25.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacının davasını yetkisiz mahkemede açtığını, yetkili mahkemenin İstanbul Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyan ederek yetkisizlik kararı verilmesini, davacının tespit davası açmakta hukuki yararının olmadığını, davacı çalışanları tarafından ifa edildiğini iddia ettiği emniyeti suiistimal sureti ile uğramış olduğu zararının tespiti için iş bu davayı açtığını, kurumsal bir şirketin kayıtlarında iddia edildiği gibi böyle bir olay sebebiyle ne kadar zarara uğradığının kuruşuna kadar kayıtlı olduğunu,

davacının davalıdan alacaklı olup olmadığının tespit davası ile değil eda davası ile belirlenebilir olduğunu, bu sebeple de tazminatı alacağının davacının mezkur talebinin reddi gerektiğini, davacının hiçbir şekilde çalışanlarının emniyeti suiistimal suçunun mağduru olarak zarara uğramadığını, herhangi bir emniyeti suiistimal suçunun olmadığını, çalışanlarından bir tanesi hakkında mezkur suçtan şikayetçi olunduğunu çalışanın ise bu suçu kabul etmediğini, diğer çalışanlarının ise tahsil ettikleri paraları çalışanların cari hesaplarına borç olarak kaydettiğini daha sonra sigortadan para alabilmek için emniyeti suiistimal gibi gösterdiğini,

poliçedeki özel şarta göre, poliçede adları yazılı çalışanların emniyeti suiistimaline teminat verildiğini, emniyeti suiistimal ettikleri bildirilen çalışanların poliçede adlarının olmadığını, bu sebeple de davacının iddia ettiği vakıanın gerçek olsa da teminata girmediğini, davacı, çalışanları tarafından emniyeti suiistimal suçunun işlendiğini, bu suç nedeni ile zarar uğradığını ve suçu işleyenlerin poliçede adlarının olduğunu ispat etmek mecburiyetinde olduğunu, davacının çalışanları ile aralarındaki uyuşmazlığın emniyeti suıistimal olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Adana 15.Asliye Ceza Mahkemesi'ne ait 2011/... Esas sayılı dava dosyası, Mersin 4.Asliye Ceza Mahkemesi'ne ait 2015/... E. ( bozma öncesi 2011/... Esas ) ve Mersin 4.Asliye Ceza Mahkemesi'ne ait 2011/... Esas sayılı dosyaların suretleri, davalı ... Şirketi'nden davaya konu poliçe ve hasar dosyaları celp edilmiştir.

Mersin 4.Asliye Ceza Mahkemesi'ne ait 2015/... E. ( bozma öncesi 2011/... Esas ) Esas Sayılı dosyasının; sanık ... aleyhine açılan ''Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma'' davası olduğu, mahkemece 03/07/2017 tarihinde sanığın beraatine karar verildiği, Yargıtay denetimden geçerek onandığı, 20/04/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adana 15.Asliye Ceza Mahkemesi'ne ait 2011/... Esas sayılı dosyanın; sanığın ... suçun resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık suçu olduğu yapılan yargılama sonucu sanığın beraatine karar verildiği, kararın Yargıtay denetimden geçerek 27/04/2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Mersin 4.Asliye Ceza Mahkemesi'ne ait 2011/... E -2012/... K. Sayılı dosyasında sanığın ... olduğu, suçun hizmet nedeniyle görevi kötüye kullanma suçu olduğu yapılan yargılama sonunda sanığın mahkumiyetine karar verildiği, kararın 13/03/2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosya sigorta hukukçu bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/08/2012 havale tarihli bilirkişi raporunda. Adana 15.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı dosyası, Mersin 4.Asliye Ceza Mahkemesinde 2011/... Esas sayılı dosyası ile Mersin 4.Asliye Ceza Mahkermesinin 2011/...

Esas sayılı ceza davası sonucunun bekletici mesele yapılarak, ceza dosyasının sanığı davacı şirket personelinin atılı suçu işleyerek davacıyı zarara uğrattığının tespit edilmesi ve ceza kararının kesinleşmesi halinde davacı şirket kayıtlarında yapılacak inceleme ile tespit edilecek zararı, emniyeti suistimal poliçesi teminat kapsamında olup, tespit edilecek zararı, (poliçe teminat limitinde kalması kaydı ile) davalı tarafça davacıya taleple bağlı kalınarak dava tarihinderı itibaren ticari faizi ile birlikte ödenmesi,

ceza dosyasının sanığı davacı şirket personelinin atılı suçu işleyerek davacıyı zarara uğrattığının tespit edilmemesi ve ceza kararının kesinleşmesi halinde ise davacının zararı poliçe teminat kapsamı haricinde olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini bildirmiştir.

Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 25/02/2014 havale tarihli bilirkişi raporunda; defter kayıtlarına göre davacının 38.141,12 TL zarara uğradığı şeklinde muhasebe kaydının olduğu ancak bu zararın hangi müşterilerden oluştuğuna ilişkin açıklamanın bulunmadığı, davacı müşterilerinin fatura bedellerini ödediklerini iddia etmelerine karşın, elemanlar tarafından paranın tahsil edildiğine ilişkin makbuzların olmadığı, salt aynı tarihlerde düzenlenen tutanaklara göre iddianın oluştuğu, dosya kapsamı ekleri ile birlikte değerlendirildiğinde, elemanlar tarafından davacının zarara uğratıldığına ilişkin somut belgelerin olmadığı bildirilmiştir.

Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları ve Adana 15.Asliye Ceza Mahkemesi'ne ait 2011/... Esas sayılı dava dosyası, Mersin 4.Asliye Ceza Mahkemesi'ne ait 2015/... E. ve Mersin 4.Asliye Ceza Mahkemesi'ne ait 2011/...

Esas sayılı ceza dosyalarının kesinleşmesinden sonra mahkememiz dosyası Mali ... ve Sigorta bilirkişisi ... 'ya tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 09/08/2022 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda; alacak davasına konu görevli personellerin ceza davaları kesinleştiği için iş yeri sigorta poliçesinde bulunan emniyeti suistimal teminat kapsamında; ... ve ... beraat ettikleri iddia edilen suçları işlemedikleri kararına göre davacı, ...

Şti.'nin tazminat talep etme hakkı olmadığı, ...'un pazarlama bölümünde satış elemanı olarak çalıştığı, müşterilere direk satış ve para tahsiline yetkili kılındığı ve tahsil ettiği 11.868,62-TL'yi Şirket muhasebesine teslim etmeyerek elinde tuttuğunu beyan ile ceza davasında mahkum olduğunun görüldüğü, -... numaralı iş yeri sigorta poliçesinde bulunan 10.000-TL teminat kapsamında davacının talebinin karşılanması kanaatinde oldukları bildirilmiştir.

Dava, iş yeri paket sigorta poliçelerine dayanan tazminat talebine ilişkindir.

Somut olayda davacı tarafından -... nolu poliçe ile 30/12/2010-2011 tarihleri yine Y-... nolu poliçe ile 30/12/2010-2011 tarihleri arasında 10.000,00'Er TL sigorta poliçe bedelleri ile iş yerinde çalışanlar tarafından yapılacak emniyeti suiistimal teminat altına alınmıştır.

Sigorta sözleşmesinde sigortalının iş yerinde görevli bulunan SSK ile diğer sosyal güvenlik kurumlarına bağlı olarak ücret bordrolarına kayıtlı olan isimleri sigorta poliçesinde belirtilmiş elamanların sigortalıya ait paraları, kıymetli evrakı veya para ile ölçülebilen malları çalmak, zimmetine geçirmek hile dolandırıcılık ve sahtekarlık yolu ile bunlara sahip olmak suretiyle gerçekleştireceği güveni kötüye kullanma eylemleri sonucunda sigortalının uğrayacağı zararı poliçe de yazılı teminat limitini geçmemek üzere temin edeceği belirtilmiştir.

Poliçede emniyeti suiistimal teminatının geçerlilik şartı olarak isimleri poliçe de belirtilmiş çalışanların poliçe de belirtilen eylem ve hareketleri gerçekleştirmeleri halinde teminatın geçerli olduğu belirtilmiştir. Ancak bu hususun taraflarca yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Bilirkişiler tarafından yapılan incelemede dava dilekçesinde isimleri belirtilen davacı şirket çalışanları ..., ... ve ...'nın davacı şirkette satış ve tahsilat işi ile görevli oldukları anlaşılmaktadır. Bu nedenle davaya konu bu üç personelinde sigorta poliçesi kapsamındaki eylemlerinin sigortalandığı kanaatine varılmıştır.

Davacı şirket çalışanları ... ve ... haklarında açılan emniyeti suiistimal ve resmi belgede sahtecilik suçlarına ilişkin eylemlerden beraat etmiş ve beraat kararları kesinleşmiştir. Bu nedenle bu personellere ilişkin rizikonun gerçekleştiği kanıtlanamamıştır. Ancak Mersin 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/... E. - 2012-...

K. Sayılı ilamı ile davacı şirket personelleri ...'un hizmet nedeni ile güveni kötüye kullanmak suçundan mahkumiyetine karar verilmiş ve bu karar 13/03/2013 tarihinde kesinleşmiştir.

Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu davacı şirket çalışanı ...'un pazarlama bölümünde satış elamanı olarak çalıştığı, müşterilere direk satış ve para tahsiline yetkili kılındığı ve tahsil ettiği 11.868,62-TL yi şirket muhasebesine teslim etmeyerek zimmetinde tuttuğu bu nedenle Mersin 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/... E. - 2012-...

K. Sayılı ilamı ile hizmet nedeni ile güveni kötüye kullanmak suçundan mahkumiyetine karar verildiği anlaşıldığından poliçenin teminat kapsamında olan 10.000,00-TL yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı şirket tarafından sigorta tazminatı talebini içeren ihtarnamenin davalı ... şirketine 06/10/2011 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten 45 gün sonra 22/11/2011 tarihinde davalı ... şirketinin temerrüte düştüğü anlaşıldığından asıl alacağa bu tarihten itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...