Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/998 K.2022/822

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirketin Adana Bayi/Distribütör'ü (.... A.Ş.) kanalı ile aralarında 01.08.2019 tarihli sözleşme akdedilmiş olduğunu, sözleşme yapılırken müvekkil şirkete ait soğutucu dolapların ve bira doldurum kulelerinin hangi noktalarda bulunacağına dair bir kroki karşı tarafça imzalanarak sözleşmeye eklendiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 2. maddesinde işleticinin;

işyerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi ve distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiğini, davalı kendisine verilecek olan 315.000,00 TL katkı payı mukabilinde Sözleşmenin 3. Maddesi uyarınca 60.000 Litre ürün satmayı taahhüt ettiğini ve sözleşmenin 10. maddesinde de işletici davalının satış faaliyetleri ile ilgili uyması gereken kural şart ve yükümlülüklerin açıkça belirlenmiş olduğunu,

taraflar arasında sözleşme akdedildikten sonra davalı şirketin iş yerinde, sözleşme eki krokide belirlenen yerlere müvekkil firmanın satışını yaptığı mamuller olan ..., ... ve ... logolu 3 adet bira doldurum kulesinin montajını yapılarak teslim edildiğini, yine sözleşmeye ekli krokide bulunan yere de yine müvekkil firmaya ait ürünlerin logosunu içerir 3 adet ..., 1 Adette ... Logolu soğutucu dolabı getirilerek monte ederek tesliminin yapılmış olduğunu, davalı tarafa 315.000.

TL katkı payı ödemesi yapıldıktanı sonra, davalı sözleşme hükümlerine ve ticari ahlaka aykırı davranarak, sözleşmeye ekli krokide yerleri belirlenmiş olan ürün ... soğutucu dolabı yerlerinden kaldırılarak yerlerine rakip firmaya ait soğutucu dolapların konulmuş olduğunu, müvekkil firmanın saha satış görevlilerince davalıya ait işyerine gelindiğinde soğutucu dolapların yerinden kaldırılmış olduğu görülüp dolapların nerede olduğu sorulduğunda, soğutucu dolaplardan birinin davalıya ait işyerinin bordum katında bulunan mutfağa indirilmiş olduğunu, diğer 3 adet dolabın ise iş yerinin yakınlarında bulunan ...

Restorant isimli başkaca bir işletmenin mutfağına kaldırılmış olduğunu öğrendiklerini, davalı tarafın sözleşmeye aykırı ve gayri ahlaki bu davranışı üzerine, müvekkil firma yetkililerince davalı tarafın yaptıklarının kabul edilemez olduğu söylenerek müvekkil firma elemanlarınca bu 4 adet soğutucu dolap bırakıldıkları yerlerden alınmış ve soğutucu kulelerde sökülerek yasal işlem yapmak için olay hukuk birimine aktarılmış olduğunu, taraflarınca bu süreçte önce Adana 7. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde 2021/...

D.İş. Sayılı tespit başvurusunda bulunmuş ise de tespit başvurunun mahkemece reddedilmiş olduğu, dava açılabilmesi için tespit yapılması zaruri olduğundan bu kez Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/... D.İş.

Sayısıyla yapılan tespit başvurusu kabul edilerek, davalıya ait işyerinde yapılan keşif ve düzenlenen bilirkişi raporu ile " davalıya ait işyerinde müvekkil firmaya ait hiçbir ticari isme ve logoya sahip, bira doldurum kulesi, ürün, bira şişesi, tabela, bardak, reklam panosu vb gibi şeylerin olmadığı ve işyerinde ... ve benzeri markaların satıldığının kolayca anlaşılabileceği şekilde ürünlerin yer aldığını, davalı tarafa yapılan 315.000.

TL katkı payı ödemesi karşılığında davalı yanın uyması gereken hususlar taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 10. maddesinde açık, anlaşılır ve ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş ve bu husus davalı tarafça kabul edilmiş olmasına rağmen, davalı yan rakip firma ile anlaştıktan sonra sözleşmenin 10. maddesini bilinçli ve ticari ahlaka aykırı bir şekilde ihlal ederek sözleşmenin feshine sebebiyet vermiş olduğunu, sözleşmenin 20. maddesinde, davalı-İşletici sözleşme süresi içerisinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması,

işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya işbu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi veya ilgili mevzmuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenlerle faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması halinde, kendisine ödenen katkı payının tamamını kendisine verildiği tarihten itibaren Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte itiraz etmeksizin nakden veya defaten müvekkil Şirkete ödemeyi kabul eder ibaresinin yer aldığını,

işpu hükme göre davalının müvekkil firmaya ait soğutucu dolapları sözleşmeyle kararlaştırılan yerlerinden kaldırarak, atıl hale getirmesi nedeni ile müvekkil şirketin davalıya ödemiş olduğu 315.000,00-TL katkı payını isteme hakkı doğmuş olduğunu, nitekim dava açmadarn önce dava şartı arabuluculuk sürecinin başlatılması üzerine davalı tarafın yaptıkları sözleşmeye ve ticari ahlaka aykırı tutum ve davranışları haklı çıkarmak maksadıyla, "Fıçı tesislerinin ve dolum kulelerinin yenileneceği” belirtilerek sökülüp götürüldüğünü, kendilerine ürün gönderilmediğini,

... ürünlerini satmaya başlamaları sebebiyle bu eylemlerin yapıldığı gibi haksız suçlamalarla Adana 4. Noterliği 16.11.2021 Tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarnameyi keşide etmiş ise de, tüm bu iddiaların asılsız, gerçek dışı ve kötü niyetli olduğu, davalıya Kartal 32. Noterliği 22.11.2021 Tarih ve ...

Yevmiye nolu cevabi ihtarname ile bildirilmiş olduğunu, açıklanan nedenlerle sözleşmenin ihlali eden davalı-işleticiye müvekkil Şirket tarafından ödenen 315.000,00-TL katkı payının ödeme tarihinden itibaren Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak Ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak, müvekkil şirkete ödenmesini, davadan doğacak masraf ve vekalet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın iddialarını kesinlikle kabul etmemekle birlikte, davacı şirketin dava dayanağı gösterdiği sözleşmeyi dava öncesi ya da daha öncesi bir zamanda feshettiğine dair hiçbir işlemi söz konusu olmadığını, sözleşmenin feshi söz konusu değil iken, sözleşmenin feshi ile ortaya çıkabilecek sonuçlara dayalı bu davanın açılmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı taraf ile yapılan anlaşmanın 15.000 litre (Bu kısmın elle 60 bin yazılmış olup, sözleşme sonradan doldurulduğu,

60 bin litreyi kabul etmediklerini, anlaşmanın 15.000 litre olduğu) ürünü süre sınırı olmaksızın satılacağını, bu çalışmanın da devam etmekte olduğunu, davacı taraf pandemi sürecinde bir çok haksız bahane ile müvekkile ürün göndermediğini, siparişlerini karşılamamış ve zor duruma sokmuş olduğunu, davacı taraf müvekkil ... markasının ürünlerini de satması sebebiyle kötü niyetli hareket etmiş ve mahkemeyi aldatarak müvekkile zarar vermeye çalıştığını, bu durum davacı tarafa Adana 4. Noterliği'nin 16/11/2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde de ihtar edilmiş olduğunu,

dava dilekçelerinde belirtildiği üzere davacı taraf müvekkilin işyerinde ... marka ürün satışı da yaptığı için kendi dolaplarını ve kulelerini değişim yapılacağı gerekçesi ile kendi personelleri ile sökmüş ve geri aldığını, sonrasında geri getirmemiş ve müvekkil siparişlerini de karşılanmadığını, kötü niyetle dolap ve kulelerini söküp aldıktan sonra Adana 7 Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 21/... D.iş dosyasından ve Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... D.

İş sayılı dosyasından tespit işlemi talep ettiklerini, zaten öncesinde kendilerince dolap ve kuleleri müvekkilin ... ürünü satması sebebiyle sökülüp geri alındığından, mahkeme dosyasından tespit yapılırken bu dolap ve kulelerin zaten müvekkil firma iş yerinde olmayacağı doğal bir sonucu olduğunu, bu durumun müvekkil aleyhine hukuki anlam taşımadığını, davacı tarafça Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... D.

İş dosyasından tespit işleminin yapılmasından çok önce davacı tarafın davalının ... marka ürün satması sebebiyle dolap ve kulelerini değişim diyerek kendisi söküp alınmış olduğunu, söküm ve geri alma işlemlerinin gerçek sebebinin, müvekkilin ... ürünü de satması olduğunu, taraflar arası dava konusu sözleşme gereğince müvekkilin davacı firma markası dışında marka ürünlerini satmasının bir ihlal olmadığını, kaldı ki TTK ve Rekabet kanunları kapsamında da bu şekilde bir sınırlama yapılamadığını, sözleşmede de açıkça bu durum yazılı olduğunu,

davacı yan tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan ve davaya dayanak kabul edilen 01/07/2019 tarihli sözleşmenin 2. Maddesinin ihlal edildiği gerekçe gösterilerek katkı payının iadesi istenilmiş olduğu, oysa ki iş bu 01/07/2019 tarihli sözleşmenin 3. Maddesi ile belli miktarda ürünün süre sınırı olmaksızın satılması halinde sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği kabul edilmiş olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile hedeflenen asıl amaç/taahhüt sözleşmenin 3. Maddesinde açıkça belirtildiğini, sözleşmede 60.000 litre kısmı elle yazılmış ve sonradan doldurulmuş olduğunu, müvekkilin anlaştığı miktarı 15.000 litre olup,

sonradan doldurulan ve müvekkilin parafı veya imzası olmayan kısma itiraz ettiklerini, davacı yanın anlaşmanın 60.000 litre olduğuna ilişkin hususu yazılı delille ispat etmesi gerekmekte olup, buna ilişkin başkaca delil bulunmadığını, sözleşmede yazılı 60 bin litre tarafımızca kabul edilmediğini, anlaşma miktarının 15 bin litre olduğu, verilen katkı bedelinin tamamının iadesi istemi bu anlamda da hukuka aykırı olduğunu, katkı payı süre sınırı olmaksızın ürün satışı için olduğu,

davacının dolaplarının yerinde olmaması iddiasınım, ürün satış vaadi ile ilgi ve alakası olmayıp, kaldı ki dolapların ve kulelerin kendileri müvekkil ... ürünü de sattığı için, değişim yapacağız diyerek kendilerince sökülmüş olduğunu, müvekkilin bunları kaldırdığına atıl hale getirdiğine dair kendi soyut beyanları haricinde somut bir ispat sunulmadığını, amaç kanuna ve rekabet ilkelerine göre yasak olan şekilde, müvekkile korku salarak kendi ürünleri dışında başka firma ürünlerine yer verilmemesini sağlamak olduğunu, bu anlamda dava haksız ve yersiz olduğundan, davanın esastan reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

YARGILAMA ve GEREKÇE: Mahkememizce, Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... D.iş sayılı dosyası celp edilmiştir. Dava dosyasına ilişik 2021/... sayılı Arabuluculuk Bürosu dosyasının incelenmesinde dava şartı arabuluculuk başvuru dosyasından 1.320,00.TL tutar üzerinden sarf kararının düzenlendiği, sürecin görüşme sonucu anlaşmama ile sonuçlandığı tespit edilmiştir.

Dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişilerin sunmuş olduğu 18/07/2022 tarihli raporda özetle; davacı şirketin defterlerinin 213 sayılı VUK'nun 221-222-223-224-225 sayılı maddelerinde belirlenen süre ve şekillere uygun olarak açılış tasdiklerinin yaptırıldığı; ayrıca TTK'nın 64. maddesine uygun olarak kapanış tasdiki işleminin de yaptırılmış olduğu, 2015 yılında e-defter kapsamına geçmiş olup, beratlarının süresinde verildiği, GİB imzalı berat indirildiği,

ayrıca bu defterlerin VUK'nun 215. ve 219. maddelerinde belirtilen kayıt nizamına göre ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ hükümlerine uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığının tespit edildiği, davacı şirketin, dava dışı distribütör “....

A.Ş” ve davalı arasında düzenlenen “Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü)”nin 3. Maddesinde sözleşme süresinin; herhangi bir süre sınırlamasına bağlı olmaksızın işleticinin işletmekte olduğu işyerinde şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 60.000 Litre miktarındaki ürünün satış miktarının tamamlanması ile birlikte kendiliğinden sona ereceğinin öngörüldüğü, dava dosyasında davalı “.... Ltd. Şti.

Satış Litresi” raporunda. 60.000 litre miktarındaki taahhüdünün 18.022,82 Litresinin gerçekleştiği ve davalı tarafın 2021 yılı Ekim ayından itibaren ürün siparişi vermediği, dolayısıyla sözleşmenin 3. maddesinde belirlenen şartların davalı tarafça ihlal edildiği, bu nedenle davalı tarafa ödenen 315.000-TL. katkı payı bedelinin davacı tarafından talep edilebileceği kanaatine varıldığı, davacı şirketin distribütörü dava dışı “....

A.Ş” tarafından, 315.000,00-TL katkı payının davalı şirkete 08.10.2019 tarihinde 150.000-TL ve 10.02.2020 tarihinde 165.000-TL olarak ödenmiş olduğunun tespit edildiği, davacı şirketin davalı şirkete yapılan ödeme tarihinden itibaren davacı şirketin avans faizi talep edilebileceği belirtilmiştir.

Dava, satış noktası sözleşmesi nedeni ile ödenen katkı payının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı şirket distribütörü dava dışı “....

A.Ş.” ve davalı arasında 01.08.2019 tarihli “Açık Satış Noktası Sözleşmesi” imzalandığı, sözleşmenin 12. maddesinde davacı şirket tarafından, işyerinin açılmasına ya da işletmesine katkıda bulunmak veya işyerinde ticari faaliyetlerini artırmak amacı ile bayi veya distribütör ile işleticinin yani davalı tarafın karşılıklı mutabakata varılarak, bu mutabakat kapsamında davalıya 315,000,00-TL katkı payı ödeneceğinin belirtildiği, sözleşmenin 20. maddesinde ise, “İŞLETİCİ, sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması,

işletmesindeki ürünlerinin bulunurluğunun etkin ve süreklilik arz edecek şekilde yapılmaması veya bunun azaltılması, fıçı tesislerinin ŞİRKET'in onayı olmaksızın hiç veya gereği gibi kullanılmaması veya kaldırılması, işletmeyi devretmesi, işletmede iş değişikliği yapması gibi işbu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi, ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son verilmesi,

askıya alınması gibi nedenler ile işbu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde, kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi ŞİRKET veya BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR'ün kayıtlarındaki İŞLETİCİ'den olan alacakları ile ŞİRKET'ten veya BAYİ ve DİSTRİBÜTÖR'den almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamaların tümü ile kendisine uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere T.C.

Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte ŞİRKET ve /veya BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR'e nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca ŞİRKET'e 15.00,00-TL (onbeşbin) Türk Lirası cezai şart ile birlikte ŞİRKET ve/veya BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR'ün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder.

İŞLETİCİ, cezai şartın tenkisini hiçbir şekilde talep edemez. Satış noktasında başka marka bira çeşitlerinin satılması yada işbu sözleşme'nin 3 'üncü maddesindeki miktar taahhüdüne ulaşılmaması halleri işbu madde kapsamı dışındadır ve bu durumda ceza-i şart hükmü uygulanmayacaktır. ” şeklinde belirtilmiştir.

İşletici davalı tarafından dava dışı distribütör “....

A.Ş.'ne 16.09.2019 tarihli ... numaralı “İşletme katkı ” açıklamalı KDV dâhil 150.000,00-TL fatura, 05.02.2020 tarihli ... numaralı “İşletme katkı payı” açıklamalı KDV dâhil 90.000,00-TL e-arşiv fatura, 05.02.2020 tarihli ... numaralı “İşletme katkı payı” açıklamalı KDV dâhil 75.000,00-TL bedelli e-arşiv fatura olmak üzere toplam 315.000-TL fatura düzenlendiği, davalı şirket yasal defterinin incelenmesinde davalı şirketin dava dışı ....

A.Ş'ne düzenlediği 16.09.2019 tarihli ... numaralı 150.000,00-TL lik faturanın 20/09/2019 tarih ... yevmiye maddesi ile 120.01 Muhtelif Müşteriler hesabına kaydettiği, davalı şirketin dava dışı dava dışı .... A.Ş'ne düzenlediği 05.02.2020 tarihli ... numaralı 90.000,00-TL lik fatura ile ... numaralı 75.000,00-TL lik faturanın 10/02/2020 tarih ... yevmiye maddesi ile 120.01 Muhtelif Müşteriler hesabına alacak kaydettiği görülmüştür.

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/...

D.İş. sayılı dosyasında tespit isteyenin davacı, aleyhine tespit istenenin davalı olduğu, düzenlenen 15.11.2021 tarihli bilirkişi raporunda; tespite konu olan işyerinde, tespit dilekçesi ekinde bulunan krokiye paralel olarak; tespiti isteyene ait hiçbir ticari işme ve logoya sahip bira doldurum kulesi, ürün, bira şisesi, tabela, bardak, reklam panosu vb. gibi şeylerin olmadığı, içeri girildiğinde İşyerinde ... ve benzeri markaların satıldığının kolayca anlaşılabileceği şekilde ürünlerin yer aldığı ve işyerinin bu markaya göre tefriş edildiğinin belirtildiği,

davalı şirket siparişlerinin gönderilmediğini, dolapların ve fıçıların davacı şirket tarafından yenileme amacıyla teslim alındığını ileri sürdüğü, bu hususta davacı şirkete 16.11.2021 tarihli ihtarname gönderdiği, ancak bu iddialara ilişkin somut bir belge sunulmadığı, dolayısıyla sözleşmenin 20. maddesinde belirlenen şartların davalı tarafça ihlal edildiği, bu nedenle davalı tarafa ödenen 315.000-TL. katkı payı bedelinin iadesinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte talep edilebileceği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

22/09/2022 Katip ... Hakim ...