Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/830 K.2022/1048

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

TALEP

Davacı dava dilekçesinde özetle ; yetkilisi olduğu ... Ltd.Şti.'ne ait ... adına düzenlenmiş, ... seri nolu 30/06/2023 ödeme tarihli 51.000,00 Tl bedelli, ... seri nolu 31/07/2023 ödeme tarihli 51.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 30/08/2023 ödeme tarihli 51.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 30/09/2023 ödeme tarihli 51.000,00 TL bedelli ... Caddesi Şubesi ...'a ait 4 adet çek yaprağını 31/10/2022 tarihinde ... Adana ...

Şubesine teslim edildiğini, bunun üzerine firmanın ... takip numarasını oluşturmuş olup tarafına ulaştırıldığını, ...'in kargo eline ulaşmadı bildirimi sonrası 05/11/2022 tarihinde kargo firması aranarak gecikme için talep kodu almış olup, 14/11/2022 tarihine kadar kargo firmasındaki gecikmeden ötürü kayıp belgesi için talebini oluşturduğunu, çeklerin kargo firmasında taşıma sırasında kaybolmuş ya da çalınmış olduğundan tahsilatı mümkün olduğu için bu durumun firmalarının mağduriyetine neden olacağını,

çek bedellerinin tahsil edilebilmesi bakımından çeklerin iptaline karar verilmesi için davanın açılma zorunluluğunun doğduğunu belirterek dört adet çekin ödenmemesi konusunda ödemeden men kağrarı3nın verilmesini ve dava konusu dört adet çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE :

Dava; zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkin olup, ihtilaf, keşidecinin zayi ettiği çek nedeni ile iptal davası açma hakkının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

T.T.K.'nun 757.maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği", 764.maddesinde ise, "Elden çıkan poliçe verilen süre içerisinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verileceği" düzenlenmiştir. Madde metinlerinden de anlaşıldığı üzere çek iptalini isteme hakkı sadece lehtara (hamile) tanınmış olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Keşideci; kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde T.T.K.'nun 790-792 maddeleri uyarınca hasım gösterip borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak ve o aşamadan sonra tedbirleri istemek hakkına sahiptir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 114. Maddesinde dava şartları sayılmış olup, "d" fıkrasında, "tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları", "h" fıkrasında ise, "davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması" dava şartrı olarak belirtilmiştir. Aynı kanunun 115. maddesinde, mahkeme tarafından dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı, dava şartı noksanlığının tespit edilmesi halinde davanın usulden reddine karar verileceği, dava şartının giderilmesi mümkün ise tamamlanması için kesin süre verileceği, kesin süre içerisinde dava şartı noksanlığının giderilmemesi halinde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedileceği belirtilmiştir.

T.T.K.nun 757. ve 764.maddeleri göz önüne alındığında davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gibi bu aşamada dava açmakta hukuki yararının da bulunmadığı, ayrıca duruşma açılıp, toplanması gereken delil de bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu açılan davanın HMK'nun 115/2.md. uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...