Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/302 K.2022/611

Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

ASIL DAVADA DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... genel müdürlüğü ile önce davalı .... Ltd. Şti. daha sonra sırası ile ... (...), ..., ..., ..., ..., ... arasında imzalanan sözleşme gereği kanalizasyon bakım, onarım ve temizleme, küçük ölçekli yapım kanal tesislerinin işletilmesi hizmetlerinin alınması ile ilgili olarak imzalanan sözleşme gereği davalı şirketin, müvekkili davacı ...

Genel Müdürlüğü adına ve kendi çalışanları ile kanalizasyon bakım, onarım ve temizleme hizmet kiralama hizmeti yürüttüğünü, söz konusu hizmet sözleşmesi gereğince ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden biri olan ...'in iş akdinin 11.08.2011 - 30.09.2014 tarihleri arasında devam ettiğini, ancak davalı şirketlerde çalıştığı süre ile ilgili olarak müvekkili ... genel müdürlüğüne karşı kıdem tazminatı, yıllık izin, ihbar tazminatı ile ilgili Adana 7. İş mahkemesine ait 2014/... esas sayılı dosyasından alacak talebi ile dava açıldığını ve yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

genel müdürlüklerince işçiye Adana 3. İcra Müdürlüğüne ait 2015/... esas sayılı icra dosyasına istinaden 27.192,38-TL ödenen tazminat bedeli için davalı şirkete rücu etme hakkına sahip olduğunu belirterek çalışan ... için 21.07.2015 tarihinde ödenen 27.192,38-TL'nin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

ASIL DAVADA SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... .... Ltd. Şti. vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın müvekkili şirket yönünden reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... .... Ltd. Şti. vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, açılan davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... .... Ltd. Şti. vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın müvekkili şirket yönünden reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... .... Ltd. Şti. vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, açılan davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... .... Ltd. Şti. vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın müvekkili şirket yönünden reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalılardan .... Ltd. Tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

BİRLEŞEN DAVADA DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı idare ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, dava dışı işçi ... in Adana 7. İş Mahkemesi nin 2014/... E 2015/... K sayılı dosyasında açılan davanın kısmen kabulüne karar verildiğini ve davacı tarafça, bu ilama ilişkin yapılan takipte 27.192,38-TL ödeme yapıldığını, yapılan hizmet alım sözleşmeleri gereği bu bedellerden davalıların sorumlu olduğunu belirtilmiş, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili talep edilmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılarca cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesi gereğince dava dışı işçi için yapılan ödemenin taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı alt işverenlere rücu talebine ilişkindir.

Adana 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/... esas 2017/... karar sayılı dosyasından görevsizlikle gelmiş olduğu görüldü.

Adana Asliye ticaret 3. Mahkemesinin 2021/... Esas 2021/... karar sayılı dosyasının mahkememiz iş bu dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği görüldü.

Adana 7. İş Mahkemesinin 2014/... esas sayılı dosyası, Adana 3. İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı dosyası, ... Genel Müdürlüğü tarafından sunulan iş yeri özlük dosyası ve Adana Sgk İl Müdürlüğü tarafından gönderilen sigortalılık tescil ve hizmet kaydı mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Bilirkişi ...'na ait 06.12.2019 tarihli kök raporunda;

Davalı ... Ltd. Şti'nin 21.068.69-TL,

Davalı ... (...)'in sorumluluğunun bulunmadığını,

Davalı ... Ltd. Şti.'nin 224,53-TL,

Davalı ... Ltd. Şti.'nin 2.376,61-TL

Davalı ... Ltd. Şti.'nin 628,96-TL

Davalı ... Ltd. Şti'nin 1.565,59-TL rücu alacağının bulunduğunu yönünde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi ...'na ait 12.06.2020 tarihli ek raporunda;

Davalı ... Ltd. Şti'nin 17.414,27-TL,

Davalı ... (...)'in sorumluluğunun bulunmadığını,

Davalı ... Ltd. Şti.'nin 224,53-TL,

Davalı ... Ltd. Şti.'nin 2.376,61-TL

Davalı ... Ltd. Şti.'nin 628,96-TL

Davalı ... Ltd. Şti'nin 1.565,59-TL rücu alacağının bulunduğunu yönünde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi ...'ya ait 13.04.2021 tarihli kök raporunda;

Davalı ... Ltd. Şti açısından 11.08.2011 - 14.05.2012 dönemleri arası için 4.420,24-TL sorumluluk belirlenmekle birlikte bu döneme yönelik sözleşme suretinin sunulmadığı, diğer sözleşme sunulan dönemler açısından 12.693,90-TL

Davalı ... Ltd. Şti açısından 2.668,20-TL

Davalı ... Ltd. Şti açısından 417,90-TL

Davalı ... Ltd. Şti açısından 1.623,41-TL

Davalı ... Ltd. Şti açısından 3.889,78-TL

Davalı ...(...) açısından 450,04-TL rücu etmesi gereken miktar hesaplandığını, geriye kalan tutarın dava açılmayan diğer taşeron şirketlere ait olduğu yönünde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi ...'ya ait 24.04.2022 tarihli ek raporunda;

İŞ VEREN

TAM SORMLULUK

... 4.420,24-TL ... ... 450,04-TL ... 482,19-TL ... 417,90-TL ... 1.205,50-TL ... 3.889,78-TL ... 1.623,41-TL ... 273,24-TL ... 273,24-TL ... 2.668,20-TL ... 11.488,64-TL

TOPLAM

27.192,38-TL olduğu yönünde rapor sunulmuştur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay Hukuk 15.Dairesi'nin 31.05.2021 Tarih ve 2021/1521 E.-2021/2333 K.).

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; dava dışı ...'in davalı şirketlerin yüklenici olarak ihale aldıkları dönemlerde çalıştığı, dava dışı işçinin 01.11.2011-30.09.2014 tarihleri arasında davalılar bünyesinde çalıştığı, iş akdinin sona erdirilmesi nedeniyle Adana İş 7. Mahkemesinin 2014/... Esas ve 2015/... karar sayılı ilamında kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretine karar verildiği, verilen bu kararın Yargıtay Hukuk 22. Dairesinin 2017/... Esas ve 2017/...

Karar sayılı ilamıyla kesinleştiği, iş mahkemesi ilamı gereğince dava dışı işçinin Arana İcra 3. Müdürlüğünün 2015/... sayılı dosyası ile takibe geçildiği, davacı tarafından takip dosyasına 21.07.2015 tarihinde 27.192,38-TL ödendiği, yapılan bu ödeme için davalılara karşı rucüen tazminat davasında ilk bilirkişi kök ve ek raporunun denetime ve hüküm kurmaya yeterli olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmelerde sorumluluğun kimde olduğu açıkça belirtilmemiş ise de, Yargıtay Hukuk 15. Dairesinin yukarıda belirtilen kararlılık kazanmış kararlarında hizmet alım sözleşmelerinde iş verenin sadece işçinin ücretinin ödenmesi,

sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede bu hususta açıkça bir hükmün bulunmaması halinde sorumluluğun yüklenicide olduğunun kabulü gerektiği, davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödemenin davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemler ve ihbar tazminatının son iş verenin sorumluluğunda olduğu hususu birlikte değerlendirilerek başka bir bilirkişiden alınan ikinci kök ve birleşen dava için alınan ek raporda; asıl dava yönünden dava dışı işçinin davalılardan, ...

Ltd. Şti'nin bünyesinde 01.11.2011-14.05.2012 dönemlerinde çalıştığı, ihale sözleşme ve şartnamelerinde sorumluluğun yüklenicide olduğu, toplam 502 günlük çalışma karşılığı 17.114,38-TL'den sorumlu olduğu, ... (...) bünyesinde 15.05.2012-13.06.2012 dönemlerinde çalıştığı, ihale sözleşme ve şartnamelerinde sorumluluğun yüklenicide olduğu, toplam 28 günlük çalışma karşılığı 450,04-TL'den sorumlu olduğu, ... Ltd.

Şti.'nin bünyesinde 14.07.2012-08.08.2012 dönemlerinde çalıştığı, ihale sözleşme ve şartnamelerinde sorumluluğun yüklenicide olduğu, toplam 26 günlük çalışma karşılığı 417,90-TL'den sorumlu olduğu, ... Ltd. Şti.'nin bünyesinde 23.10.2012-13.11.2012, 31.12.2012-05.03.2013 ve 13.12.2013-30.04.2014 dönemlerinde çalıştığı, ihale sözleşme ve şartnamelerinde sorumluluğun yüklenicide olduğu, toplam 177 günlük çalışma karşılığı 3.889,78-TL'den sorumlu olduğu, ... Ltd.

Şti.' bünyesinde 14.11.2012-04.12.2012, 05.12.2012-25.12.2012, 26.12.2012-30.12.2012 ve 06.03.2013-30.04.2013 dönemlerinde çalıştığı, ihale sözleşme ve şartnamelerinde sorumluluğun yüklenicide olduğu, toplam 101 günlük çalışma karşılığı 1.623,41-TL'den sorumlu olduğu, ... Ltd.

Şti'nin bünyesinde 28.06.2013-31.10.2013, 01.11.2013-14.11.2013, 15.11.2013-28.11.2013 ve 29.11.2013-12.12.2013 dönemlerinde çalıştığı, ihale sözleşme ve şartnamelerinde sorumluluğun yüklenicide olduğu, toplam 184 günlük çalışma karşılığı 2.668,20-TL'den sorumlu olduğu, birleşen dava yönünden; ... ... ve Limited Şirketi bünyesinde 10.06.2013-27.06.2013 dönemlerinde çalıştığı, ihale sözleşme ve şartnamelerinde sorumluluğun yüklenicide olduğu, toplam 17 günlük çalışma karşılığı 273,24-TL'den sorumlu olduğu,

... ve Limited Şirketi bünyesinde 20.05.2013-07.06.2013 dönemlerinde çalıştığı, ihale sözleşme ve şartnamelerinde sorumluluğun yüklenicide olduğu, toplam 17 günlük çalışma karşılığı 273,24-TL'den sorumlu olduğu, ... ve Limited Şirketi bünyesinde14.06.2012-13.07.2012 dönemlerinde çalıştığı, ihale sözleşme ve şartnamelerinde sorumluluğun yüklenicide olduğu, toplam 30 günlük çalışma karşılığı 482,19-TL'den sorumlu olduğu,

davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödeme için davalılara dava tarihinden önce yapılan bir ihtarın bulunmaması nedeni ile temerrütün dava tarihi itibariyle gerçekleştiğinden davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip ... · e- imzalıdır Hakim ... · e- imzalıdır