Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/474 K.2021/867

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ... ile davalılar arasında imzalanan güvenlik hizmetinin alınması ile ilgili olarak imzalanan sözleşmeler gereği davalı şirketin davacı adına ve kendi çalışanları ile Güvenlik Hizmet İşi yürüttüklerini, söz konusu hizmet sözleşmesi gereğince ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden biri olan ...'nın iş sözleşmesinin 31/08/2014 tarihinde sona erdirildiğini davalı şirketlerin çalıştığı süre ile ilgili olarak davacı ... karşı kıdem tazminatı ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ulusal bayram ücreti fazla çalışma ücreti talebi ile ilgili Adana 7. İş Mahkemesi'nin 2014/...

Esas sayılı dosyasından alacak talebi ile dava açtığı yapılan yargılama neticesinde mahkemenin 10/11/2015 tarih ve 2015/... kararı ile davanın Kısmen Kabulüne karar verildiğini, verilen karar üzerine Adana 5. İcra Müdürlüğü'nün 2016/...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, kurum tarafından ilgili icra dosyalarına ödeme yapıldığını, ödemelerden davalıların sorumluluklarının bulunduğunu bildirerek ...' ya 10/02/2016 tarihinde 7.298,17.-TL ve 04/03/2016 tarihinde 736,31.-TL olmak üzere toplam 8.034,48.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle ; 6552 sayılı Kanun maddeleri emsal kararlar ve resen göz önüne alınacak hususlar doğrultusunda davanın davacı şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılara usulüne uygun tebligat tebliğine rağmen yazılı veya sözlü beyanda bulunmamış duruşmalara katılmamışlardır. Dava dosyası Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/... esas 2019/... karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek mahkememize tevzi edilmiş olduğu anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Bilirkişi Eda Özdemir tarafından düzenlenen 05/05/2021 tarihli bilirkişi raporu ile;

1)Taraflar arasında düzenlenen ve imzalanan; “AÇIK İNNALE USULÜ İLE İHALE EDİLEN KORUMA VE GÜVENLİK İŞ HİZMETİ ALIMINDA UYGULANACAK İDARİ ŞARTNAME" ve bu şartnameye ek olarak düzenlenen “ÖZEL GÜVENLİK HİZMET ALIMI İŞİ TEKNİK ŞARTNAMESİ”nin 6.5-Personelin Özlük Hakları maddesi kapsamında davacı kurum tarafından, dava dışı işçiye ödenen kıdem, ihbar tazminatları ile bu ödemelerle ilgili yapılan takip masrafları, vekalet ücreti ve faiz tutarlarının tamamının davalılar tarafından ödenmesi gerektiği, ancak ihbar tazminatından son alt işverenin sorumlu olacağı,

2)Davacı kurumun, davalı .... Ltd. Şti.'nden 2.333,69-TL asıl alacağının olduğu, ayrıca ödeme tarihlerinden dava tarihlerine kadar hesaplanan yasal faiz alacağının 160,35-TL olduğu,

3)Davacı kurumun, davalı .... Ltd. Şti.'nden 2.860,10-TL asıl alacağının olduğu, ayrıca ödeme tarihlerinden dava tarihlerine kadar hesaplanan yasal faiz alacağının 196,67-TL olduğu,

4)Davacı kurumun, davalı ... Ltd. Şti.'nden 3.331,53-TL asıl alacağının olduğu, ayrıca ödeme tarihlerinden dava tarihlerine kadar hesaplanan yasal faiz alacağının 229,20-TL olduğu kanaatini bildirir rapor düzenlenmiştir.

Dava ilk olarak Adana 5.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış, mahkemenin 2016/... esas 2017/... karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilmekle yargılamaya mahkememizde devam edilmiştir.

Davacı tarafından bazı birimlerde personel çalıştırılması amacıyla değişik tarihlerde açılan ihaleler davalılar tarafından alınmış ve ihaleyi alan firma ile davacı arasında hizmet alımına ilişkin sözleşme imzalanmıştır.

Yargıtay 22. H.D' nin 2017/... E. 2019/... K. Sayılı kararı ile; Adana 7. İş Mahkemesinin 2014/... esas 2015/... karar sayılı kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacı idareden hizmet alım sözleşmeleri, teknik şartnameler, ödeme belgeleri istenmiş, SGK Adana İl Müdürlüğünden hizmet cetveli getirtilmiş, davalılardan ... Ltd. Şti ile ... Ltd. Şti'ne usulüne uygun tebligat yapılmıştır.

Taraflar arasındaki ihtilaf, hizmet alım sözleşmeleri gereğince çalıştırılan dava dışı işçiye ödenen ve yukarıda açıklanan işçilik alacakları ile yargılama giderlerinden hangi tarafın ne oranda sorumlu olacağı noktasında toplanmaktadır. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, aynı sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınmalıdır.

Gerek 4857 sayılı İK'nun 2/6 maddesinde gerekse 1475 Sayılı İK'nun 1/son maddesinde, asıl işveren- alt işveren tanımlanmış olup yasa işçilik haklarının korunması amacıyla asıl ve alt işvereni birlikte sorumlu tutmuştur. Ancak bu sorumluluğun işçiye karşı düzenlenmiş bir sorumluluk olduğu, işcilik haklarını güvenceye almayı amaçladığı, rücu ilişkisini etkilemeyeceği açıktır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesine, 6552 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile eklenen fıkralarda, 04.01.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 62. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları bakımından idarenin sorumluluğu düzenlenmiş isede kamu asıl işvereninin alt işverenlere rücu işlemine dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Bu kanunun 120. md. gereğince halen yürürlükte olan 1475 sayılı yasanın 14'üncü maddesine göre; işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde, işçinin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır.

Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesi hükmüne göre; kıdem tazminatından asıl işveren ve alt işverenin birlikte sorumluluğunun söz konusu olduğu ve sözü edilen hükümde bir değişiklik yapılmadığı halde, Kamu İhale Mevzuatına tabi alt işverenlik sözleşmeleri kapsamında çalışanların kıdem tazminatının salt son kamu kurumunda ödeneceğinin öngörülmesi, işçi açısından seçimlik hakkı bertaraf etmeyeceği gibi davalı asıl işverenin rücu hakkını da ortadan kaldırmayacaktır.

Diğer taraftan değişiklik işçiyi güvence altına almak amacıyla konulmuş bir hüküm olup, emredici nitelikte değildir. (Yargıtay 22. HD 2017/582 E. 2020/7597 K. , 9. HD 2017/24649 E. 2020/19067 K., Yargıtay 13. HD. 2016/7178 E. 2016/11227 K., 2016/15019 E. 2018/7581 K. , 23. HD. 2016/4603 E. 2019/394 K. , 2019/2366 E. 2021/227 K.)

7166 sayılı Yasanın 11.maddesi ile, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.

Maddesine eklenen 6. fıkrasında; " 4134 sayılı Kanunun 62.maddesinin 1.fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere 11/09/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/09/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverene rücu edilemez." hükmü bulunmaktadır.

7166 sy. Kanunun 12. Maddesi ile 4857 sayılı Kanuna eklenen geçici 9. Maddede ise. 112/6. fıkranın yürüyen davalara etkisi düzenlenmiştir. Ancak Anayasa Mahkemesinin E: 2019/42, K: 2019/73 Sayılı Kararı ile, 4857 sy. Kanunun 112/6. Fıkrası ve geçici 9. Maddesinin 1. cümlesi iptal edilmiştir.

Hizmet alım sözleşmelerinden kaynaklanan rücu davalarının temyiz inceleme merci olan Yargıtay 23. Hukuk Dairesi.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun olmadığı, işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması gerektiği, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden, ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabildiği, bu halde işyeri devri suretiyle işçilerin yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam ettiği ve işçilik alacaklarının da bu doğrultuda hesaplandığı,

işçiye ödenen kıdem tazminatının iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplandığı ve tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu oldukları, yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüştüğü, sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenicinin sorumlu olacağı, ihbar tazminatından da son işverenin sorumlu olduğu,

bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları, işveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemelerin de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebileceği (Yargıtay 23 HD 2016/9323 E. 2020/543 K. ,2019/1267 E.2020/1418 K.) İşçinin hizmet aktini yüklenici ile imzalamasına rağmen, işyerinin işverene ait olması nedeniyle işçinin işe iadesinin işveren ve yüklenici birlikte gerçekleştirmek zorunda olduğu, işverinin kabulü olmadan yüklenicinin işçiyi iade etmesinin mümkün olmadığı,

ayrıca iş mahkemesince işveren ve yüklenici müteselsilen sorumlu tutulduğundan ve hizmet alım sözleşmesinde bu hususu düzenleyen bir hüküm de yoksa işçinin işe iade edilmemesi nedeniyle işçiye ödenen bedelden (işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti) tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerektiği(Yargıtay 23 HD 2019/1088 E. 2020/2054 K , 2019/523 E. 2020/526 K.) esasları benimsenmiştir.

Şu halde, asıl işveren olan davacının, sorumluluk alanındaki işin bir kısmını, değişik zamanlarda açtığı ihaleler sonucu imzaladığı hizmet alım sözleşmeleri ile farklı alt işverenlere verdiği, dava dışı işçinin bu sözlemelere konu iş kapsamında alt işverenler yanında çalıştığı, iş akdinin feshi nedeniyle işçinin asıl işverene karşı açtığı davada hüküm altına alınan işçilik alacaklarının, icra takip dosyasına davacı tarafından ödendiği,

asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, hizmet alım sözleşmelerinde bu yönde bir düzenleme olmadığı,

yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatlarından son alt işverenin, kıdem tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşıldığından, usuli kazanılmış haklarda gözetilerek yukarıda açıklandığı üzere davanın kısmen kabulüne, 2.333,69TL asıl alacağın davalı .... Ltd. Şti'den, 2.614,69 TL asıl alacağın davalı .... Ltd.

Şti'den, 3.086,11 TL asıl alacağın davalı ... Ltd. Şti.'den, alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Davalılar dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediği için dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirse de usuli kazanılmış hak oluşan miktarlar yönünden dava tarihi itibariyle faize hükmedilmiştir

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim ... · ✍e-imzalı