Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/705 K.2022/669

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinden özetle; davacı şirket tarafından davalı şirkete keşide edilen; ... A.Ş. ... Şubesi, ... Seri No’ lu, 25.09.2021 tarihli, 48.460 TL bedelli çekin, taraflar arasındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından davacı şirkete teslim edilecek ürünlere ilişkin verildiği; ancak davalı şirketin ürünleri davacı şirkete zamanında teslim etmediği; bu nedenle davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğinden ve dolayısıyla davacı şirketin de bu durumda borçlu olması gibi bir durum söz konusu olmadığından davacının davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti ile çekin iadesi ile yargılama süresince çek üzerine tedbiren ödeme yasağı konulması talebiyle dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı şirket tarafından davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Tarafların kayıtlı olduğu vergi dairelerine müzekkere yazılarak dava konusu döneme ait BA BS formları dosya arasına kazandırılmıştır.

Dava konusu çek ile ilgili ...ı A.ş. Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak bankanın cevabı yazısında; ... seri numaralı çekin ... Adana Şubesi nezdinde ... vergi kimlik numaralı .... Ltd. Şti adına ... numaralı çek hesabında kayıtlı çek olduğu ve tahsil edildiği tespit edildiği, Öte yandan çekin davalı dışında üçüncü kişi tarafından ibraz edildiği tespit edilerek, çekin işleme alındığı bildirilmiştir.

Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 26/04/2022 tarihli bilirkişi raporu ile; Davacı defteri ile davalının vergi dairesine vermiş olduğu tahsil edilen KDV dökümüne göre davacıya iki adet fatura ile toplam 194.534,78 TL tutarında mal sattığı,

Davacı tarafından davalıya toplam 232.460,00 TL tutarında çek verildiği, davacı defteri ile dosya kapsamına göre davacının davalıya 37.925,22 TL tutarında fazla çek verdiği, dolayısıyla davacının dava tarihi itibariyle davalıdan 37.925,22 TL alacağının olduğu, davacının dava konusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığı tutarın 37.925,22 TL (çekin ödenmiş olması nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu) borçlu olduğu tutarın ise 10.534,78 TL olduğu kanaatini bildirir rapor düzenlenmiştir.

Davanın ...na ait ... seri nolu, 25/09/2021 tarihli, 48.460,00 TL bedelli çek nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti talepli açıldığı, yargılama devam ederken çekin dava dışı 3. Kişi tarafından tahsil edildiği anlaşıldığından istirdat davasına dönüştüğü tespit edildi.

Tarafların mal ve hizmet alım ve satışlarına ilişkin BA ve BS formaları getirtilmiş, ticari defter ve belgelerin incelenmesine karar verilmiştir.

Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içerdiği bilgilere itiraz etme hakkına sahiptir. Aksi taktirde faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır. ( 6102 sayılı TTK'nın m. 21/2.) Fatura öncesinde taraflar arasında borç doğurucu hukuki ilişkinin bulunması, faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir.

Faturayı alan (faturayı defterlerine kaydetmemesi koşulu ile) akdi ilişkiyi inkâr ettiğinde, faturayı gönderenin önce akdi ilişkiyi kanıtlaması gerekir. Fatura, sözleşmenin kurulması safhasıyla ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin bulunması gerekir. 6102 sayılı TTK'nın 21. maddesinin 2 ve 3. fıkrasındaki karine aksi ispat edilebilen adi bir karinedir.

2. fıkra gereği sekiz gün içinde faturaya itiraz edilmesi durumunda fatura içeriğinin doğru olduğunu faturayı düzenleyen tacirin ispat etmesi gerekir. Faturanın ispat aracı olması, ancak niteliği gereği faturaya geçirilmesi gereken bilgiler (olağan içerik) hakkında geçerlidir. Faturaya itiraz, faturanın teslim alındığı tarihten itibaren sekiz gün içinde yapılmalıdır. İtirazın sekiz gün içinde karşı tarafa varması şart değildir.

Sekiz günlük süre, hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi değildir. Sadece ispat yükünün yer değiştirmesi açısından önem taşır. Sekiz günlük süre içinde itiraz edildiği taktirde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunu ispat külfeti faturayı veren tarafa ait iken, sekiz günlük sürenin geçmesinden sonra itiraz edilmesi halinde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığını ispat külfeti faturayı alan tarafa ait olur.

Faturayı alan her türlü delille bu külfeti yerine getirebilir.(Yargıtay 23 HD 2015/2467 E 2015/7975 K ve 27.06.2003 tarih ve 2001/1 E., 2003/1 K. İBK )

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davacının davalıdan satın alacağı malların karşılığı olarak davaya konu çekin düzenlendiğinin iddia edildiği, davacı defterlerine göre davacının davalıdan 194.534,78 TL tutarında mal aldığı, 232.460,00 TL tutarında çek verildiği, davacının davalıdan 37.925,22 TL alacğının olduğu görüldüğü, davalı tarafından düzenlenen ve maliyeye beyan edilen faturalar davacının defterlerine işlendiği anlaşıldığından, bu faturaların toplam tutarının 194.534,78 TL olduğu, davacının 37.925,00 TL tutarında fazla çek verdiği, bu konuda davalı tarafından bir belge ibraz edilmediği,

yemin deliline dayanılmadığı, davanın takip edilmediği 37.925,00 TL borç kaldığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm hukuka uygun bulunmuştur.

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim ... · ✍e-imzalı