Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/778 K.2022/792

Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ..."e işçilik alacaklarının tahsili için kuruma müracaat edildiğini, dava dışı işçi ile yapılan anlaşma sonucu eşçilik alacaklarının işçiye müvekkili kurum tarafından ödendiğini, dava dışı işçiye 17.09.2019 tarihinde toplam 14.990,22-TL ödeme yapıldığını, davalı şirket tarafından herhangi bir bedel ödenmemesi sebebiyle ödenen işçi alacağından davalıların sorumluluğuna düşen 5.893,89-TL'nin rücuen tahsilini talep ettiklerini, ...

Genel Müdürlüğünün , davalılardan ihale yöntemi ile hizmet alımı yaptığını, ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme hükümleri gereğince, davalı şirketin elamını olarak çalışan işçilere karşı SSK primleri ve tazminat gibi tüm sorumlulukların şirkete ait olduğunu, ...

Genel Müdürlüğünün işçiye ödeme yapılan tazminat bedellerine ilişkin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu olayda müvekkili kurum ile davalı şirketler arasında işveren-alt işveren ilişkisinin mevcut olup, asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanunun'dan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkili kurum ile taraflar arasında hizmet alım sözleşmesinin imzalandığını,

düzenlenen sözleşmeye göre sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların yükleniciye ait olduğu sözleşme ve şartnamelerle hüküm altına alındığını, ...

Genel Müdürlüğümüz ile davalılar arasında ihale yoluyla “Hizmet Almalarına İlişkin Sözleşme' imzalanmış olduğunu, davalıların belirli sürelerle bu işi almış olduğunu ve söz konusu işleri yürütmek üzere personel çalıştırdığını, sözleşmeye göre sözleşme konusu iş ile ilgili çalışan personele ilişkin sorumlulukların tamamının yükleniciye (davalılara) ait olduğunu, dolayısı ile davalıların sözleşmesi fesih edilen personelin kıdem tazminatlarını (her bir davalının çalıştırdığı süre ile sınırlı) yerine getirmesi gerektiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere,

5.893,89 TL/ nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, dava dışı işçi 16.06.2016-03.05.2017 tarih aralıklarında veri giriş operatörü olarak, 04.05.2017-31.03.2018 tarihleri arasında büro memuru olarak çalışmaktayken kamu işçiliğine geçmesi sebebiyle iş sözleşmesi kendisi tarafından tek taraflı olarak feshedildiğini, dava dışı işçinin şirketten tüm alacaklarının maaş hesabına yatırılmış olup, şirketlerinden herhangi bir bakiye işçi alacağının bulunmadığını, dava dışı işçinin, esasen davacı kurumun işçisi olduğunu, davacı kurum tarafından işe alındığını, emir ve talimat verilerek çalıştırıldığını ve çıktığını, bu nedenle, dava dışı işçi müvekkil şirketin işçisi olmayıp davacı kurumun işçisi olduğunu haksız ve mensnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hizmet alım sözleşmesi nedeniyle dava dışı işçi ...'e ödenen alacağın rücuen tahsiline ilişkindir. Sgk Adana İl Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü. Bilirkişi ...'in26.05.2022 tarihli raporunda; dava dışı işçi ... ile ilgili olarak davacı kurum ve bağlı alt işverenler nezdinde yapılan çalışma süreleri karşılığı olarak yapılan Kıdem Tazminatı hesaplaması sonucunda;

Şirket Çalışma Dönemine Denk Gelen Kıdem Tazminatı Sorumluluk/Tam

.... A.Ş

2.914,71-TL 5.919,93-TL

.... A.Ş

3.005,22-TL " ... Personel ... A.Ş 4.100,50-TL Husumet Yöneltilmemiştir.

TOPLAM

10.020,43-TL 5.919,93-TL

Tabloda yazılı tutarların Rücuen Tazmininin talep edilebileceği,

Dosya arasında davalılardan dava öncesi rücu talebine ilişkin tebliğ evrakı bulunmaması nedeniyle faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olabileceği yönünde rapor sunmuştur.

Taraflar arasındaki ihtilaf, hizmet alım sözleşmeleri gereğince çalıştırılan dava dışı işçiye yapılan ve yukarıda açıklanan işçilik alacakları ile yargılama giderlerinden hangi tarafın ne oranda sorumlu olacağı noktasında toplanmaktadır. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, aynı sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınmalıdır.

Gerek 4857 sayılı İK'nun 2/6 maddesinde gerekse 1475 Sayılı İK'nun 1/son maddesinde, asıl işveren-alt işveren tanımlanmış olup yasa işçilik haklarının korunması amacıyla asıl ve alt işvereni birlikte sorumlu tutmuştur. Ancak bu sorumluluğun işçiye karşı düzenlenmiş bir sorumluluk olduğu, işcilik haklarını güvenceye almayı amaçladığı, rücu ilişkisini etkilemeyeceği açıktır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçinin hizmet aktini yüklenici ile imzalamasına rağmen, işyerinin işverene ait olması nedeniyle işçinin işe iadesinin işveren ve yüklenici birlikte gerçekleştirmek zorundadır. İşverinin kabulü olmadan yüklenicinin işçiyi iade etmesi mümkün değildir. Ayrıca İş Mahkemesince işveren ve yüklenici müteselsilen sorumlu tutulmuşlardır. Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinde bu hususu düzenleyen bir hüküm de bulunmamaktadır. Bu durumda işçinin işe iade edilmemesi nedeniyle işçiye ödenen bedelden tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerekir (Yargıtay 15. H.D. 03.03.2021 tarih ve 2021/486 esas, 2021/598 karar).

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; dava dışı işçi ...'in 16.06.2016-28.10.2019 tarihleri arasında davalı alt iş verenlerin ihale dönemleri kapsamında çalıştığı, dava konusu olayda davacı ile davalı arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak 4857 sayılı İş Kanunu 2/6. maddesinden kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur.

Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, bilirkişi tarafından kök raporda dava dışı işçi ... ile ilgili olarak davacı kurum ve bağlı alt işverenler nezdinde yapılan çalışma süreleri karşılığı olarak yapılan kıdem tazminatı hesaplamasında 5.919,93-TL rücuen tazmininin olduğu, davalılardan dava öncesi rücu talebine ilişkin tebliğ evrakı bulunmaması nedeniyle faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olacağı kabul edilerek davanın kabuli ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... e- imzalıdır e- imzalıdır