Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/397 K.2022/1028

Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

14.12.2016 tarihinde davalının maliki olduğu ... plakalı aracın arkadan çarpmak sureti ile öncelikle ... plakalı araca çarpması ve o aracın önündeki diğer araçların da zincirleme şekilde birbirlerine çarpması sonucunda müvekkili şirkete ... poliçe no ile kaskolu olan ... plakalı araca arkadan çarpıldığını, kaza neticesinde meydana gelen zincirleme trafik kazasında müvekkili şirkete kasko sigortası ile sigortalı araç sahibine toplamda 46.331,00 TL hasar bedeli ödendiğini, kazanın meydana gelmesinde davalının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olarak arkadan çarpma sureti ile kazaya sebebiyet verdiğini,

davalının maliki bulunduğu aracın sürücüsü 2918 Sayılı Kara Yolları Trafik Kanununun 84.maddesinin d bendini ihlal etmiş kazada önünde bulunan araca arkadan çarparak zincirleme trafik kazasına sebebiyet vermiş ve kasko sigortalısı ... plakalı araca zincirleme şekilde arkadan çarpmış kazaya asli kusurlu olarak sebebiyet verdiğini, meydana gelen hasar nedeni ile sigortalısına 46.331,00 TL ödeyen müvekkil şirket TTK’ nın 1472.maddesine göre sigortalısının haklarına halef olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısına ödediği tazminatın davacı sigorta şirketine ödemesi gerektiğini,

davalının müvekkili şirketin ödemek zorunda kaldığı meblağı ödeme yükümlülüğü hususunda sorumluluğunun tam olduğunu, müvekkil şirketin ödemek zorunda kaldığı meblağın sigorta şirketinin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödemesi için davalıya ihtar mektubu gönderildiğini ve davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ayrıca

dava, sigorta şirketi tarafından sigortalısının halefi olarak ikame edildiğini, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı müvekkili arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınarak görevli mahkemenin belirlenmesi gerektiğini, davanın sigorta poliçesine dayanmadığı,

ticari dava sayılamayacağı, sigortalı ile müvekkil şirket arasındaki ilişki gözetilerek görevli mahkemenin belirlenmesi gerektiği, davacı sigorta şirketi sigortacısı ile davalı müvekkil arasında ticari dava olarak nitelendirilebilecek her iki tarafından ticari işletmesini ilgilendiren bir durum mevcut olmadığından davanın genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davaya konu gerçekleşen trafik kazasında kusurun müvekkiline yükletilmesinini kabul etmediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı tarafça, davanın ticari olduğu değerlendirilerek mahkememize dava açılmışsa da;

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.6102 sayılı TTK'nın yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki haline gelmiştir. Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 1. Maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

TTK'nun 3. maddesi ise, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir” hükmünü içermektedir.

TTK'nun 4. Maddesinde; "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Diğer yandan TTK'nun 5. Maddesinde; "Aksine düzenleme bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir.

Bir davanın ticari dava niteliğinde olabilmesi için her iki tarafın da tacir olması, uyuşmazlığın da tarafların ticari işletmelerinden kaynaklanması gerekmektedir.

Somut olayda uyuşmazlık 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın haksız fiile sebebiyet veren davalılardan rücuan tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.

TTK'nın 1472. Maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz'i halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücu davası, aslında bir tazminat davası olup, aynı zamanda şahsi nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsi ve rücuu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'i haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanuni halefi olacağı, ilke olarak 31/03/1954 gün ve 1953/18 E - 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17/01/1972 gün ve 1970/2 E. - 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücu davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def'ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun ... maddesine (TBK m...) de dayanabileceği;

sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır(Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesi, 2018/... E. ve 2018/... K.).

Somut olayda, davacının 14.12.2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile ... plakalı araçta meydana gelen hasarın sahibi ...'e yaptığı ödeme nedeni ile kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu iddia edilen davacıya rücu talebi ile başlattığı icra takibine karşı talepte bulunduğu, gönderilen hasar dosyasında davacı sigorta şirketinin kazaya karışan ... plakalı aracın genişletilmiş kasko sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olduğu, sigortalısına yaptığı ödeme nedeni ile rücu talebinde bulunduğu,

bu durumun TTK madde 1472'de belirtilen halefiyet ilkesi gereğince haksız fiil nedeniyle oluşan zarar için sorumlulara karşı başlatılan icra takibine karşı menfi tespit davası olduğu, dolayısıyla uyuşmazlığın mutlak ya da nispi bir ticari dava olmadığı, uyuşmazlığın da haksız fiil nedeniyle halefiyetten kaynaklandığı, buna göre davalı sigorta şirketinin sigortalısının davacı hakkında hangi görevli mahkemede dava açacak ise sigorta şirketinin de o mahkemede dava açması gerektiğinden mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir (Yargıtay 17. HD 2016/11322 E.2018/2585 K. 17. HD. 2014/24509 E. 2017/5341 K). Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın çözüm yeri Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle, 6100 sayılı HMK.nun 115/1 maddesi gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle reddine ve mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... e- imzalıdır e- imzalıdır