Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/923 K.2022/1180

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davası yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...

Katılım Bankası Ceyhan Şubesi'ne ait ... sıra numaralı 27/09/2010 ibraz tarihli 4.000,00 TL bedelli, ... sıra numaralı 20/09/2010 ibraz tarihli 2.500,00 TL bedelli, ... sıra numaralı 02/09/2010 ibraz tarihli 1.500,00 TL bedelli, ... sıra numaralı 20/08/2010 ibraz tarihli 2.600,00 TL bedelli, ... sıra numaralı 16/08/2010 ibraz tarihli 4.000,00 TL bedelli, ...sıra numaralı 30/07/2010 ibraz tarihli 1.500,00 TL bedelli, sıra numaralı 20/07/2010 ibraz tarihli 2.500,00 TL bedelli, ... sıra numaralı 15/07/2010 ibraz tarihli 4.000,00 TL bedelli çeklerin davacı tarafından ödenmesine rağmen kendisine iadesinin yapılmadığını,

kendinin Ceyhan ilçesinde faaliyet gösteren ... isimli iş yerinin işletmecisi olduğunu, 1980 yılından beri Ceyhan'da faaliyet gösteren kamu kurumları ile de bireysel şahıslara satış ve servis hizmeti verdiğini, iş yerine lazım olan gerekli ekipmanları alabilmesi için kredi başvurusu yapmak istediği bankalara çekleri ödemiş olmasına rağmen çeklerin karşılıksız olduğundan bahisle kredi talebinin reddedildiğini, açıkladığı nedenlerden dolayı zamanında ödenmesine rağmen ödenmemiş gibi karşılığı olmayan çeklerin iptal edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava TTK'nun 818/1-s bendi yollaması ile aynı kanunun 757 vd maddelerinde öngörülen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 651.md gereğince; kıymetli evrak zayi olduğu takdirde, mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.

Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. 653.maddede, çeşitli kıymetli evraka ilişkin özel hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. TTK'nın 657. Maddesinde nama yazılı senetlerin iptali, 661 vd. Maddelerinde hamiline yazılı senetlerin iptali düzenlenmiştir. TTK'nın 818/1-S maddesinde çekler için, 778/1-I maddesinde de bonolar için, TTK'nın poliçeye ilişkin 757 vd. maddelerine atıf yapılmıştır.

TTK'nın 651/2, 757 ilâ 763 ve 764. maddesi kapsamında zayi nedeniyle çek iptali davasını açma yetkisinin yetkili çe...amilinde olup, keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı yoktur.

Davacının keşidecisi sıfatıyla bu davayı açtığı ve keşideci olduğunun davacının kendi kabulünde olduğu, bu hususta bir tereddüt bulunmadığı, ancak keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali istemi hakkı bulunmadığı, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alaca...akkı olan yetkili hamil de olduğu, keşidecinin (hesap sahibinin) iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı,

dava konusu çeklerin davacının çe...esabına ait oldukları, TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca anca...amilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çe...akkında keşidecinin,

ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı dolayısıyla keşidecinin bu davayı açma hakkının bulunmadığı anlaşılmıştır. ( benzer nitelikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19/04/2018 tarihli 2016/10022 - 2018/2952 sayılı ilamı ).

HMK'nın 320/1 md. gereğince; basit yargılama usulüne tabi davalarda, mümkün olan hâllerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebilir. Davanın hasımsız olduğu, savunma alınmasını yada tahkikatı gerektiren bir durumun bulunmadığı anlaşıldığından dosya üzerinden karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle.

Zayi nedeniyle çek iptali davasını keşideci-borçlunun açamayacağı, sadece hamil-alacaklı açabileceği, davacının çe...esap sahibi olması nedeniyle -çekin hukuki niteliği ve ekonomik fonksiyonu da göz önüne alındığında- iptal davası açma hakkı bulunmadığı, tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla, davanın hasımsız olduğu ve taraf teşkilinin gerekmediği, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı ve keşideci sıfatıyla dava açtığının sabit bulunduğu, kaldı ki 6102 sayılı TTK'nın 651.md gereğince; kıymetli evrak zayi olduğu takdirde, mahkeme tarafından iptaline karar verilebileceği dava konusu çeklerin zayi olmadığı,

karşılıksız işlemi görmesinden kaynaklı olarak iptalinin talep edildiği, bu haliyle iptal kararı verilemeyeceği değerlendirilerek HMK.nun 138. maddesi uyarınca dava şartları hakkında dosya üzerinden karar verilebileceği anlaşılmakla Anayasanın 141/son ve HMK.nun 30. maddelerinde düzenlenen usul ekonomisi ilkesi gereği dosya üzerinden karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza