Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1038 K.2022/723

...

VEKİLLERİ

Av. ... - ... Av. ... - ... Av. ... - ...

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 09/02/2021

KARAR TARİHİ : 13/09/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILMA TARİHİ : ... Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Adana 14.İcra Müdürlüğünün 2017/... sayılı dosyası kapsamında düzenlenen cebri icra yolu ile satışa girdiğini ve yapılan açık arttırma neticesinde en yüksek bedeli teklif ederek 5 adet vagonu satın aldığını, söz konusu ihalenin 04/03/2020 tarihinde kesinleştiğini, ihale bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini, ihale bedelinin ve diğer vergilerin ödenmesi ile birlikte ihale konusu vagonların tutanak düzenlenmek suretiyle icra müdürlüğünce müvekkiline kağıt üzerinde teslim edildiğini, söz konusu vagonların maliki bu tarihten sonra müvekkilinin olduğunu,

müvekkilinin vagonları fiilen de teslim almak ve hurdaya ayırmak istediğinde davalı tarafından vagonların kendisine teslim edilmeyeceğini söylediğini, müvekkilinin ısrarlı şifahi talep ve görüşmelerinde de vagonları müvekkiline teslim etmeyeceklerini söylediklerini, bir süre sonra da davalının vagonları Adana merkezdeki bulunduğu yerden çekerek ... istasyonuna götürdüğünü, davalıya Adana 7.Noterliğin ... yevmiye numaralı ihtarname çekildiğini, davalı tarafın vermiş olduğu cevabında 'vagonların 2016 yılından bu yana ray kullanımından kaynaklanan borcu bulunduğunu, bu borç ödenmeden vagonların teslim etmeyeceklerini' bildirdiklerini,

müvekkilinin 16.250 TL parayı davalıya ödemek zorunda kaldığını belirterek 12.500 TL nin ödeme tarihi olan 26.01.2021 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 18/03/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; yargı yolu itirazında bulunduklarını, görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin ... A.Ş. Genel Müdürlüğü olduğunu, tebligat adresinin de Ankara olduğunu, dava dilekçesi ve eklerinin ... A.Ş. Genel Müdürlüğü - ... Cad.

No:3C .../... adresine husumetin yöneltilmesi suretiyle yeniden tebliğ edilmesi gerektiğini, davacı tarafça iddia edilen alacaklar ile saklı tutulan fazlaya ilişkin talep hakları yönünden zamanaşımı def’iinde bulunduklarını, hat işgal ücreti, ... A.Ş. ...

Dairesi Başkanlığı eşya tarifesi hükümlerine göre tespit edilmiş olan kurum alacağı olduğunu, davacının 6098 sayılı borçlar kanunu hükümleri gereği davaya konu edilen vagonların mülkiyetini ihale anında kazanmış olup malın üzerindeki hak ve yükleri ile birlikte vagonların maliki olduğunu, davacının vagonların bulunduğu yeri bilerek açık artırma yolu ile satış ihalesine girdiğini, davacının vagonların vagonların hat işgal ücreti borcu olduğunu bilerek açık artırma yolu ile satış ihalesine girdiğini, davacının tacir sıfatıyla hareket etme zorunluluğu,

vagonların üzerindeki mali yükümlülükleri bilerek ve rızaen ifa etmesi hali ve davacının ihtirazi kayıt düşmeden ödeme yapmış olması borcu kabul ettiğine karine teşkil ettiğini, iş bu sebepten mütevellit, davacının karineye karşı ispat yükümlülüğünü yazılı delille ispat etmesi gerektiğini, her tacirin tüm ticarî faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorunda olduğunu, davacının atık, depolama, geri dönüşüm alanlarında faaliyet göstermekte olup bu alanda hayatın olağan akışı içerisinde defalarca benzer nitelikte iş ve işlemler yaptığını,

bu husus göz önüne alındığında davacının basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiğini, davacının ihaleyle maliki olduğu vagonların üzerinde kurum alacağı olduğunu bildiğini, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

CEVABA CEVAP

Davacı vekili 02/04/2021 tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalının yargı yoluna yönelik itirazı yerinde olmadığını, uyuşmazlık davalının, müvekkil aleyhine sebepsiz zenginleşmesine dayandığını, zira davalı, cebri icra yolu ile satışı yapılan malların önceki maliki olan dava dışı 3. Şahsın kendilerine olan borcunu, haksız ve sebepsiz yere, kamu gücünü de kullanmak sureti ile müvekkilden tahsil ettiklerini, bu noktada ticari işin söz konusu olmadığını, bu nedenle davalının Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yönündeki itirazının yerinde olmadığını,

davalının cebri icradan satın alının malların hak ve yükümlülükleri ile birlikte devir alındığını, dolayısı ile cebri icradan satın alınan malların önceki malikinin borçlarından da müvekkilin sorumlu olduğunu ileri sürdüğünü, davalının bu iddiası tamamen mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun bir iddia olduğunu, cebri icrada satışa konu olan bir mal söz konusu ise, maldan kaynaklanan borçlar ihale bedeli içerisinden tahsil olunacağını, bu noktada davalı kendi ihmalinin yükümlülüğünü taraflarına yüklettiğini,

müvekkilin vagonların hat işgal borcu olduğunu bilerek ve bu borcu kabullenerek ihaleye girdiği yönündeki davalı iddiası da tamamen gerçek dışı olduğunu, davalının satışa konu vagonların önceki malikinden olan alacaklarını, müvekkilin tüm itirazlarına rağmen, kamu gücünü kullanarak ve vagonları uzun süre müvekkile teslim etmeyerek müvekkilden tahsil ettiğini, müvekkilin ihtirazi kayıt ileri sürmediği yönündeki iddianın da tamamen gerçek dışı olduğunu, yapılan ödemenin rızaen olmadığı tarafımızdan davalıya gönderilen ihtarnameden de anlaşıldığını, Adana 7. Noterliğinden gönderilen ihtarname ödeme yapılmasından çok önce olduğunu,

haklı davanın kabulü ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

2. CEVAP : Davalı vekili 15/04/2021 tarihli 2. Cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın ticari dava olması nedeniyle ile görevsizlik kararı verilmesini, devamında haksız surette açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA USULÜ

Öncelikle 15.03.2018 tarihinde 7101 sayılı yasa ile ve son olarak 22/07/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 58 inci maddesiyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında değişiklik yapılarak "Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/01/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri beş yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır" hükmü getirilmesi sebebiyle, mahkememizde açılan 12.500,00 TL'lik dava için basit yargılama usulü uygulanmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflar arasındaki alım satım sözleşmesinden kaynaklı sebepsiz zenginleşmeye ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Dava öncelikle Adana 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmüş mahkemenin 2021/... E. 2021/... K. Sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize tevzi edilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından 07/07/2022 tarihli rapor ile; davacı firma tarafından ödenen 16.250,00 TL'nin geri istenebilmesi için TBK m. 78 hükmü gereğince borcun kendisine ait olduğunu sanması gerektiğini, ancak davalı tarafından ödemeden önce gönderilen 14/01/2021 tarihli yazıda gösterildiği üzere, meydana gelen borçlar davacı firmanın ihaleye girmesinden çok önce tahakkuk ettiğinin davacıya bildirildiğini, böyle bir durumda, davacı firmanın borcun kendisine ait olduğunu düşünmesinin mantık çerçevesinde mümkün olmadığını, dosya kapsamında sunulan belgelerde ödemelere ilişkin bir ihtirazi kayıta rastlanılmadığını, kanunun açık hükmü neticesinde davacı firma tarafından yapılan ödemenin geri istenemeyeceğini rapor etmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin incelenmesi sonucunda; davacının davalı ile arasında açık artırma neticesinde en yüksek bedel teklif edilerek 5 adet vagon satın aldığı, söz konusu ihalenin 04/03/2020 kesinleştiği ve ihale bedelinin davacı tarafından davalıya ödendiği ancak davalı tarafından vagonların daha önceki sahibinin borcundan dolayı davacıya teslim edilmediği, bu hususta davacının davalıya Adana 7. Noterliğinin 28/12/2020 tarih ... yevmiye nolu ihtarname ile vagonların tesliminin istediği, buna ilişkinin davalınında önceki sahibinin borcunun ödenmesi gerektiği, bu borç ödenmeden vagonları teslim edemeyeceklerine ilişkin cevap verdiği dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Davacı davalı kurumdan vagon aldığı vagon bedelini ödediği ancak davalının vagonları teslim etmediği tartışmasızdır. Davalı kurum vagonların tesliminin sağlanması için davacıya ek ödeme yapılmasını talep etmiştir. Davacı vagonların temini için ek ödeme yapmış ve konumuzu teşkil eden davayı açmıştır.

Mahkemece yapılan bilirkişi incelemesinde Borçlar konunun 78. Maddesine göre davacının bu parayı istemekte haklı olmadığı belirtilmiş ise de, verilen raporun hukuki görüş içermesi sebebiyle mahkememizce itibar edilmemiştir. Borçlar kanunun 78. Maddesi II. Borçlanılmamış edimin ifası başlığını taşımamaktadır.

Maddi metninde MADDE 78- (1)Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir. (2)Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez. (3)Borç olmadığı hâlde ödenmiş olan edimin geri istenmesine ilişkin diğer kanun hükümleri saklıdır” hükmü yer almaktadır.

Somut olayda davalının herhangi bir bedel talep etmeksizin vagonları davacıya teslim zorunluluğu olduğu ancak davacının davalı tarafından talep edilen 16.250,00 TL yi ödememesi halinde vagonların kendisine tesliminin mümkün olmadığı dosya kapsamı davacı ve davalının beyanları ile sabittir. Davacının vagonların teslimi için dava açması ve bu yönde hüküm alması düşünülebilirse de, bu durum yıllara yayılacak bir süreç olarak gerçekleşecek ve dava sürecinde yine vagonlara kavuşamayacaktır. Bu halde davacının davalıya ait bir borcun ödenmesi iradesi ile hareket etmediği aksine akdin ifasın çerçevesinde bir hakkında kavuşmak için ve zorunluluk sebebiyle bu ödeme yapmak zorunda olduğu açıktır.

Bu durumda borçlar kanunun 78. maddesinin 1 ve 2. fıkrasının somut olaya uygulanması mümkün değildir. 3. fıkrasında ise, bu madde dışında diğer kanun hükümlerinin saklı olduğu belirtilerek somut olaya göre sebepsiz zenginleşme veya vekaletsiz iş görme hükümlerinin de uygulanabileceği belirtilmiştir. Davacının davalı yerine ödediği meblağlarla, davalı 3. kişilere ödeyeceği bu borç miktarından kurtulmuş ve bu miktar kadar mal varlığında bir artış meydana gelmiştir.

Bu durum davalı için sebepsiz bir zenginleşmedir. Bu halde, ödeme tarihinden itibaren faizi ile bu miktarı davacıya iade etmekle yükümlüdür. Diğer yönden, davacının ( gerçekte davalının ödemesi gereken bir borcu ) davalı yerine ödemesi davalı adına vekaletsiz bir iş görme olarak değerlendirilebilir.

Hatta davalı taraf davacıya "davalı olarak kendisinin ödemesi gereken bir borcun varlığını ve ödenmeden vagonların teslim edilmemeyeceğini” belirtmekle bu borcun ödenmesini istemiş olmaktadır. Davacı da davalı yerine bu borcu ödemiştir. Bu halde vekaletsiz iş gören davacı yaptığı masrafları davalıdan faizi ile birlikte isteyebilir.

Davacının davalı yerine 16.250,00 TL ödediği ancak sadece 12.500,00 TL istediği göz önünde bulundurulmuş ve taleple bağlı kalınarak 12.500,00 TL’nin faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır