Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/108 K.2022/147

Mahkememizde görülmekte olan defter zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; müvekkiline ait ticari defterlerin tüm tedbirlerine rağmen kaybolduğunu, müvekkili şirkete ait karar defterinin bu nedenle zayi olduğunu, zayi olan şirket defterinin tespiti ve zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava konusu ihtilafın; davacı şirkete ait karar defterinin TMSF tarafından el koyulmak suretiyle zayi edildiği iddiasına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz, dava açılışından sonra tensip kararı ile birlikte, gerekli gördüğü bilgi ve evrakları dosya arasına celp edilmesi için ilgili mercilere müzekkereler yazmış, yargılama usul ve esaslarına dair gerekli ihtaratlar yapılmıştır.

Davacı tarafın iddiaları üzerine TMSF'ye davacı şirket defterlerinin muhafaza altına alınıp alınmadığı sorulmuş; ilgili kurum 30.11.2021 tarihli yazı cevabı içeriğine göre davacı şirkete ait bünyelerinde herhangi bir belge veya evrak bulunmadığı bildirilmiştir.

6102 sy. TTK'nun 64 ve 65. maddelerinde; tacirlerin defter tutma yükümlülükleri, hangi defterleri nasıl tutmaları gerektiği düzenlenmiş, Aynı yasanın 82. maddesinde ise saklanması gereken defter ticari belgeler ile saklama süreleri belirlenmiştir. TTK nun 82/5 maddesi gereğince saklama süresi 10 yıldır. 253 sayılı VUK'nun 253. maddesinde ise; "Bu Kanuna göre defter tutmak mecburiyetinde olanlar, tuttukları defterlerle üçüncü kısımda yazılı vesikaları, ilgili bulundukları yılı takibeden takvim yılından başlıyarak beş yıl süre ile muhafaza etmeye mecburdurlar." denilmiştir

TTK'nun 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü getirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin incelenmesi sonucunda; 6100 sayılı HMK 382/1-e1 maddesinde yer alan “Ticari Defterlerin Zıyaı Halinde Belge Verilmesi”ne ilişkin davalarda zayi olayını ispat yükü davacıdadır, davacının aynı zamanda zayi edilen belgelere ait bilgileri de açık bir şekilde sunması/ispatlaması gerekmektedir (6100 sayılı HMK madde 190). Somut olayda davacı taraf karar defterinin TMSF tarafından el koyulmak suretiyle zayi edildiğini iddia etmiştir. Davacı tarafın iddiasının aksine TMSF davacı tarafa ait bünyelerinde evrak bulunmadığını bildirmiş; davacı taraf iddiasını ispatlayacak başkaca bir delil dosyaya sunamamış olması nedeniyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.