Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/4 K.2022/847

... DAVALI : .. .. VEKİLİ : Av. ... .. DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 01/11/2013

Birleşen Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas ...karar sayılı dosyası, DAVACILAR : 1-.. ... VEKİLİ : Av. ... .. DAVALILAR : 1- ..... VEKİLİ : Av. ... .. 2- ... - TC Kimlik No:... .. VEKİLİ : Av. ... .. DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 18/11/2013

KARAR TARİHİ : 21/10/2022

KARAR YAZIM

TARİHİ : ..

I- DAVA

1. Asıl dosyada davacı ... Cık vekili 01.11.2013 tarihli dilekçe ile davalı ... İnş. Taah. Ltd. Şti. aleyhine alacak istemli dava açmıştır. Dilekçeye göre; davalı şirket Adana İl Özel İdaresi tarafından ihale edilen Karaisalı 16 .... ve 200 kişilik pansiyon işini üstlenmiştir. Davalı taraf bu inşaatın beton kalıp ve demir işini taşeron olarak ...’a vermiş, bu kişi de davalının bilgisi ve onayı ile davacıya devretmiştir.

Devredilen işin m2 birim fiyatı 10 TL olarak kararlaştırılmıştır. Davacı taraf üstlendiği işin büyük bölümünü tamamlamış ve davalıdan yapılan işin bedelini isteyince 23.07.2013 tarihinde davacı zorla alıkonularak darp edilmiş ve kendisine yeni bir sözleşme imzalatılmıştır. Bu sözleşme ile işin birim fiyatı 8,5 TL’ye indirilmiş ve davacıdan 3 adet boş senet alınmıştır. Bu konu ile ilgili soruşturma devam etmektedir.

Davacının şikayetçi olması üzerine davalı taraf işin birim fiyatının 10 TL olduğuna ilişkin 26.07.2013 tarihli sözleşmeyi imzalamıştır. Davacının yaptığı iş karşılığında 120.000 TL alacağının bulunduğu ileri sürülerek bu tutarın dava tarihinden itibaren uygulanacak ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacı vekili 23.09.2014 tarihli dilekçede müvekkilinin yaptığı işin; 26.100 metre kare kırık ölçü kalıp demir yapım işi olduğunu beyan etmiştir.

2. Birleşen Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında davacı ... İnş. Taah. Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti. vekili 18.11.2013 tarihli dilekçe ile davalılar ... ve ... aleyhine belirsiz alacak davası açmıştır. Dilekçeye göre.

Adana İl Özel İdaresi tarafından ihale edilen Karaisalı 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 200 kişilik pansiyon işini üstelenen davacı iş ortakları inşaatın yapımı, saha tanzimi, beton, kalıp ve demir yapımı işini (kaba inşaat) taşeron olarak ...’a vermiştir. Bu taşeronun üstlendiği işi süresinde tamamlayamaması üzerine onunla yapılan sözleşme feshedilmiş ve onun tavsiyesi ile ...’la 07.03.2013 tarihli Taşeron Sözleşmesi düzenlenmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilaf nedeniyle 26.07.2013 tarihli yeni bir sözleşme düzenlenmiştir. Davalılara yaptıkları iş karşılığında ödenmesi gereken toplam bedel 480.000 TL olduğu halde 560.000 TL tutarında ödeme yapıldığı ileri sürülerek fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere her iki davalıdan şimdilik 10.000’er TL olmak üzere davalılara yapılan fazla ödemenin tespiti ile davalılardan tahsiline ve eşit olarak davacılara ödenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacılar vekili 30.05.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile fazla ödeme nedeniyle talep edilen tutarı toplam 95.574,60 TL’ye çıkardıklarını beyan ederek bu tutarın 20.000 TL kısmına dava tarihinden (15.11.2013), 75.574,60 TL kısmına ıslah tarihinden (15.05.2017) tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II- SAVUNMA

1. Asıl dosyada davalı ... İnş. Taah. Ltd. Şti. vekili 17.12.2013 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre. Adana İl Özel İdaresi tarafından ihale edilen Karaisalı 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 200 kişilik pansiyon işini davalı şirket ... Ltd. Şti. ile birlikte üstlenmiştir. Yüklenici şirketler bu işi 210 günlük sürede tamamlamayı idareye taahhüt etmiştir.

İnşaatın yapımı, saha tanzimi, beton, kalıp ve demir yapımı işi (kaba inşaat) taşeron olarak ...’a verilmiştir. Taşeron, üstlendiği işi 90 gün içerisinde bitirmeyi taahhüt etmiştir. İnşaat seviyesi %60 olduğunda 90 günlük süre dolmuştur. Bu seviyeye kadar davalı şirket ve ortağı taşeron firmaya toplam 547.000 TL ödeme yapmıştır.

Taşeronun süresinde işi tamamlamayarak sözleşmeye aykırı davranması üzerine onunla yapılan sözleşme feshedilmiş ve onun tavsiyesi ile ...’la 07.03.2013 tarihli Taşeron Sözleşmesi düzenlenmiştir. Taraflar arasındaki ihtilaf nedeniyle 26.07.2013 tarihli yeni bir sözleşme düzenlenmiştir.

Davacının ikinci sözleşmenin düzenlenmesinden sonra şantiyedeki malzeme ve personelini alarak inşaatı terk ettiği ve inşaatın kalan kısmının davalı şirketin kendi imkanları ile tamamlandığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

2. Birleşen dosyada davalı konumunda olan ... 31.01.2014 tarihli cevap dilekçesi ile birleşen dosyadaki davanın reddini savunmuştur. Dilekçede davacı tarafın fazla ödemesinin bulunmadığı, tam aksine kendisinin davacı şirketlerden 120.000 TL alacağının bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davalı konumunda olan ... 27.01.2014 tarihli cevap dilekçesi ile birleşen dosyadaki davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; davacı taraf işçi maaşlarını ödememiş ve SGK primlerini yatırmamıştır. Dava edilen 547.000 TL hiçbir zaman davalının eline geçmemiştir. Davalı ile yapılan sözleşme feshedilmiştir. ...’la yapılan sözleşme de davalıyı bağlamamaktadır. ... ve ...’in davalıyı darp ettirmiştir. Can güvenliği olmadığı için şantiyeyi terk ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III- DELİLLER

1. Adana C. Başsavcılığının ...soruşturma numaralı dosyasının incelenmesinden ... ile ...’ın ... ve ... hakkında mahkememizdeki davaya konu taşeronluk sözleşmesi nedeniyle çıkan ihtilaftan dolayı 23.07.2013 tarihinde şüphelilerin şikayetçileri darp ettiği, zorla senet imzalattıkları iddiasıyla yapılan soruşturmada eylemin işlendiğine dair yeterli şüphe ve somut delil bulunmadığından kamu adına kovuşturma yapmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür. Karara yapılan itiraz Tarsus 2. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 02.12.2013 tarih ... değişik iş sayılı kararla reddedilmiştir.

2. ... Ltd. Şti. ve ...Şti. vekilinin dosyaya sunduğu ve ... isim ve imzasını içeren 11 adet makbuz bu davalıya isticvap davetiyesi ile tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından belgelerdeki imzaya itiraz edilmemiştir. Aynı celsede davalı ... Cık imzasını içeren 12.07.2013 tarihli 25.000 TL tutarlı ödemeye ilişkin itirazını bildirmek davalı vekiline 2 haftalık kesin süre verilmesine karşılık bu ödemeye itiraz edilmemiştir. Buna göre müteahhit firmanın ... ile ...’a yaptığı ödemeler şu şekildedir:

TARİH

MAKBUZ No

TUTAR

ÖDEME YAPILAN

16.04.2013 1 178.641,00 TL İ.Alpyağal 02.05.2013 2 18.521,00 TL İ.Alpyağal 07.05.2013 5 11.000,00 TL İ.Alpyağal 21.05.2013 9 30.000,00 TL İ.Alpyağal 21.05.2013 10 10.200,00 TL İ.Alpyağal 23.05.2013 14 10.000,00 TL İ.Alpyağal 14.06.2013 19 6.000,00 TL İ.Alpyağal 17.06.2013 21 1.000,00 TL İ.Alpyağal 05.07.2013 25 81.100,00 TL İ.Alpyağal 09.07.2013 26 49.000,00 TL İ.Alpyağal 12.07.2013 28 25.000,00 TL İ.Alpyağal+...

TOPLAM

420.462,00 TL

3. Asıl dosya davacısı ... tanıkları Kumru Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından talimat yoluyla dinlenmiştir. Bu tanıkların yapılan imalat seviyesine ilişkin bir beyanları olmamıştır.

Yargıtay bozma kararı sonrası sözleşme konusu işin bulunduğu mahalde 10.09.2021 tarihinde keşif yapılmış ve birleşen dosya davacıları tanığı ... keşifte dinlenmiştir. Tanık ... şirketinde müdür olarak çalıştığını ve 2015 yılında kendi isteği ile ayrıldığını söylemiştir. Tanığın anlatımına göre; keşfi yapılan lisenin inşaatı işini ihale yoluyla ... ve ortağı şirket almıştır.

Alınan işin tüm betonarme işleri taşeron olarak ...’a verilmiştir. ... üstlendiği işin 1. Kat beton tablasını ve kolon akislerini çakmıştı.

İşi üstlendikten 3,5 ay kadar sonra yeterli adamı olmadığından işi yetiştirememiş ve işi terk etmiştir. onun yarım bıraktığı işi alt taşeron ve yardımcısı olan ... yapmaya devam etmiştir. tahminen 10-15 gün sonra da bu kez ... işi terk etmiş ve bir daha dönmemiştir. ... işi bıraktığında; okul kısmının 1. Katın sağ tarafın tablası çakılmış ancak henüz güçlendirmeleri yapılmamıştır. Sol tarafın da kolonları çakılmış, demirleri bağlanmamıştı.

Pansiyon kısmında ise 1. Kat tablasının demirleri bağlanmış, kolon kapakları açık bir vaziyette beton dökmek için Özel İdareden bekleniyordu. Pansiyon kısmında İbrahim’den sonra ...’nin yaptığı ilave iş olmamıştır.

Tanık ... Kumru Asliye Hukuk Mahkemesinde dinlenmiştir. Tanık alt taşeron ...’nin yanında kalıpçı olarak çalıştığını söylemiştir. Tanığın anlatımına göre; ..., kalıp işini ...’dan devralmıştır. Okul kısmının kalıp işinin tamamı tamamlanmıştır. Pansiyon kısmının ise kolonlar dikilmiş yarım table de atılmış seviyede İbrahim ve ...’nin işi terk etmiştir. Tanık ...; ...’nin yanında okul inşaatında 5 ay kadar çalıştığını söylemiştir. Tanığın anlatımına göre; inşaatın temel aşamasında işe başlamışlar ve son tablenin kalıbını da çakıldığı seviyede ... iş sahiplerinin ...’yi götürüp darp etmesi nedeniyle işi bırakmıştır.

4.1 Mahkememizce tarafların sunduğu deliller ile inşaata ilişkin ihale dosyası getirtilmiş ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından 14.04.2016, 11.05.2017 ve 20.12.2017 tarihli raporlar düzenlenmiştir. Raporlara göre; davacı ... Cık sözleşme kapsamında 26.100 m2 kırık ölçü kalıp ve demir işi yaptığını ileri sürmüş ancak dosyaya bu seviye ile ilgili herhangi bir belge sunmamıştır.

Her iki tarafın beyanlarından ...’ın inşaatı terk ettiği sırada inşaat seviyesi ile ilgili bir tespit yapılmadığı anlaşılmıştır. İhale dosyasında da taşeron davacının yaptığı iş seviyesine ilişkin bir belge bulunmamaktadır. İş ortaklığı tarafından üstlenilen işin geçici kabulü 23.12.2013 tarihinde yapılmıştır. İşin tamamlanması 03.11.2013 tarihinde olmuştur. 23.12.2013 tarihli 9 numaralı son hak edişten idare tarafından 46.047,46 TL gecikme cezası kesilmiştir.

Taşeronlar ... ve ... sözleşmedeki sürede edimlerini ifa etmemesi, inşaatın yarım bırakılarak kalan işin müteahhit tarafından tamamlanması nedeniyle gecikme cezası ödenmek zorunda kalınmıştır. Yapılan sözleşmede tüm saha betonları ve diğer demir beton işlerinin oluşu, ilk taşeron ...’ın imalatındaki ölçü miktarı ile ikinci taşeron ...’ın imalatındaki ölçü miktarının iç içe girdiği tespit edilmiş ve bu iki taşeronun birlikte hareket ettiği sonucuna varılmıştır.

İhale dosyasındaki hak ediş raporları incelendiğinde davacı ... Cık’ın 10.07.2013 tarihine kadar imalat yaptığı ve işi yarım bıraktığı bundan sonraki imalatın ana firma (müteahhit) tarafından tamamlandığı anlaşılmıştır. Buna göre her iki taşeronun yaptığı toplam imalat bedeli 373.424,40 TL olarak hesaplanmıştır. Müteahhit (... Ltd. Şti. ve ...Şti.) tarafından dosyaya sunulan tediye makbuzları, PTT ödeme belgeleri ve tutanaklardaki toplam ödeme miktarı 468.999,00 TL’dir.

Bu belgelerden PTT ödeme belgeleri hariç diğerleri tek taraflı olarak düzenlenebileceği gibi, tediyelerin hangi iş nedeniyle yapıldığı, isim ve imzaların kime ait olduğunun tespiti mümkün görülmemiştir. Bu belgelerde ismi yer alan işçilerin bu işte çalışıp çalışmadığının belirsiz oluşu, tutanaklarda tarih olmaması dikkate alındığında ödeme belgelerinin delil niteliği taşımadığı sonucuna varılmıştır. Bu ödemelerle ilgili iş ortaklığının (... Ltd.

Şti. ve ...Şti.) yasal defterlerinde de kayda rastlanmamıştır. Ödemelerin geçerli kabul edilmesi halinde yapılan iş bedeli ile ödemelerin mahsubu sonucunda ... Ltd. Şti. ve ...Şti.’nin her iki taşerondan toplam 95.574,60 TL fazla yapılan ödemeden kaynaklı alacağının olacağı belirtilmiştir.

4.2 Mahkememizce Yargıtay bozma kararı sonrası sözleşme konusu işin bulunduğu mahalde 10.09.2021 tarihinde keşif yapılmıştır. Bilirkişiler inşaat mühendisi ..., mimar ... ve hukukçu ....tarafından 11.01.2022 tarihli rapor ile 30.06.2022 tarihli ek rapor düzenlenmiştir. Rapora göre;

4.2.1 yüklenici şirket ile taşeron ... ve ... arasında yapılan işe ilişkin hak ediş belgesi düzenlenmemiştir. Taşeronların işi bıraktığı seviyeye ilişkin bir seviye durum tespit tutanağı/belge/fotoğraf bulunmamaktadır. Bu nedenle taşeronların yaptığı iş seviyesi tanık beyanlarına göre değerlendirilmiştir. Taşeronların yaptıkları iş karşılığında hak ettikleri bedel; 480.000 TL toplam götürü bedel esas alınarak hesaplanmıştır. Her iki taşeron yaptığı toplam imalat bedeli 368.846,60 TL (%76,84) olarak hesaplanmıştır.

4.2.2 İlk taşeron ... tarafından gerçekleştirilen imalat oranı %56,34’dir. Yapılan iş karşılığında bu taşerona ödenmesi gereken bedel 270.432,00 TL hesaplanmıştır.

4.2.3 ... tarafından iş terk edildiğinde işin fiziki gerçekleşme oranı %88,85’dir. Yapılan iş karşılığında bu taşerona ödenmesi gereken bedel (imalat + yemek parası + işçi ödemesi) 26.07.2013 tarihli sözleşmedeki m2 birim fiyatına göre 98.414,60 TL hesaplanmıştır.

IV- GEREKÇE

1. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 12.10.2018 tarih ...sayılı hükümle asıl dosyadaki davanın reddine, birleşen dosyadaki davanın kısmen kabulü ile 47.037,60 TL’nin tamamından davalı ..., 25.000,00 TL kısmından davalı ... Cık müteselsil sorumlu olmak üzere davalılardan alınarak davacı iş ortaklarına verilmesine karar verilmiştir.

Hükme karşı asıl dosya davacısı ... ile birleşen dosya davalıları ... ve ... temyiz yoluna başvurmuştur. Asıl dosyada davalı ... Ltd. Şti., birleşen dosyada davacı olarak yer alan ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti. temyiz yoluna başvurmamıştır. Böylece ilk hükümdeki ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti.’nin talep edebileceği fazla ödenen bedel miktarı ve yüklenicinin taşeronlara yaptığı 420.462,00 TL ödeme miktarı ... ve ...lehine usuli kazanılmış hak oluşturmuştur.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 30.09.2020 tarih 2020/1047-2622 sayılı kararla hükmü ... ve ... yararına bozmuştur. Karara göre; yeni oluşturulacak bilirkişi kurulu ile keşif yapılıp, tanıklar mahallinde dinlenmelidir. Keşifte ilk taşeron ...’ın 480.000 TL götürü bedelle aldığı iş için gerçekleştirdiği fiziki gerçekleşme oranı tespit edilip, bu oran sözleşme bedeli olan 480.000 TL’ye uygulanarak ...’ın hak ettiği iş bedeli belirlenmelidir.

İkinci Taşeron ...’ın 07.03.2013 ve 26.07.2013 tarihli sözleşmeler uyarınca üstlenip gerçekleştirdiği imalatın 26.07.2013 tarihli sözleşmedeki m2 birim fiyatına göre imalat bedeli hesaplanmalıdır. Daha sonra yükleniciler tarafından yapılan toplam 420.462,00 TL ödemeden ikinci Taşeron ...’a yapılan ödeme hak ettiği iş bedelinden düşülerek asıl dosyadaki dava ve ...’ın hak ettiği bedelden ona yapılan ödeme düşülerek birleşen dosyadaki davada sonucuna uygun karar verilmelidir.

Mahkememizce bozma kararına uyulmuştur.

2.1 Asıl Dosya

Asıl dosyadaki davada ... vekili Adana İl Özel İdaresi tarafından ihale edilen Karaisalı 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 200 kişilik pansiyon inşaatında müvekkili tarafından yapılan imalat bedelinin tamamen ödenmediğini ileri sürerek 120.000 TL’nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Her iki tarafın karşılıklı beyanlarına göre ...’ın üstlendiği işi tamamlamadan işi bıraktığı ihtilafsızdır. Davacın yaptığı işin oranı ise taraflar arasında ihtilaflıdır. Her iki taraf davacının işi bıraktığı sırada yapılan işin miktarına oranına ilişkin bir mutabakat/hak ediş belgesi düzenlememiş, bu konuda delil tespiti yaptırmamıştır. Son bilirkişi raporunda tanık beyanları, yerinde yapılan inceleme ve ihale dosyasındaki belgelere göre 480.000 TL toplam götürü bedel esas alınarak her iki taşeronun yaptığı toplam imalat bedeli 368.846,60 TL (%76,84) olarak hesaplanmıştır.

... tarafından iş terk edildiğinde işin fiziki gerçekleşme oranı %88,85’dir. Yapılan iş karşılığında bu taşerona ödenmesi gereken bedel (imalat + yemek parası + işçi ödemesi) 26.07.2013 tarihli sözleşmedeki m2 birim fiyatına göre 98.414,60 TL’dir. Yüklenici tarafından her iki taşerona yapılan ödeme miktarı 420.462,00 TL’dir. ...’a yapılan ödeme ise 25.000 TL’dir. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin bozma kararı uyarınca bu tutardan davacının yaptığı iş tutarı mahsup edildiğinde 2. Taşeron ...’a bakiye 73.414,60 TL ödenmesi gerekmektedir. Bu nedenlerle asıl dosyadaki davanın kısmen kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.

2.2 Birleşen Dosya

Birleşen dosya ile davacı ... İnş. Taah. Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti. vekili müvekkilleri tarafından ihale yoluyla alınan Karaisalı 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 200 kişilik pansiyon inşaatının bir kısım işini verdiği taşeron davalılara yaptıkları imalata göre fazla ödeme yapıldığını ileri sürerek fazla ödemenin tespitini ve davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Mahkememizce yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda İlk taşeron ... tarafından gerçekleştirilen imalat karşılığında bu taşerona ödenmesi gereken bedel 270.432,00 TL hesaplanmıştır. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin bozma ilamında her iki taşeronun hak ettiği iş bedeli ve ödenmesi/iadesi gereken tutarın ayrı ayrı belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre taşeron ...’a yapılan toplam 395.462 TL ödemeden 270.432,00 TL hak ediş mahsup edildiğinde ...’a yapılan fazla ödeme tutarı 125.030 TL’dir. Bununla birlikte mahkememizin12.10.2018 tarih ...sayılı hükmünde; birleşen dosyadaki davanın kısmen kabulü ile 47.037,60 TL’nin tamamından davalı ..., 25.000,00 TL kısmından davalı ... Cık müteselsil sorumlu olmak üzere davalılardan alınarak davacı iş ortaklarına verilmesine karar verilmiştir.

Bu hükme karşı birleşen dosya davacıları temyiz yoluna başvurmadığından iadesi istenebilecek miktar yönünden ilk hükümdeki ’47.037,60 TL’ davalı ... lehine usuli kazanılmış hak oluşturmuştur. Bu nedenlerle birleşen dosyada ...’a karşı açılan davanın kısmen kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır. ...’a karşı açılan dava ise bu taşerona fazla ödeme yapılmamış olması nedeniyle reddedilmiştir.

Katip ... Hakim ...