Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/100 K.2022/96

Mahkememizde görülmekte çek iptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle;müvekkili davacı ...'ın ... ... Şb. ... iban numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... çek seri numaralı 220.000,00 TL tutarındaki 31/01/2022 tarihli çekin keşidecisi olduğu, ilgili çekin ticari hayatında kullanmak için keşide edilip yanında bulunduğu sırada kaybedildiğini, tüm aramalara rağmen çekin bulunamadığını, müvekkilinin senet üzerinde hak sahibi olan kişi olarak çek iptali davası açabileceğini, çekin lehdara verilmeden önce kaybedilmesi sebebiyle hamil olarak bulunduğunu, bu nedenlerle ilgili çekin zayi nedeniyle iptali ile ilgili çek hakkında ödeme yasağı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle açılmış çek iptali davasıdır.

Dava dilekçesin içeriğine göre davacı; dava konusu edilen çek keşidecisi olarak hamili bulunduğunu, çekin kaybedildiğini belirterek iptalini istemiştir.

Kıymetli evrak ile tacirlere ait diğer defter ve belgelerin iptali konusunda T.T.K.'nun da değişik düzenlemeler öngörülmüştür.

T.T.K.'nun 82. Maddesi ile tacirlerin saklamakla yükümlü oldukları defter ve kayıtların yasada sayılanlar ile benzeri olaylar nedeni ile zayi olması halinde mahkemeden konuyu saptayan bir belgenin verilmesini isteme hakkı tanınmıştır. Bu madde kapsamına giren evraklar sayma yolu ile sınırlandırıldığı için maddeyi geniş yorumlayarak çek, poliçe ve bono gibi kıymetli evrakların madde kapsamında kaldığını kabul etmek mümkün değildir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 780.Maddesinde Çek'te yer alması gereken unsurlar belirtilmiş, 781/1.maddesinde ise, "780 inci maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senetin, "ikinci, üçüncü ve dördüncü" fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmayacağı" belirtilmiştir.

T.T.K.'nun 818/a-s maddesi yollaması ile aynı kanunun 680.madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması halinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için ....nun 757 - 763 - 764 ve devamı maddeleri uyarınca iptalini istemek hakkı sadece hamile aittir. Keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Keşideci; kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde T.T.K.'nun 790-792 maddeleri uyarınca hasım gösterip borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak ve o aşamadan sonra tedbirleri istemek hakkına sahiptir.

Bu aşamada davacı zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı gibi hukuki yararının da bulunmadığı, ayrıca duruşma açılıp toplanması gereken delil de bulunmadığından dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.