Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/60 K.2022/198

I- DAVA

1.1 Davacı vekili 09.09.2016 tarihli dilekçe ile davalı aleyhine ipoteğin fekki istemli dava açmıştır. Dilekçeye göre; davacı banka ile .... Ltd. Şti. arasındaki kredi sözleşmesinden doğacak borçları temin etmek üzere ... adına kayıtlı Adana ... ... Mahallesi ... ada 14 parsel C blok zemin kat 2 No.lu bağımsız bölüm üzerine 2. dereceden 300.000 TL bedelli ipotek tesis edilmiştir. Aynı taşınmazda davalı bankanın ise 1. dereceden 600.000 TL bedelli ipotek hakkı bulunmaktadır.

Davalı bankanın ... şubesi tarafından düzenlenen 22.10.2014 tarihli taahhütnamede; “.... Ltd. Şti.’nin şubeden kullandığı kredilerin teminatı olarak tesis edilen Adana ... ... Mahallesi ... ada 14 parsel C blok zemin kat 2 No.lu bağımsız bölüm üzerine 1. dereceden 600.000 TL bedelli ipoteğin 190.000 TL’nin firmanın risklerine mahsuben ... numaralı hesaba aktarılması durumunda ipoteğin fek edileceği” belirtilmiştir.

Davalı bankanın bu taahhüdüne güvenen davacı banka tarafından 24.10.2014 tarihinde borçlu şirketin belirtilen hesabına 190.000 TL gönderilmiştir. Davalı bankanın taahhüdüne aykırı olarak lehine olan ipoteği terkin ettirmediği ileri sürülerek taşınmaz üzerindeki davalı adına tescilli ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

1.2 Dava dilekçesinde harca esas değer 190.000 TL olarak gösterilmiştir. Fekki talep edilen ipotek limiti 600.000 TL olduğundan mahkememizin 30.06.2017 tarihli ara kararı ile davacı tarafa 600.000 TL dava değerine göre eksik 7.001,77 TL nispi dava harcını yatırması ihtar edilmiştir. Davacı taraf 17.07.2017 tarihli makbuz ile eksik harcı ikmal etmiştir.

II- SAVUNMA

Davalı vekili 25.10.2016 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; davalı bankanın ... şubesi ile .... Ltd. Şti. arasındaki kredi sözleşmesi uyarınca firmaya kredi kullandırılmıştır. Kullandırılan kredilerin teminatı olarak davaya konu ipotek tesis edilmiştir. Borcun ödenmemesi üzerine Adana 8. İcra Müdürlüğünün 2016/... sayılı dosyası ile ipoteğe dayalı takip başlatılmıştır.

Borçlu şirketin taşınmaz üzerindeki ipoteğin peşin ödeme karşılığında fekki için başvurularda bulunacağını belirtmesi üzerine davaya dayanak yapılan taahhütname düzenlenmiştir. Bu taahhüt ödemenin kim tarafından yapılacağının bilinmemesi nedeniyle “İlgili Makama” şeklinde düzenlenmiştir. Davalı tarafından davacıya hitaben düzenlenmiş bir taahhüt bulunmamaktadır.

Davacı banka davalı bankanın ilgili şubesi ile irtibata geçmeden ve taahhüdün teyidini almadan firmanın hesabına 190.000 TL aktarmıştır. Yatırılan bu tutar firma tarafından internet bankacılığı yoluyla başka bir hesaba EFT yapılmıştır. Davalı bankanın alacağına mahsuben bir ödeme yapılmamıştır. Firmanın ipotekle temin edilen borcunun halen devam ettiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

III- DELİLLER

1. Tapu kaydına göre; Adana ... ... Mahallesi ... ada 14 parsel C blok zemin kat 2 No.lu bağımsız bölüm üzerine 15.06.2016 tarih ... yevmiye sayısı ile ... Bankası lehine 1. dereceden 600.000 TL bedelli ipotek tesis edilmiştir. Aynı taşınmazda 22.10.2014 tarih ... yevmiye sayısı ile davacı adına 2. dereceden 300.000 TL bedelli ipotek hakkı bulunmaktadır.

2.1 ... Bankası Adana ... Şubesi tarafından düzenlenen 22.10.2014 tarih ... sayılı İlgili Makama başlıklı yazıda; “.... Ltd. Şti.’nin şubeden kullandığı kredilerin teminatı olarak tesis edilen Adana ... ... Mahallesi ... ada 14 parsel C blok zemin kat 2 No.lu bağımsız bölüm üzerine 1. dereceden 600.000 TL bedelli ipoteğin 190.000 TL’nin firmanın risklerine mahsuben ... numaralı hesaba aktarılması durumunda ipoteğin fek edileceği” belirtilmiştir.

2.2 ... Adana ... Şubesinden .... Ltd. Şti.’ne ait ... numaralı hesabına ait ekstre getirtilmiştir. Buna göre 24.10.2014 günü saat 11:00’de ... tarafından hesaba 190.000 TL EFT yapılmıştır. Aynı saat 11:03’te bu paranın 130.000 TL kısmı firma tarafından ... nezdindeki yine kendisine ait başka bir hesaba aktarılmıştır. Kalan kısmı ise firmanın borcuna mahsup edilmiştir.

2.3 ... ... Şubesi tarafından mahkememize gönderilen 02.07.2018 tarihli yazıda; firmanın hesabına baştan bloke konulmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.

3. Bilirkişi Doç. Dr. ... tarafından 27.02.2018 tarihli rapor düzenlenmiştir. Rapora göre; dava dışı ... adına kayıtlı Adana ... ... Mahallesi ... ada 14 parsel C blok zemin kat 2 No.lu bağımsız bölüm üzerine ...

Bankası lehine 1. dereceden 600.000 TL bedelli ve ... lehine 2. dereceden 300.000 TL bedelli ipotek tesis edilmiştir. ... tarafından düzenlenen 22.10.2014 tarihli ipotek fekki taahhütnamesinden 2 gün sonra davacı banka tarafından firmanın hesabına saat 11:00’de 190.000 TL EFT yapılmıştır. Bu aktarımın ardından aynı gün saat 11:03’te paranın 130.000 TL kısmı başka bir hesaba aktarılmıştır.

İlk bakışta taahhütname hükmünün yerine getirilmesi nedeniyle ipoteğin fekki talebinin haklı olduğu söylenebilirse de ödemenin taahhütten 2 gün sonra yapılmış olması nedeniyle güncel borç miktarının öğrenilerek ödenmesi gerekmektedir.

Bundan ayrı olarak paranın hesaba ulaşmasından itibaren 3 dakika içerisinde başka bir hesaba aktarılmış olması dikkate alındığında davalı bankanın bu kadar kısa sürede yatırılan parayı kredi borcunu kapatmasının beklenmesinin haklılığı mahkemenin takdirine bırakılmıştır. Bu hususlar dikkate alınarak fek isteminin haklı olmadığı belirtilmiştir.

IV- GEREKÇE

1.1 Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 26.10.2018 tarih 2017/...-2018/... sayılı hükümle dava reddedilmiştir.

1.2 Hükme karşı davacı taraf istinaf başvurusunda bulunmuştur. Gaziantep BAM 11. H.D. 11.11.2021 tarih 2020/...-2021/... sayılı kararla “Nispi dava harcının fekki talep edilen 600.000 TL ipotek bedeli üzerinden alınması gerektiği” gerekçesiyle mahkememiz kararını kaldırmıştır.

1.3 Mahkememizin 30.06.2017 tarihli ara kararı üzerine davacı taraf 600.000 TL dava değerine göre eksik 7.001,77 TL nispi dava harcı 17.07.2017 tarihli makbuz ile yatırmış olduğundan yeniden bir işlem yapılmamıştır.

2.1 6102 sayılı TTK 18. maddesi hükmü şu şekildedir:

Madde 18- (1) Tacir, her türlü borcu için iflasa tabidir; ayrıca kanuna uygun bir ticaret unvanı seçmek, ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmek ve bu Kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmakla da yükümlüdür.

(2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

(3) Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.

(4) Tacir sıfatına bağlı olan diğer hükümler saklıdır.

2.2 Dava dışı ... adına kayıtlı Adana ... ... Mahallesi ... ada 14 parsel C blok zemin kat 2 No.lu bağımsız bölüm üzerine .... Ltd. Şti.’nin kredi borçlarının teminatı olarak 15.06.2016 tarih ... yevmiye sayısı ile ... Bankası lehine 1. dereceden 600.000 TL bedelli ve 22.10.2014 tarih ... yevmiye sayısı ile ... lehine 2. dereceden 300.000 TL bedelli ipotek hakkı tesis edilmiştir. ... Adana ...

Şubesi tarafından düzenlenen 22.10.2014 tarih ... sayılı İlgili Makama başlıklı yazıda; “.... Ltd. Şti.’nin şubeden kullandığı kredilerin teminatı olarak tesis edilen Adana ... ... Mahallesi ... ada 14 parsel C blok zemin kat 2 No.lu bağımsız bölüm üzerine 1. dereceden 600.000 TL bedelli ipoteğin 190.000 TL’nin firmanın risklerine mahsuben ... numaralı hesaba aktarılması durumunda ipoteğin fek edileceği” taahhüt edilmiştir.

Davalı banka; bu yazıyı düzenlerken bu taahhüdün hangi tarihe kadar geçerli olduğunu, ödemenin nasıl yapılması gerektiği konularında ayrıntıya girmemekle basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlüğüne aykırı davranmıştır.

Davacı banka tarafından 24.10.2014 tarihinde saat 11:00 firmanın hesabına 190.000 TL EFT yapılmış olmakla birlikte bu paranın 130.000 TL kısmı firma tarafından internet bankacılığı yoluyla başka bir bankadaki kendi hesabına aktarılmış kalan miktar ise banka tarafından firmanın kredi borçlarına mahsup edilmiştir. Şu halde davalı bankanın ipotek teminatı kapsamındaki alacağının ödenmediği sabittir.

Az önce belirtildiği gibi davalı banka taahhütnameyi düzenlerken bazı hususları açık bir şekilde belirtmeyerek basiretli iş adamı gibi davranmamış ise de ödemeyi yapan bankanın ödemeyi yapmadan önce mutlaka taahhütnameyi düzenleyen bankayla irtibata geçip gerekli teyidi sağladıktan sonra para aktarımını yapması gerekirdi. Çünkü taahhütte, ödemenin firma riskine istinaden yapılması gerektiği belirtilmiştir. Bu ise ancak ilgili şubeyle bağlantı yapmak suretiyle sağlanabilir.

Sonuç itibariyle davacı banka davalı banka ile hiçbir teyit ve mutabakat sağlamadan firma hesabına EFT yapması TTK 18 maddesi hükmü anlamında daha ağır kusurlu davranmıştır. Davacı bankanın davalı bankayla irtibata geçmeden ödeme yapması ve sonuçta firmanın ipotek teminatı altındaki borcunun devam ediyor olması dikkate alındığında ipotek fekki isteminin haklı olmadığı ve davanın reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.

V- KANUN YOLLARI

6100 sayılı HMK 341. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle miktar veya değeri 8.000,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut olayda, mahkememizdeki dava konusu bu tutarın üzerinde olduğundan hükme karşı tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunmaktadır. İstinaf talebinin kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer asliye ticaret mahkemesine verilecek dilekçeyle yapılması gerekmektedir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...