Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/408 K.2022/483

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Rücuen Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Mühendislik

İnş. Tur. Dış Tic. ve San. I.td. Şti. firmasına ait ... plakalı aracın müvekkili şirket

tarafından 105958120 Birleşik Kasko Sözleşme Sigorta Poliçesi (Genişletilmiş Kasko) ile

23/01/2020-23/01/2021 tarihleri arasında güvence altına alındığını, 21.03.2020 tarihinde

Kırklareli İli Merkez Karahıdır İlçesinde bulunan şantiye alanında çalışma yapılması esnasında,

müvekkili şirketten sigortalı olan ... plakalı araç üzerinde yüklü bulunan 1 metre

çapında. 11 metre uzunluğunda 3500 kg ağırlığındaki alt yapı işlerinde kullanılan çelik borunun,

davalılardan ... İş Mak. Vinç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait 34-09-3068 tescil

plakalı Kobelco marka vinç marifeti ile diğer davalı vinç operatörü ... tarafından

indirilmesi esnasında, boru üzerine sarılı zincirin koptuğunu ve söz konusu borunun düşerek

sigortalı ... plakalı araca zarar/hasar verdiğini, müvekkili şirket tarafından sigortalı

aracın tamirini gerçekleştiren ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti firmasına

20.07.2020 tarihinde 53.100,00 TL ödeme yapıldığını, hasarın; boşaltma işini yapan vinç

operatörünün kusuru nedeni ile gerçekleştiğini, davalıların meydana gelen hasardan ve bu hasar

nedeni ile müvekkili şirket tarafından yapılan ödemeden sorumlu olduklarını, arabuluculuk

yoluna başvulduğunu ancak 18.05.2021 tarihinde yapılan toplantıda anlaşma sağlanamayarak arabuluculuk son tutanağının düzenlendiğini, fazlaya ilişkin dava, talep ve ıslah hakları saklı kalmak

kaydı ile şimdilik; ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeni ile müvekkili şirketçe

ödenen 53.100,00 TL’nin (Elliüçbinyüz Türklirası) ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans

faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, talep ve

beyan etmiştir.

Davalılar Vekili 13.07.2021 tarihinde davaya cevap dilekçesinde özetle; 21.03.2020

tarihinde dava dışı ... Mühendislik İnş. Tur. Dış Tic. ve San. Ltd. Şti.'ne ait, Karahıdır

Mahallesi’nde faaliyet gösteren şantiye sahasındaki çalışma esnasında, davacının beyanına göre

1 metre çapında, 11 metre uzunluğunda, 3500 kg ağırlığında ve alt yapı işlerinde kullanılan

çelik borunun, müvekkili şirkete ait 34-003068 tescil plakalı, ... marka vinç ile

müvekkili şirketin çalışanı olmayan vinç operatörü ... tarafından indirilmesi

esnasında, boru üzerine sarılı zincirin koparak, borunun ... plakalı araç üzerine düşmesi

ile kaza meydana geldiğini, operatörsüz iş makinası dışında kazanın meydana geldiği şantiye

sahası dahil olmak üzere, boru, boru üzerine sarılı kopan zincir, olayda kullanılan kaldırma

aparatları ve vinç operatörünün dava dışı ... Mühendislik İnş. Tur. Dış Tic. ve San.

Ltd. Şti.'ne ait olduğunu, müvekkili şirketin, 15 yılı aşkın süredir operatörsüz iş makinesi

kiralamakta olup dava dışı ... Mühendislik İnş. Tur. Dış. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin taşeron

şirketi ... Jeoteknik Mimar Petrol Müh. İnş. İth. San. Tic. Ltd. Ştı’ne de iş makinesi

kiraladığını, müvekkil şirket ile taşeron şirket arasındaki güven ilişkisi nedeniyle kira

sözleşmelerinin sözlü yapıldığını, kazanın gerçekleştiği olay mahallinde bulunan müvekkiline

ait iş makinesinin de aynı usulle uzun vadeli olarak kiralandığını, kazanın ... Müh. İnş. Tur. Dış. Tic. Ve San. Ltd. Şti'nin kusurlu eylemleri nedeniyle meydana geldiğini, kazada müvekkillerinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, müvekkili şirketten kiralanan vincin müvekkili şirketin hakimiyet alanında olmadığını, müvekkilinin dava dışı ... Müh... Ltd. Şti. Nin talimatlarını yerine getirdiğini, gerçekleşen kazada hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; meydana gelen kazada tarafların kusur durumu, ... plakalı araçta hasar meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı, davalı şirketin işleten konumunda olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Tanık Yasin Duman mahkememizin 21/12/2021 tarihli celsesinde. "Ben 2016 yılından bu yana davalı ......Ltd.Şti. Bünyesinde hem operatörlük yapmaktayım hemde söz konusu şirket bünyesinde ki iş makinelerinin bakım ve onarımını yapmaktayım. Davaya konu 34-09-3068 tescil plakalı vinçide biliyorum. Davaya konu vinçi kazadan önceki söz konusu yere ben giderek kurdum. Vinçi kurduktan sonra ben söz konusu vinçi şantiye şefi olan ...'a teslim ettim.

Teslim ederken sadece vinç teslimi yaptım. Bunun dışında herhangi bir şekilde zincir, halat ya da vinçin yanında herhangi bir ek malzeme teslim etmedim. Vinçi teslim ettikten sonra operatörü kiralayan firma bulur. Biz operatör vermedik. Ben kaza gününden bir gün sonra olay mahalline gittim. Olayı bizzat görmedim. Ancak sonradan duyduğum kadarıyla tırı elektrik tellerinin altına çekmişler.

Vinç elektrik tellerinin altında çalışma yaparken kafesi ile teller arasında belli bir mesafenin olması gerekmektedir. Bu mesafe alanı düşük olduğundan vinç kaldırmış olduğu malzemeyi dorse tarafına dönerek boşaltamadığından tırın kupa tarafından dönerek boşaltmaya çalışmış ve bu esnada malzeme sallandığından dolayı ve bağlamada da gerekli özen gösterilmediğinden zincirin kopup tıra zarar verdiğini öğrendim.

Söz konusu inşaat alanında beni çalışmış olduğum firmaya ait sadece vinç vardır. Bunun dışında operatör ya da ek bir malzeme yoktur, Vinçin taşımış olduğu boruya bağlı zincir benim sonradan duyduğum kadarıyla söz konusu borunun imalatından sonra fabrikadan araca yüklenirken kullanılan zincirdir. Yani kopan zincir borunun üstünde mevcut olan zincirdir. Ayrıca şunuda söylemek istiyorum. Vinçin görevi fore kazık kuyularına demir atmak üzerinedir. Malzeme taşıma özelliği yoktur.

Benim olay hakkındaki bilgi ve görgüm bundan ibarettir. " beyan etmiştir.

Tanık ...'ın talimat mahkemesinde alınan 04/01/2022 tarihli beyanında: "Ben ... Jeoteknik san. Tic Ltd. Şti. Şirketinde jeoloji mühendisi olarak görev yapmaktayım. Çalıştığım firma Bursa Yüksek Hızlı Tren hattında zemin iyileştirme işlemleri ile alakalı taşeron firma olarak ihale almıştır. Firmaya ait Şantiyede görev yaparken ana firma olan ... Mühendislikteki görevliler bizden tırlarında bulunan borunun 12m uzunluğunda, sac malzemeden yapılmış boruyu indirmemiz için yardım istedi. Biz de yardım talebini kabul ederek boruyu indirmeye yardımcı olduk, boruyu bizim kiraladığımız vinç ile indirirken davacılar tarafından boruya bağlanan zincir vincin kancasına bağlandıktan sonra taşıma esnasında zincirin kopması sonucu düşerek tıra zarar verdi. Zincir kesinlikle bizim firmamıza ait

değildir. ... Mühendisliğe ait zincirdi. Biz sadece vinci kullandırdık. Görgüm bilgim bundan ibarettir, tanıklık ücret talebim yoktur" beyan etmiştir.

Mali Müşavir bilirkişi 19/10/2021 tarihli raporunda; davalı şirket ile dava dışı ... Jeoteknik Mimarlık Petrol Müh. İnş. Haf. Taş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında incelemeler bölümünde ayrıntılı şekilde gösterilen, toplam 212.556,79 TL tutarlı faturaların düzenlerdiği ve bedellerinin toplamı 212.556,79 TL'nin banka aracılığı ile tahsil edildiğini rapor etmiştir.

Makine Mühendisi ...12/05/2022 tarihli raporunda;

Kazaya karışan Vincin yük indirme ve bindirme de kullanılmasının uygun olduğu,

dava dışı ... Mühendislik İnş. Tur. Dış Tic. ve San. Ltd. Şt. zincirin kiralanan

iş makinesinin aparatı olmadığı,

Tanık ... zincirin ... Mühendislik’e ait olduğunu beyan

ettiği göz önüne alınarak,

Raporumuzun IV-2.1. maddesinde yapılan açıklamalar ve ilgili kanun/yönetmelik

çerçevesinde davalı ... İş Mak.Vinç İnş.Taah.San.ve Tic.Ltd.Şti.’ne herhangi

bir kusur atfedilemediği, Kusursuz sorumlu olması konusu hukuki yorum gerektirdiğinden

Mahkemenin takdirine bırakıldığı, Raporumuzun IV-2.2. maddesinde yapılan açıklamalar ve ilgili kanun/yönetmelik

çerçevesinde dava dışı ... Mühendislik İnş. Tur. Dış. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile dava

dışı ... Jeoteknik Mimarlık Petrol Müh. İnş. Haf. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin kazanın meydana gelmesinde müştereken ve müteselsilen % 70 (yüzde yetmiş)

oranında kusurlu oldukları,

Raporumuzun IV-2.3. maddesinde yapılan açıklamalar ve ilgili kanun/yönetmelik

çerçevesinde davalı operatör ...’ın kazanın meydana gelmesinde % 30

(yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu,

... plakalı çekici ve ... plakalı dorsesinde meydana gelen hasarın KDV

dahil 53.101,20 TL olacağı ve söz konusu tutarın kasko poliçesi teminatının sınırları içinde

kaldığını rapor etmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda;

Davalı ... İş Makinaları Vinç İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden;

Davalı şirket tarafından davaya konu iş makinesinin dava dışı ... Jeoteknik .... Ltd. Şti.

Ye uzun süreli operatörsüz kiralandığı bu nedenden dolayı işleten konumlarının bulunmadığının iddia edildiği, bu çerçevede yapılan incelemede, davalı şirket defterleri üzerinde Mali Müşavir bilirkişiye inceleme yaptırıldığı, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 19/10/2021 tarihli rapora göre, davalı şirket tarafından dava dışı ... firmasına Paletli Vinç çalışma bedeli adı altında 17/04/2019 dan 28/09/2020 tarihine kadar toplamda 212.556,79 TL lik fatura düzenlendiği, kaza anında vinci kullanan diğer davalı şoför ...'ın SGK dan gelen yazı cevabına göre kaza tarihi itibariyle dava dışı .....

Ltd. Şti.

Sigortalı çalışanı olarak gözüktüğü görülmekle, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davalı şirket tarafından dava dışı ... firmasına yaklaşık bir buçuk yıldır düzenli olarak fatura kesilmesi, kaza anında davalı şirkete ait iş makinesinin dava dışı ... firmasına sigortalı işçi tarafından kullanılması hususları göz önüne alındığında mahkememizde davalı ile dava dışı ... firması arasında vincin kiralandığına dair uzun süreli kira sözleşmesi olduğu yönünde kanaatin oluştuğu,

sonuç olarak davalı şirketin kusur sorumluluğunun bulunmamakta olup KTK m.3 uyarınca uzun süreli araç kiralama durumlarında kiracının işleten olarak kabul edileceği gözetildiğinde davalı şirketin kusursuz sorumluluğunun bulunmadığına kanaat getirilerek davanın davalı ... İş Makinaları Vinç İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... yönünden;

Davalının, 10.11.2021 tarihli SGK Uzun Vadeli Hizmet Dökümü'ne göre 09.03.2020-18.06.2020 tarih aralığında ... Jeoteknik Mimar Petrol Müh. İnş. İth. San. Tic. Ltd. Ştı'nin çalışanı olduğunun görüldüğü.

12.05.2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda davalının kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemesi, önlem almaması, yetkililere başvurarak güvenli kaldırma aparatlarını istemeyerek güvenlikli çalışma ortamı talep etmemesi, yükü kaldırdığı yerde çevre emniyetine dikkat etmemesi nedeniyle kusurlu bulunduğuna ve kazanın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olduğuna yönelik tespiti dikkate alındığında,

kusurun varlığı ve oranına yönelik tespitin teknik incelemeyi gerektirmesi hasebiyle bilirkişi raporu doğrultusunda davalının %30 oranında kusurlu olduğu yönünde mahkememizde kanaat getirilerek davalı ... aleyhine açılan davanın kusur oranı dikkate alınarak kısmen kabulü ile.

15.930,00 TL nin ödeme tarihi olan 20/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda anlatılan nedenlerden dolayı davacının davasının Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.