İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/409 K.2022/489

Taraflar arasında görülen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesi ile. 17.08.2019 tarihinde sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı ...

Seyahat firmasına ait otobüs ile, D200-02 karayolu 56+300, metreye geldiğinde yoğun yağmur yağışı sebebi ile aracının sürüş kontrolünü kaybederek sol ön kısımları ile orta refüj kısmındaki toprak zemine girdiğini ve yaklaşık 40 metre sürüklenerek sağ yan kısmına doğru devrilmesi ile yolun karşı şeridine geçmesi sonucu tek taraflı, ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın sonucunda otobüste yolcu olarak bulunan, müvekkilleri ... ve ...'ün oğulları, ... ... ve ...'ün kardeşi;

...'ün vefat ettiğini, yakınlarının ölümü nedeniyle müvekillerinin manevi açıdan mağdur olduğunu, söz konusu kazanın oluşumuna ilişkin trafik kazası tespit tutanağına göre; ... plakalı araç sürücüsü ...'un 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-A f ve 101/1-h kurallarını ihlal ettiği tespit edildiğini, yine ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda; ... plaka sayılı otobüs sürücüsü ...

2918 sayılı KTK 52/1-a ve 52/1-b maddelerini ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bu kazanın oluşumunda müteveffanın ve üçüncü kişi konumunda olan müvekkillerinin ise hiçbir kusurunun bulunmadığını, aracın kaza tarihini kapsar şekilde, aleyhine başvurulan ... Sigorta A.Ş. tarafından ...

Numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, bu poliçede yer alan İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası içinde Manevi Tazminat Klozu bulunduğunu, İhtiyari Mali Mesuliyet Teminatı içerisinde yer alan Manevi Tazminat Klozu ile oluşabilecek manevi tazminat zararı 500.000 TL ile sınırlı olmak üzere teminat altına alındığını, yine ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde, aleyhine başvurulan ... Sigorta A.Ş. tarafından ...

Numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, bu poliçede yer alan 5.000 TL ile sınırlı olmak üzere Ferdi Kaza Teminatı bulunduğunu, bu nedenle davalı ... Sigorta A.Ş.nin davacı müvekkillerin uğramış oldukları manevi zarardan ve ferdi kaza sigortasından toplam 505.000 TL limit ile sorumlu olduğunu, ekte sunulmuş olan teslim tesellüm tutanağından ... plakalı aracın işleteni davalı ... Dan. Eğitim San. Tic. Ltd.

Şti. olarak görüldüğünü, ... plakalı otobüs ... ilinden İstanbul iline seyahat ettiği sırada söz konusu kaza meydana geldiğini, sunulan kaza sonrası fotoğraflardan da açıkça görüldüğü üzere ... plakalı otobüsün üzerinde “... Turizm” amblemleri yer aldığını, davalı ... Dan. Eğitim San. Tic. Ltd. Şti.nin, aracın sahibi olması hasebiyle işleten sıfatı ile yine davalı ...

Turizm teşebbüs sahibi sıfatı ile müvekkillerinin ...'ün vefatı nedeniyle uğramış oldukları manevi zarardan sorumlu olduklarını belirterek ...'ün vefatı sebebiyle; baba ... ve anne ... için her biri için ayrı ayrı 200.000'er TL'den toplam 400.000 TL, kardeşleri ... ve ... için 100.000'er TL'den toplam 200.000 TL olmak üzere toplam 600.000 TL manevi tazminat ile 5.000 TL ferdi kaza teminat bedelinin, 500.000 TL'sinin davalılardan ... Sigorta A.Ş., ... Turizm Tic Ltd.

Şti. ve İsokal Kalibrasyorı Dan. Eğit. San. Ltd. Şti.'nden; ... Sigorta A.Ş, için temerrüt tarihi olan 12.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, diğer davalılardan ise haksız flilin meydana geldiği tarih olan 17.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, 5.000 TL ferdi kaza teminat bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili Mahkememize sunduğu 14/07/2021 tarihli cevap dilekçesi ile; davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil ...

Sigorta A.Ş. nezdinde ... ve numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile, 23.01.2019-2020 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, poliçeye müstenit müşterek müteselsil sorumluluklarının poliçe limitiyle sınırlı olmakla beraber;

masraf, vekâlet ücreti sorumluluklarının da bu miktara isabet eden oranlarda olacağını, poliçe limitinin maktuen ödenecek rakam olmadığını, poliçe limiti üzerindeki zararlardan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle beraber kazaya sebep olan olayda öncelikle kusur durumunun tespiti gerektiğini, sigortalısı olan işletenin kusur ve zararın kanıtlanamaması halinde müvekkili şirketin sorumluluğunun olmadığını, poliçede manevi tazminat teminatı bulunmadığını, dolayısıyla davacıların manevi tazminat taleplerinden sorumlu olmadığını,

Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumlulukları poliçe limiti (Yolcu Kaza Sonucu Ölüm 5.000 TL dir. ) ile sınırlı olduğunu, poliçe limiti üzerindeki zararlardan müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Turizm Ticaret Ltd. Şti. vekili Mahkememize sunduğu 16/07/2021 tarihli cevap dilekçesi ile; müvekkilinin, teşebbüs sahibi sıfatı ile dava edildiğini, Kasko, zorunlu trafik sigortası ve diğer sigortaların araç maliki tarafından ...

Sigorta A.Ş.'ye yaptırıldığından söz konusu sigorta şirketinin, tazminat bakımından araç maliki ile birlikte sorumlu olduğunu, ayrıca ... plakalı otobüsün 17.08.2019 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresinde bulunduğundan davalı olarak gösterilmesi gerektiğini, davalı olarak gösterilmemesi nedeniyle davanın kendisine ihbar edilmesi gerektiğini, arabuluculuğa sadece ... Sigorta A.Ş adına başvurulduğunu, müvekkili ... Turizm Ticaret Ltd.

Şti. adına başvurulmadığını, bu nedenle dava şartı yokluğundan dolayı davanın reddini talep ettiklerini, araç maliki ... Tic. Ltd. Şti.’dir. Şoför ... ve aracı sigortalayan ise ... Sigorta A.Ş olduğunu, müvekkili şirket aracın işleteni konumunda olduğunu, araç işletenin sorumlulukları kanunda açık bir şekilde belirtildiğini, davacılar her ne kadar müvekkili şirketi de sorumlu görmüş olsa da söz konusu ... plakalı aracın sahibi ... Tic. Ltd.

Şirketi olduğunu, müvekkili şirket ile imzalamış olduğu sözleşme kapsamında bu şirketin kendi hesabına çalışmakta olduğunu, bu yüzden müvekkili açısından davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davalı ...

Sigorta A.Ş.nin tazminat bakımından araç maliki ile birlikte sorumlu olduğunu, müvekkili işleten konumda olduğundan tazminat yükümlülüğünün olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacıların talep etmiş olduğu 600.000 TL manevi tazminatın genel amacı ile bağdaşmayacak kadar yüksek olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı... Danışmanlık Eğitim San. Tic. Ltd. Şti. vekili Mahkememize sunduğu 02/09/2021 tarihli cevap dilekçesi ile; ... plakalı aracın müvekkili şirkete ait olduğunu, ancak aracın işleteninin müvekkili şirket olmadığını, müvekkili şirkete ait aracın ... 3. Noterliğinin 17/01/2019 tarih ve 00617 yevmiye numaralı taşıt kira (taşıma) sözleşmesi uyarınca davalı ... Turizm Tic. Ltd. Şti.'ye kiralandığını, kira sözleşmesi uyarınca gerçek işletenin diğer davalı şirket olduğunu, bu nedenle araç maliki olarak müvekkilinin tazminat sorumluluğunun bulunmadığını, davaya konu kaza sonrası açılan emsal davalarda müvekkili şirket hakkında davaların reddedildiğini, müteveffanın uğramış olduğu zararlardan müvekkilinin sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasıdır.

... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, ... plakalı araca ait hasar dosyası ve poliçe, nüfus kayıtları, ... plakalı aracın trafik kayıtları, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.

Davacılar; 17/08/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ...'ün vefatı nedeniyle manevi tazminat ve ferdi kaza tazminatı talebinde bulunmuşlardır.

... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, alınan bilirkişi raporu, ATK raporu, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre davacıların murisi ...'ün yolcu olarak bulunduğu, ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında, ...'ün vefat ettiği, olayın meydana gelmesinde sürücü ...'un %100 kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Kazaya karışan ... plakalı aracın malikinin davalı... Dan. Eğitim San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, işletenin ... Turizm Tic. Ltd. Şti. olduğu, sigortacısının davalı ... Sigorta A.Ş. olduğu anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85/1 maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

" aynı maddenin 5.fıkrasında "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." düzenlemesi yer almaktadır.

Davalı ... Turizm Tic. Ltd. Şti.'nin aracın işleteni olması nedeniyle davalı ... Sigorta A.Ş.'nin aracın Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi olması nedeniyle ve sigorta poliçesinde manevi tazminatın sigorta teminatına dahil olduğundan davalı ... Dan. Eğitim San. Tic. Ltd. Şti.'nin ise aracın maliki olması nedeniyle sorumlu oldukları anlaşılmıştır.

Davalı... Dan. Eğitim San. Tic. Ltd.

Şti. her ne kadar aracın uzun süreli olarak diğer davalı şirkete kiralandığını bu nedenle sorumlu olmadığını ileri sürmüş ise de; taşıt kira sözleşmesinin 6.maddesinde "araç maliki sözleşme süresi içerisinde vukuu bulacak her türlü trafik kazası nedeniyle gerek araçta meydana gelecek hasarın ve gerekse 3. Kişilerin maddi ve manevi hak taleplerinin kasko ve zorunlu trafik sigortası poliçelerin karşılamadığı kısmından araç maliki sorumludur. " 10. Maddesinde "araç maliki yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli bir yolculuk yapması sağlayacak tedbirleri almak,

duraklamalarda dahil olmak üzere yolcunun kalkış noktasından varış noktasına kadar seyahat süresince meydana gelecek bir kaza nedeni ile yolcunun ölümü, yaralanması ya da eşyanın kaybolması durumunda zararı tazminle yükümlüdür." düzenlenmesinin bulunduğu, bulunan bu hükümler göz önüne alındığında araç maliki davalı... Dan. Eğitim San. Tic. Ltd. Şti.'nin araç üzerindeki fiili ve ekonomik hakimiyeti ile sorumluluğunun devam ettiği sonucuna varılmıştır.

Davacılar manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır. Manevi tazminat çekilen elem ve üzüntü karşılığı olup tarafların ekonomik ve sosyal durumları göz önüne alınarak bozulmuş ruhsal ve bedensel huzurun düzeltilmesi için M.K.nın 4. maddesinde yer alan hak ve nesafet kurallarına uygun olarak ve bu arada sebepsiz zenginleşmeye yol açmayacak şekilde takdir ve tayin edilmesi gerekir.

Bu ilkeler çerçevesinde tarafların ekonomik ve sosyal durumları, çevre koşulları davacıların olaydan etkilenme durumu, paranın satın alma gücü, davalıların ödeme gücü ile hak ve nesafet kurallarına göre olay nedeniyle davacıların çektiği elem ve üzüntüye karşılık müteveffanın anne ve babası ... ve ... için 100.000'er TL, kardeşleri ... ve ... için 50.000'er TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Davacılar vekili Mahkememizin 02/12/2021 tarihli celsesinde talep ettikleri 5.000 TL ferdi kaza teminat bedelinin sigorta şirketi tarafından müvekkillerine ödendiğinden, sigorta şirketi açısından bu talepleri ile ilgili sulh olduklarından ferdi kaza teminat bedeline ilişkin davalarını takip etmediklerini bildirdiğinden buna ilişkin dava 02/12/2021 tarihinde işlemden kaldırılmış ve yasal süresi içerisinde yenilenmediğinden davacıların ferdi kaza teminatına ilişkin maddi tazminat davasının HMK'nın 150/5 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.