Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/75 K.2021/570

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı Genel Müdürlük vekili tarafından mahkememize sunulan 28.01.2021 tarihli dava dilekçesinde özetle: “Davacı genel müdürlüğün hizmet personeli alımı 2012 ve 2016 yılları arasında imzalanan sözleşmeler ile davalılar tarafından üstlenildiği, söz konusu yıllarda davalı şirketlerin işçisi olarak çalışan ... tarafından davacı genel müdürlüğe verilen 25.09.2018 tarihli dilekçe ile kıdem tazminatı ödenmesi talebinde bulunduğu, bu nedenle dava dışı işçinin hak kazandığı kıdem tazminatı miktarı olan 20.006,23-TL'nin 14.11.2018 tarihinde dava dışı işçiye ödendiği,

Dava dışı işçiye yapılan ödemenin çalıştığı tüm yüklenici firmalardan rücuen tahsili amacıyla ... Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, anılan dosyaya sunulan 12.04.2020 tarihli bilirkişi raporuna istinaden Aksaray Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 03.02.2020 tarih ve 1967128 sayılı yazı ekinde yer alan Sigortalı Hizmet Dökümü kayıtları ile iş yeri unvan listesinin incelenmesi neticesinde, davada taraf olarak gösterilmeyen yüklenici firmaların olduğunun tespit edildiği, ... Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile açılan davanın kabulüne karar verildiği, bu davalılar hakkında dava açılmadığının anlaşıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu belirtilerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, davalılar nezdinde yüklenici işçisi olarak çalışan ...'na yapılan 20.006,23-TL'nin davalılar sorumluluğunda olan 3.806,59-TL kıdem tazminatı ödemesinin, ödeme tarihi olan 14.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesi iddia ve talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ... Nakliyat....Ltd. Şti'ne TK 35. Maddesine göre tebligat yapılmış, cevap dilekçesi sunulmamış, diğer davalılara da usulune uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

GEREKÇE

Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının davalılara rücu edilip edilemeyeceği, edilebilecekse miktarı noktasında toplanmıştır.

Mahkememizce, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası aslı dosyamız arasına alınmıştır.

4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almaktadır.

Mahkememizce, dava dışı işçilere ödenen alacaktan davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla, Rücuen İşçi Alacağı alanında Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi marifetiyle rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, Bilirkişi tarafından sunulan 14/06/2021 tarihli raporda, 19.406,60-TL'den sorumlu olunan Davalı şirketlerin dava dışı işçi ...'na yapılan ödemeden sorumlu olduğu miktarların ... Nakliyat......Ltd. Şti 1.694,83-TL, ... Temizlik.... Ltd.

Şti 162,44-TL, ... Akaryakıt İnş.....Ltd. Şti'nden 1.949,32- olmak üzere toplam 3.806,59-TL olduğu, ödeme emrinin tarihinin 14/11/2018 olduğu, davalılardan ....... Ve ... Ltd. Şti ile davacı Genel Müdürlük arasında yapılan sözleşmelerin dosya eki klasörde mevcut olmadığı, dava açılmadan önce davalı şirketlerin temerrüte düşürüldüğüne dair belgenin dosyada bulunmadığı rapor edilmiştir.

Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen İşçi Alacağı davası olup, buna ilişkin olarak;

"Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. "

(Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve 2017/2497 E- 2020/2808 K)

Eldeki davada; yukarıda aktarılan emsal Yargıtay İçtihadı ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporu ile dosyada bulunan tüm bilgi belgeler ile birlikte değerlendirilmesi neticesinde; dosyada bulunan bilgi belgelerden davacı idare işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi ...'nun çalışması karşılığında açmış oldukları iş mahkemeleri dosyalarından verilen kararın İcra Müdürlüğü dosyalarına yapılan ödemelerin davalılardan rücuen tahsiline ilişkin mevcut dava açılmış olup, davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren, alt işveren ilişkisi bulunduğu,

4857 sayılı Kanunun 2/6 maddesi gereğince işçi alacaklarından asıl işveren ve alt işverenler birlikte sorumlu olduğu, davalı olarak gösterilen firmaların dava dışı işçinin çalıştığı dönemlerdeki kıdem tazminat kısımların tamamından işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçilerin ücreti ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle dava dışı işçi için ödenen kıdem tazminatının dava dışı işçilerin davalıların çalıştırdıkları dönemleri kapsayacak şekilde davalılara rücu edilebileceği anlaşılmakla, davalılar ...

Nak...Ltd. Şti'nin 1.694,83-TL, ... Temizlik İnş....Ltd. Şti'nin 162,44-TL, ... Akaryakıt İnş.....Ltd. Şti'nin 1.949,32-TL den sorumlu olduğu nazara alınarak davanın kabulü ile dava konusu alacağa ilişkin ödeme tarihi olan 14/11/2018 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.