Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/287 K.2022/584

Mahkememizde görülmekte olan rücuan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkili ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışmış olup, işyerinin tasfiyesi ile birlikte yüklenici firma tarafından iş akdi sona erdirilen dava dışı işçiye kurumca damga vergisi ile birlikte 8.026,83 TL kıdem tazminatı ödenmek zorunda kalındığını ileri sürerek, rücu kapsamında ödeme tarihi olan 22.07.2020’den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 439,34 TL'nin ... Özel Güvenlik ve ... Sistemleri şirketinden; 4.334,01 TL’nin ... Koruma şirketinden; 356,22 TL’nin ... ... şirketinden, 2.897,26 TL’nin ise ... Koruma şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Koruma ve ... ... şirketleri vekili; yetki itirazlarının bulunduğunu, sözleşmenin 7. maddesinde kıdem tazminatı hariç olmak üzere hüküm bulunması nedeni ile davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., ... ve ... Güvenlik şirketleri vekili; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacı şirketin tazminat ve ücret alacaklarından sorumlu olduğunu, şirketin feshi nedeni ile işten çıkan işçinin ihaleyi kazanan diğer şirket yanında çalışmaya devam ettiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı kurumun rücu imkanının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücuan tazminat talebine ilişkindir.

Dava dışı işçiye ödenen alacaktan davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı hususunun tespitine ilişkin görevlendirilen nitelikli hesap uzmanı tarafından düzenlenen 31.08.2022 tarihli raporda, ... şirketi tarafından imzalanan teknik şartnamede kıdem tazminatı dışındaki alacaklardan davalının sorumlu olacağının hüküm altına alındığı, bu kapsamda, davalı şirketlerden, ...’ın 430,60 TL, ...’un 4.305,90 TL, ... ...’ın 358,80 TL, ...’nın ise 2.870,61 TL sorumlu olacağı, damga vergisine ilişkin ise ödeme makbuzu bulunmadığından değerlendirme ve hesaplama yapılmadığı yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.

Hemen belirtilmelidir ki, hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Buradan hareketle ...

Koruma ve Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret şirketi tarafından imzalanan teknik şartnamenin 8. maddesinin 6/3. fıkrası ile hizmet alım sözleşmeleri arasında çelişki bulunmasına rağmen, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8.1. maddesinde sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde ihale dokümanını oluşturan belgelerin esas alınacağı belirtildiğinden ve teknik şartnamenin yukarıda belirtilen maddesinde ...

Koruma şirketinin kıdem tazminatı dışındaki alacaklarından sorumlu olacağı hüküm altına alındığından, adı geçen davalının dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından sorumlu olmayacağı, bu dönem için ödenen kıdem tazminatından davacı tarafın yükümlülük altında olduğu değerlendirilerek bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Diğer davalılar tarafından imzalanan sözleşmeler ile eklerinde ise işçilerin ücret alacaklarından asıl işverenin sorumlu olacağına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmaması yanı sıra sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil edilmesi ve dava dışı işçinin davalıların işçisi olması hususları birlikte değerlendirildiğinde;

davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, bu itibarla dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının davalılara, davalıların çalıştırdıkları dönemleri kapsayacak şekilde rücu edilebileceği, ayrıca damga vergisine ilişkin makbuzun dosyaya sunulmuş olması nedeni ile damga vergisinin de yansıtılması yoluna gidilerek, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.