Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/580 K.2024/257

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 16/08/2022

KARAR TARİHİ : 15/05/2024

KR. YZL. TARİHİ : 19/07/2024

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

davacı vekili, davalı şirket ile müvekkili idare arasında imzalanan 03/08/2015 tarihli sözleşme ile hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan personellerden ...'un davalı tarafından işten çıkartılması sonucunda, hem müvekkili idare hem de davalı taraf aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için dava açıldığını, ...

Esas sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu ve takip sonrası feriler ile toplam 17.433,69-TL'nin müvekkili idare tarafından söz konusu icra dosyasına yatırıldığını, ... sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu ve takip sonrası feriler ile toplam 27.904.76-TL'nin müvekkili idare tarafından söz konusu icra dosyasına yatırıldığını, müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan 62.899,02 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkili idareye iadesi hususunda arabulucuya başvurulduğunu ancak davalı tarafla uzlaşmaya varılamadığını,

davalı şirket müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan bedellerden sorumlu olduğu için ve arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kalması sebebiyle iş bu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere müvekkili idare tarafından ödenmek zorunda kalınan 62.899,02-TL' nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı idare arasında dava dışı işçilerin tabi olduğu 2015/62131 ihale kayıt numaralı "... ve Birimlerinde Çalıştırılmak Üzere ..." sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirket ile davacı idare arasında... ihale kayıt numaralı .... sözleşmesi imzalandığını, söz konusu hizmet alım ihalelerinin feshinin ... tarafından müvekkili şirketin iradesi dışında gerçekleştirilmiş olup ... yönetim kurulu kararı sonucunda asgari ücret artışının neden gösterilerek feshedildiğini,

bu sebeple davacı kurum tarafından dava dışı işçilere ödenen kalemlerden müvekkili şirketin mevzuat gereği herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirketin bu hizmet alımı sözleşmesinin feshine sebebiyet vermediğini, ilgili kanun hükümleri ve güncel içtihatlar gereğince işçilik alacaklarından sorumlu olmadığını, müvekkili şirketin bitim süresinden önce feshedilen hizmet alım sözleşmeleri sebebiyle maddi ve manevi zarara uğradığını, davacı idarenin müvekkili şirketin hakediş ve teminat alacaklarını ödemediğini,

söz konusu fesihle işine son verilen işçiler tarafından işçilik alacakları istemli olarak açılan davalar kapsamında hükmedilen ücretlerin davacı idare tarafından ödendiğini, davacı idare tarafından müvekkili şirketin iradesi dışında alınan fesih kararları sebebiyle doğan işçilik alacaklarının ödenmesine ilişkin müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, ...esas sayılı dosyaya sunulan ve davacı kurum tarafından kesin teminatlara ilişkin tutulan muavin defter kayıtlarında müvekkili firmanın teminat mektuplarından beş milyona yakın kesinti yapıldığının tespit edildiğini,

davacı kurumun müvekkili şirkete ait hakedişlerden ve nakit teminatlardan kesinti yaparak ödemesi yapılan dava dışı işçilerin alacaklarının rücuen tazmini talebiyle... esaslı dosyaya davacı kurum tarafından sunulan kurum iç yazışmaları ile de sabit olduğunu, davacı kurum tarafından dava dışı işçilerin tabi olduğu ihaleye tabi dava dışı işçi ...'a hak ediş ve nakit teminattan kesinti yapmak suretiyle ödeme yapıldığını, halihazırda müvekkili şirketten tahsil edilmiş olan ödemelerin yeniden rücu davasına konu edilmesinin hakkın açıkça kötüye kullanılması olduğunu,

davacı kurum tarafından dava dışı işçilerin tabi olduğu ihaleye tabi dava dışı işçi ... hak ediş ve nakit teminattan kesinti yapmak suretiyle ödeme yapıldığını, halihazırda müvekkili şirketten tahsil edilmiş olan ödemelerin yeniden rücu davasına konu edilmesinin hakkın açıkça kötüye kullanılması olduğunu, davacı kurum tarafından dava dışı işçilerde...'... hak ediş ve nakit teminattan kesinti yapmak suretiyle ödeme yapıldığını, halihazırda müvekkili şirketten tahsil edilmiş olan ödemelerin yeniden rücu davasına konu edilmesinin hakkın açıkça kötüye kullanılması olduğunu,

davacı kurum tarafından dava dışı işçilerin tabi olduğu ihaleye tabi dava dışı işçi ... hak ediş ve nakit teminattan kesinti yapmak suretiyle ödeme yapıldığını, halihazırda müvekkili şirketten tahsil edilmiş olan ödemelerin yeniden rücu davasına konu edilmesinin hakkın açıkça kötüye kullanılması olduğunu, işbu dava ile tarafları ve konusu aynı olan...esas sayılı dosyasına davacı kurum tarafından sunulan muavin defter kayıtları incelendiğinde, kurum tarafından müvekkili şirkete ait hak edişlerden kesinti yapılmak suretiyle dava dışı işçilere ödemeler yapıldığının görüleceğini,

işbu dava ile aynı taraf ve konuya sahip ... esas sayılı dosyaya davacı kurum tarafından sınırlı bir tarih aralığına ait muavin defter kayıtları sunulmuş olup söz konusu kayıtlarda huzurdaki davaya konu ihale sözleşmeleri ile aynı ihale sözleşmelerinde çalışan işçilerin işçilik alacaklarının müvekkili şirkete ait hakediş bakiyelerinden ve nakit teminatlarından kesinti yapıldığının açıkça görüleceğini, dava dışı işçilerin tabi olduğu 1192'lik ve 130'luk özel güvenlik görevlisi alımı ihalesi davacı kurum tarafından asgari ücretin artışı neden gösterilerek feshedildiğini,

dolayısıyla rücuya konu edilen işçilik alacaklarından davacı idarenin münferit olarak sorumlu olduğunu, davacı kurum tarafından yayınlanan 01.10.2014 tarihli 9416 sayılı genelge ve 08.02.2015 tarihli kıdem tazminatlarının ödenmesi hakkında yönetmelik hükümleri doğrultusunda işçilerin kıdem,ihbar tazminatıalacaklarından davacı ... sorumlu olduğunu, 1.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı iş kanunu'nun 112. maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.30 maddesinin (ç) bendinde yapılan değişiklik ile kamu kurumunun sorumluluğunun belirginleştirildiğini,

kanunun lafzı ve ruhu ilgili düzenlemenin öncesinde ve sonrasında her iki dönemde de işçilik alacağı ödemelerinde sorumluluğun kamu kurumunda olduğunu net bir şekilde ortaya koymakta olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla taraflarınca açılmış ... esas sayılı teminatın iadesi konulu davada, davacı idare ...'nin işçilik alacaklarından müvekkili şirket ile birlikte eşit oranda sorumlu olduğunu dosyaya sunduğu cevap dilekçesi ile ikrar ettiğini beyanla, dava dışı işçiler ... sayılı dosyalar henüz kesinleşmediğinden huzurdaki dava için bekletici mesele yapılmasını,

müvekkili şirketin dava konusu alacak kalemlerine ilişkin hiçbir sorumluluğu bulunmadığından davacının haksız ve dayanaksız davasının reddine, huzurdaki uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi adına davacı kurumda bulunan müvekkili şirkete ait hakedişlerin kaydedildiği muavin defter kayıtlarının huzurdaki dosyaya celp edilmesine veyahut söz konusu defterlerin yerinde incelenmesine, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte Kamu İhale Kurulu’nun incelemesi ile de sabit olduğu üzere işçilik alacaklarını ödeme yükümlülüğünün yalnızca müvekkili şirkette olmadığı,

idarenin de sorumluluğunun bulunduğu dikkate alınarak TBK md. 167 gereği müvekkili şirket ile davacı...nin eşit oranda sorumlu olduğuna, neticeten davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.

Mahkememizce ... Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları, ...Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.

Dosya ihtilaf konusunda rapor düzenlemek amacıyla bilirkişiye tevdi edilmiş, 19/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda; mahkeme tarafından, sadece davacı tarafından, dava dışı işçilere icra takip dosyalarına ödenen ve belgesi bulunan tutarların kabul edilmesi durumunda, davacının davalıdan talep edebileceği tutarın (16.004,97 TL+16.127,74 TL+ 26.159,39 TL=) 58.292,10 TL olabileceği, mahkeme tarafından, davacı tarafından, dava dışı işçilere icra takip dosyalarına ödenen ve belgesi bulunan toplam 58.292,10 TL ile birlikte, dava dosyasında belgesi bulunmayan ancak davacı tarafından ödendiği belirtilen tutarların da kabul edilmesi durumunda, davacının davalıdan talep edebileceği tutarın (17.433,69+17.560,57 TL+ 27.904,76TL=)62.899,02 TL olabileceği rapor edilmiştir.

Davacı vekilince sunulan ödeme belgeleri incelenerek ek rapor düzenlenmek üzere dosya önceki bilirkişiye tevdi edilmiş, 22/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; nihai takdir ve hukuki değerlendirmesi mahkememize ait olmak üzere, kök raporun sonuç kısmının, rapordaki ikili hesaplama dikkate alınmayarak; davacının davalıdan talep edebileceği tutarın davacı tarafından, dava dışı işçilerin icra takip dosyaları ile kesinti yoluyla vergi dairesine ödenen ve belgesi bulunan toplam (17.433,69+17.560,57 TL+ 27.904,76TL=) 62.899,02 TL olabileceği rapor edilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının dava dışı işçilere ... Esas sayılı dosyalarında verilen kararlar gereği icra yoluyla ödediği bedelleri davalıdan rücuen talep edip edemeyeceği, edebilmesi halinde alacağın miktarı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; ... ile davalı .... (....) arasında 03.08.2015 tarihinde 12 aylık süre için akdedilen "....1192 Özel Güvenlik Görevlisi Alımı" Sözleşme Tasarısının "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları" başlıklı 22. maddesinde,“ Yüklenicinin sözleşme konusu ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” ifadesinin yer aldığı;

söz konusu sözleşmenin eki olan Teknik Şartnamenin "Diğer Hususlar" başlıklı 14.6. maddesinde "... hükümlerine göre çalıştıracağı elemanların her türlü özlük haklarını karşılamak zorundadır. Mevzuata göre işçi alınması, işçi çıkarılması, işçi haklarının ödenmesi ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye aittir." ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

Gerek yerleşmiş Yargıtay içtihatları gerekse sözleşme şartları dikkate alınarak dava dışı işçilerin, işçilik alacaklarından ve ferilerinin tamamından davalı şirketin sorumlu olacağı kabul edilmiştir.

Dava dışı ... ile ilgili olarak ... sayılı kararı ile; "davanın kabulü" ile brüt 3.360,19 TL kıdem tazminatının ......06.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte; brüt 3.110,75 TL ihbar tazminatı alacağının 2.000,00 TL'sinin için dava tarihinden, bakiye kısmının ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte; kararda belirtilen yargılama giderlerinin davacıya verilmesine karar verilmiş olduğu, söz konusu kararın 14.06.2023 tarihinde ...

Dilekçenin Reddi Üzerine" kesinleştiği, davacı tarafından... nolu dosya hesabına 11.01.2022 tarihinde tahsil ve cezaevi harcı ve takipteki tutarla birlikte 15.897,77 TL ve bu tutar dışında (26,00+13,40+67,80=)107,20 TL olmak üzere toplam 16,004,97 TL ödeme yapıldığı, dava dışı ... ile ilgili olarak Ankara 23. İş Mahkemesinin 27.10.2021 tarih ve ... sayılı kararıyla; "davanın kabulü" ile brüt 3.360,19 TL kıdem tazminatının ......06.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte;

brüt 3.110,75 TL ihbar tazminatı alacağının 2.000,00 TL'sinin için dava tarihinden, bakiye kısmının ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte; kararda belirtilen yargılama giderlerinin davacıya verilmesine karar verilmiş olduğu, söz konusu kararın 14.06.2023 tarihinde "...

Mahkemesince Dilekçenin Reddi Üzerine" kesinleştiği, davacı tarafından... nolu dosya hesabına 11.01.2022 tarihinde tahsil ve cezaevi harcı ve takipteki tutarla birlikte 16.020,54 TL ve bu tutar dışında (26,00+13,40+67,80=)107,20 TL olmak üzere toplam 16,127,74 TL ödeme yapıldığı, dava dışı ... ile ilgili olarak ... ...sayılı kararıyla "davanın kabulü" ile brüt 7.071,17 TL kıdem tazminatının ......25.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte; brüt 4.665,78 TL ihbar tazminatı alacağının 2.000,00 TL'sinin için dava tarihinden, bakiye kısmının ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte;

kararda belirtilen yargılama giderlerinin davacıya verilmesine karar verilmiş olduğu, söz konusu kararın 14.06.2023 tarihinde "...

Mahkemesince Dilekçenin Reddi Üzerine" kesinleştiği, davacı tarafından... nolu dosya hesabına 12.01.2022 tarihinde tahsil ve cezaevi harcı ve takipteki tutarla birlikte 26.046,69 TL ve bu tutar dışında (26,00+13,40+5,50+67,80=)112,70 TL olmak üzere toplam 26.159,39 TL ödeme yapıldığı, ayrıca davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan serbest meslek makbuzlarındaki vergi kesinti tutarları ile icra müdürlüklerine yapılan ödemelerle ilgili banka dekontlarında belirtilen tutarların toplamının 62.899,02 TL olduğu,

bu tutardan tam sorumluluk gereği davalı şirketin sorumlu olduğu anlaşılmış, her ne kadar davalı vekilince davacı tarafından davalı şirkete ait hak edişlerden birçok kesinti yapıldığı iddia edilmiş ise de buna ilişkin somut delil sunulmadığı anlaşılmış, bu yöndeki iddiası dinlenilmemiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...