Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/103 K.2023/735

İddia

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafına ait .... adresindeki ...

A.Ş unvanlı, ... ticaret sicil nolu ticari işletmesine ait, 27.01.2023 tarihinde Mali müşavirlik hizmeti aldığı ve defterlerini tutan SMMM ...'ın (TCKN:...) ofisinde bulunan ... bilgisayarında yaşanan hard disk arızası nedeniyle işletmeme ait ve onaylanan 2021 Yılı (Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık) ve 2022 Yılı (Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül) defter beratı dosyaları hard disk ile birlikte kurtarılamadığını, kurtarılamayan defter datalarından dolayı 2022/10 (Ekim) ayına ait defter beratları siteme yüklenemediğini,

söz konusu Hard disk arızası nedeniyle berat dosyası datalarının zayi olduğundan TKK madde 82, (7) numaralı fııkra uyarınca belirtilen dönemlere ait defter beratı datalarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN ... SAYILI DOSYASINDA

Davacı dava dilekçesinde özetle; tarafına ait .... adresindeki ... A.Ş. unvanlı, .... ticaret sicil nolu ticari işletmeye ait 21.01.2023 tarihinde Mali Müşavirlik hizmeti aldığını, defterlerini tutan SMMM ...'ın (TCKN:...) ofisinde bulunan ve ... bilgisayarında yaşanan hard disk arızası nedeniyle işletmesine ait ve onaylanan 2021 yılı (Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık) ve 2022 yılı (Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül) defterlerinin (Yevmiye ve Defter-i Kebir) hard disk ile birlikte kurtarılamadığını, söz konusu hard disk arızası nedeniyle defterlerinin zayi olduğundan bahisle belirtilen dönümlere ait zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Asıl ve birleşen dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

... yazılan müzekkereye verilen cevapta, "....sistemin kontrolünden ... vergi kimlik numaralı ...'nin 01.01.2020 tarihinden itibaren defterlerini elektronik ortamda tutmaya başladığı, 2021 yılı Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ve 2022 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül dönemi defter ve beratlarını sistemlerimize aktardığı, 30.01.2023 tarih ve ... sayılı dilekçesi ile defterlerin zayi olması nedeniyle bahsi geçen dönemlere erişilemediği ve 2022/10. ay için ek süre talep edildiği, dilekçede .... ikincil kopyaların talep edilmediği,

defterlerin zayi olması durumunda Yetkili mahkemeden zayi belgesi alınması ve dilekçe ekinde Başkanlığımıza gönderilmesi gerektiği ve gerekli görülmesi halinde e-Defter Uygulama Kılavuzunda belirtilen bilgi ve belgelerin de mükellef kurumdan istenebileceği taraflarına bildirilmiştir.

Dilekçe ve istenilen belgelerin Başkanlığımıza ulaşması akabinde, mükellef kurumun söz konusu dönemlere ilişkin e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesine .... yazılı verilebilcektir." denilmiştir.

Davacının asıl ve birleşen davadaki iddiaları da gözetilerek e-defter ve kayıtlarını tuttuğu yere gidilmek sureti ile; davacının e-defter sisteminin ne şekilde oluşturulduğu, davaya konu kayıtların neler olduğu ve hangi tarihte sisteme yüklendiği, yükleme olmuş ise usule uygun yapılıp yapılmadığı, yükleme işleminin ne şekilde ve ne zaman tamamlandığı, davacının e-defter tutma yükümlülüklerinin (mevzuat kapsamında) yerine getirip getirmediği, ikincil kayıtların usulüne uygun olarak ... sistemine kayıt ettirilip ettirilmediği, iddia edilen tarihlerdeki defter ve beratların zayi olup olmadığı,

olmuş ise nedeni ve kurtarılmasının mümkün olup olmadığı, davacının zayi olduğunu iddia ettiği belge ve kayıtların tek tek tespitinin yapılmasının mümkün olup olmadığı, mümkün ise bu defter ve kayıtların tek tek tespiti amacıyla HMK.'nın 273.maddesi gereğince bilirkişi inceleme yapılmasına, bir mali müşavir ve bir bilgisayar yazılım mühendisi görevlendirilmesine, bilirkişilere yerinde inceleme yapma yetisi verilmesine karar erilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 28/08/2023 tarihli raporda, davacının 01.01.2020 tarihinden itibaren defterlerini elektronik ortamda usulüne uygun olarak tutmaya başlamış olduğu,

muhasebe kayıtlarının tutulduğunu belirttikleri bilgisayara ait .... tipindeki diskin arızalı olduğuna dair teknik rapor olduğu, rapordaki teknik tespitlerin yerinde olduğu, 2021 Yılı (Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık) ve 2022 yılı (Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül) dönemlerine ait yevmiye e-defterlerinin, kebir e-defterlerinin (büyük defterlerin) ve beratların, elektronik dosyalarının usulüne uygun olarak oluşturulduğu ve ...'nın sistemine aktarılmış olduğu belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesi, ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ...açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.'' düzenlemesini içermektedir.

Tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgeler ise aynı maddenin 1.fıkrasında düzenlenmiş olup; '' (1) Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri,

sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. '' denilmiştir.

TTK'nın 64,65,66.maddelerinde tacirlerin tutmakla yükümlü oldukları ticari defter ve kayıtlar sayılmıştır. Davanın yukarıda anılan TTK'nın 82/7.maddesinde düzenlenen hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmakla davanın esasına girilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirme yapıldığında, mevcut durumda davacının ticari defter ve kayıtlarına ulaşmasının mümkün olmadığı hususları dosya kapsamına göre sabit olup dava konusu edilen belgelerin tacirlerin saklamakla yükümlü olduğu evraklardan olduğu alaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır