Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/460 K.2023/624

İddia

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı, müvekkili kurum üyesi olduğunu, 5174 sayılı kanunun 46. Maddesi gereği alım satım işlemlerinin davacı müvekkiline bildirerek tescil ettirmekle mükellef olduğunu, Ticaret Borsalarına Tabi Maddeler ve Bu Maddelerin Alım veya Satımlarının Tescili Hakkında Yönetmeliğin 15. maddesi uyarınca da davacı müvekkili, üyelerinin alım satımlarının tamamını tescil ettirip ettirmediklerini denetlemeye yetkili olduğunu, bu amaçla hâkim kararıyla üyelerinin ilgili defter ve evraklarını inceleyebileceği belirtildiğini, buna ilişkin,

...’nın 09.02.2023 tarih ve 139 sayılı yazısı ile davalının 2021-2023 yıllarına ait tüm ticari defterler ile alım-satıma ait e-fatura, e-arşiv fatura, kağıt fatura vb. tüm belgelerin ve kayıtların incelenmesi için talep edildiğini, müvekkili tarafından verilen 3 günlük sürede istenen evraklar incelenmesi için sunulmadığından 20.02.2023 tarihinde buna ilişkin tutanak tutulduğunu, şifahi ve sözlü bildirime rağmen defter ve evrak incelenmesinden kaçınan davalının istenen evraklarının incelenmesi için açık yasa hükmü gereği hakim kararına ihtiyaç duyulduğunu beyanla, davacı müvekkilinin diğer ve fazlaya ilişkin bilimum hak, talep, zarar,

kayıp ve alacakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile davalının 2021-2023 yıllarına ait ticari defter/evrak ve alım satım faturalarının incelenip iade edilmek üzere müvekkili kuruma teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sunulan borsa kayıt sicil suretinden de görüleceği üzere, iştigal konusunun yumurta alım satım olduğunu, Ticaret Borsalarına Tabi Maddeler ve Bu Maddelerin Alım veya Satımlarının Tescili Hakkında Yönetmelik'in 5. Maddesine göre dayanıklı stoklamaya elverişli ve çabuk bozulan mallardan olmayan maddelerin borsaya tabi olduğu yazıldığını, Yumurta, stoklamaya elverişli bir ürün olmadığını, yumurtanın kullanım süresi en fazla 28 gün olduğunu, yani 28.günde yumurtanın bozulduğunu, bu sebeple 5.maddede belirtilen dayanaklı,

stoklamaya elverişli ve çabuk bozulmayan maddeler kapsamına girmesinin mümkün olmadığını, yumurta çok kolay tüketilebilen ve hızlı bozulan bir ürün olduğunu, bu gıdanın borsaya tabi olmasının mümkün olmadığından bu davada hukuki yarar bulunmadığını, Madde 7'ye göre;

yönetim kurulu kararıyla belirlenen bir satış salonunun olması gerektiğini, ancak yumurta için böyle bir satış yeri belirlenmediğini, ayrıca borsa yerlerinin niteliğine ve çalışma şartlarına ilişkin esasların bakanlıkça belirlendiğinin zikredildiğini, ancak yine, yumurta için bakanlıkça bir yer belirlenmediğini, evde dahi buzdolabı haricinde başka bir yerde muhafaza edilemediğini, yumurtanın borsada satılmasının mümkün olmadığını, özellikle yaz aylarında 1 gün dahi oda sıcaklığında kalan bir yumurtanın bozulacağı düşünüldüğünde, yumurtanın stoklamaya elverişli bir ürün olmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; 5174 sayılı Kanun'un 46.maddesi ve Ticaret Borsalarına Tabi Maddeler ve Bu Maddelerin Alım Satımların Tescili Hakkındaki Yönetmeliği'n 15.maddesi uyarınca borsa üyelerinin ilgili defter ve evraklarının Hakim kararı ile denetlenmesi talebine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

5174 sayılı Kanun 45/3 maddesinde borsa kurulan yerlerde, hangi malların borsada alım ve satımının zorunlu olduğu ve bunların en az miktarları, borsa meclisinin teklifi ve Birliğin uygun görüşü üzerine ...'nca belirleneceği düzenlenmiş olup davacı vekilinin sunmuş olduğu Borsa Meclisinin kararı ve ... onayı ile davalının itirazına konu yumurtanın ... kotasyonuna alındığı, 5174 sayılı Kanun'un 46.maddesinde ve Ticaret Borsalarına Tabi Maddeler ve Bu Maddelerin Alım Satımların Tescili Hakkındaki Yönetmeliği'n 15.maddesinde;

borsaların, üyelerinin alım satımlarının tamamını tescil ettirip ettirmediklerini denetlemeye yetkili olduğu ve bu amaçla hâkim kararıyla üyelerinin ilgili defter ve evrakını inceleyebileceklerinin düzenlendiği anlaşıldığından davanın kabulü ile davalı ... Tav. Ve Yum. İthalat İhracat San. Tic. Ltd.

Şti.'nin 2021-2023 yıllarına ait tüm ticari defter, evrak ve alım satım faturalarının incelenmek ve iade edilmek üzere davacı kuruma teslimine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim .... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır