Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/60 K.2024/19

2-.... VEKİLİ : Av. .... DAVALI :3-.... VEKİLİ : Av. ....

DAVALILAR :4-.... 5-... 6- ...

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/01/2023

KARAR TARİHİ : 17/01/2024

KR.YZL.TARİHİ : 11/02/2024

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile .... arasında imzalanan işletme protokolü kapsamında müvekkilinin farklı faaliyet kollarında çalışmalar yaptığını, müvekkilinin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığıyla yaptırdığını, yüklenicilerle imzalanan sözleşmeler uyarınca işçilik alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olduğunu, 27.04.2007 - 30.09.2016 tarihleri arasında davalı şirketlerde çalışan ... isimli işçinin asıl işveren - alt işveren ilişkisi olduğunu iddia ederek ...

Mahkemesinde müvekkili aleyhine dava açtığını, .... Mahkemesinin 26.10.2021 Tarih, ... numaralı ilamıyla davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, söz konusu kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğini, dava dışı ...'ın vekili tarafından ... esas numaralı dosyasında başlatılan icra takibi sonucunda müvekkili tarafından 07.07.2022 tarihinde 71.739,24 TL ödeme yapıldığını, ... İnş. Tic. ve Turizm Ltd.

Şti., ... ve...'ın kendi paylarına düşen sorumluluk oranından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu ve davalıların sorumluluk tutarlarının ayrı ayrı belirlenmesini talep ettiklerini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 66.239,24 TL'nin ödeme yapılan 07.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumluluk oranlarına göre tahsiline, masraf ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; görev, yetki, zamanaşımı ve husumet itirazında bulunduklarını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin davacı firmadan 2.147.635,71 TL alacağı bulunduğunu, bu doğrultuda takas mahsup definde bulunduklarını, davaya konu işçinin 15.02.2016 - 30.09.2016 tarihleri arasında müvekkili nezdinde çalıştığını, çalışması istifa ile sona erdiğinden işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, müvekkili nezdinde fazla çalışma,

hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması yapılmadığını ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin net bir tutar belirtilerek temerrüte düşürülmediğini belirterek davanın reddine, aksi kanaat hasıl olması durumunda takas mahsup definin kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar... ve ...'nün vekilleri cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve husumet itirazında bulunduklarını, davacı ile müvekkilleri arasında herhangi bir taşeronluk sözleşmesi imzalanmadığını ve dava dışı işçinin müvekkilleri nezdinde doğmuş herhangi bir alacağı bulunmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME : Dava, alacak istemine ilişkindir.

Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.

... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, .... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, davacıya yazılan yazı cevabı, ...'ya yazılan yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.

Davalıların sorumluluğu ve sorumlu olmaları halinde her bir davalının sorumlu olduğu miktarın tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 15/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda; dosya kapsamında rücu edilebilir alacakların hesaplanması için yeterli bilgi ve belge bulunmadığından ön rapor düzenlendiği, nihai takdir ve değerlendirme sayın mahkemeye ait olmak üzere, dava dışı ...'ın Sigortalı işe giriş - işten çıkış bildirgelerinin .... istenmesi ve ... Esas numaralı dosyasının dosya kapsamına alınması durumunda rücu edilebilir alacakların hesaplanacağı rapor edilmiştir.

Bilirkişi tarafından bildirilen eksiklikler tamamlandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 23/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ... ...Şirketi'nin kıdem tazminatı+ diğer masraflar olmak üzere toplam 19.136,79 TL, davalı ... ve...'ın kıdem tazminatı + diğer masraflar olmak üzere toplam 1.698,35 TL, davalı ... Ltd. Şti.'nin kıdem tazminatı+diğer masraflar olmak üzere toplam 5.580,30 TL, davalı ... ...

Şirketi'nin kıdem tazminatı+diğer masraflar 7.051,19 TL, fazla çalışma ücreti+diğer masraflar 14,07 TL, UGBT ücreti + diğer masraflar 14,07 TL olmak üzere toplam 7.079,33 TL, davalı ... ...

Şirketi'nin kıdem tazminatı + diğer masraflar 9.977,82 TL, ihbar tazminatı + diğer masraflar 5.095,45 TL, yıllık izin ücreti+ diğer masraflar 16.221,42 TL, fazla çalışma ücreti+diğer masraflar 8,83 TL, UBGT ücreti + diğer masraflar 8,83 TL olmak üzere toplam 31.312,25 TL olduğu rapor edilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının dava dışı işçi ...'a .... sayılı ilamı uyarınca .... esas sayılı takip dosyası kapsamında ödediği bedeli davalılardan rücuen talep etme hakkının bulunup bulunmadığı, bulunması halinde her bir davalının sorumlu olduğu miktarın ödetilmesi istemine ilişkin olduğu tespit edildi. 4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır.

... Dairesinin 15/09/2020 tarihli ve .... sayılı kararında da izah edildiği üzere. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

Somut olayda; davacı ile davalılar arasında yapılan sözleşmelerin tamamında, yüklenicilerin, çalıştıracağı personele ilişkin olarak, İş Kanunu, ... mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacaklardan sorumlu olacağı, ...'nın bu gibi konularda sorumlu tutulmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu sözleşme hükümlerine göre, dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı ve her türlü işçilik haklarından işçiyi çalıştıran davalı şirketlerin davacı ile yaptıkları sözleşme gereği kendi dönemleri ile sınırlı olarak %50 prensibine göre değil tamamen sorumlu oldukları, davalılarla yapılan sözleşme bedelleri içerisinde işçilere ait alacakların da bulunduğu, bu nedenle kıdem tazminatı dahil işçiye ödenen bedellerin davalılarca bunu işçiye ödeyen davacıya ödeme mükellefiyetlerinin bulunduğu, ....

Mahkemesi'nin 26.10.2021 Tarih, ..... numaralı ilamında dava dışı ...'ın davalı işyerinde 27.04.2007 - 30.05.2016 tarihleri arasında kesintisiz şekilde 9 yıl 1 ay 3 gün çalıştığının belirtildiği, ilama dayalı olarak dava dışı işçi tarafından davacı hakkında başlatılan ....

Esas sayılı dosyasında davacı tarafından 07.07.2022 tarihinde icra dairesi hesabına toplam 71.739,24 TL ödeme yapıldığı, kıdem tazminatının tamamından, ulusal bayram ve genel tatil günü ücretinden ve fazla çalışma ücretinden yüklenici davalıların işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak işverene karşı sorumlu oldukları, ihbar tazminatı ve buna ilişkin diğer masraflardan ve yıllık izin ücretinin tamamından sadece son işveren davalı ... Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin sorumlu olduğu, davalı ... Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin takas mahsup definin şartları oluşmadığı anlaşıldığından hüküm vermeye ve denetime elverişli bilirkişi raporundaki hesaplama gözetilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip .... Hakim .... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır