Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/603 K.2024/609

İddia

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; idareleri ile davalı firmalar arasında ihale yolu ile alınan hizmete ilişkin sözleşmeler akdedilmiş olduğunu, ilgili sözleşmeler gereği yüklenici firmaların, aralarında dava dışı ....'nun da bulunduğu kendi işçilerini müvekkiline ait işyerinde çalıştırma yükümlülüğü altına girdiklerini, davalı firmalar ile idareleri arasında ihale yoluyla alınan hizmete ilişkin sözleşmeler kapsamında istihdam edilen dava dışı ...i ...na ait işçilik haklarından doğan tüm ödemelerin yüklenici firmalara ait olması,

ilgili sözleşmeler ve ekleri gereği olduğundan idarelerince ödenen toplam 78.297,48 TL'den bakiye kalan 62.539.79TL'nin emsal .... kararları doğrultusunda ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte İdarelerine rücuen ödenmesi gerektiğini beyanla, dava dışı işçi .... için idarelerince ödenen kıdem tazminatından fazlaya ilişkin tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, sorumlulukları oranında davalı firmalarca idarelerine rücuen ödenmesi için davanın kabulüne,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ....vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı ile imzalanan sözleşme, müvekkil şirkete kıdem ve ihbar tazminatı ilgili bir sorumluluk yüklemediğini, sözleşme lafzında feshe bağlı tazminatlardan müvekkili şirketin sorumluğu olacağına dair bir hüküm bulunmadığını, yalnızca iş ilişkisinin devamı sırasında ödenecek haklar ile ilgili sorumluluğu bulunmadığını, ihale dokümanının niteliği değerlendirildiğinde davacı ile müvekkili şirket arasındaki işin hizmet alım işi olmadığını, yasa gereği kıdem tazminatı alacağından işçinin çalıştığı kurumun sorumlu olduğunu beyanla, davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen alacakların dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı def’ilerinin kabulüyle davanın bu yönden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava dışı işçinin davacı asıl işverenliğinde ve müvekkili şirket uhdesinde 01.01.2018-31.12.2019 tarihleri arasında çalışmış olduğunu, müvekkili alt işveren şirket ile yeni alt işveren arasında işyeri devri gerçekleştiğini, davacı asıl işveren ile müvekkili şirketin alt-üst işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunu, işçinin baştan beri asıl işveren kurumun işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini,

müvekkili şirketin sadece işçinin ücret bordrolarını düzenlemekte olduğunu, her ihale döneminde çalışacak işçileri belirleyen tarafın asıl işveren olduğunu, ihale dönemi bittikten sonra yeni dönemde ihaleyi kazanan firmalarda aynı işçilerin çalışıp çalışmayacaklarının kararının da yine asıl işverenin inisiyatifinde olduğunu, davacı ihale kurumunun varsa rücu talebine konu olan işçinin işçilik alacaklarından müvekkili şirketle davadışı işçiyi kendi dönemlerinde çalıştırdıkları süre ve ücret üzerinden sorumlu tutulması gerektiğini, işçinin kıdem tazminatına hak kazandığı ihtimalde dahi 6552 sayılı yasa, kamu ihale kanunu,

kıdem tazminatı yönetmeliği ve ....uygulamaları uyarınca sorumluluğun asıl işverene ait olduğunu, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın kabulü halinde Mahkemece TBK madde 167 vd. hükümlerinin gözönünde bulundurulmasının da gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı kurumun dava dilekçesinde, davadışı işçiye ödendiği iddia edilen alacak kalemlerinin ödeme tarihinden itibaren işletilmesi gerektiği yönündeki talebinin hukuka aykırı olduğunu, zira ödeme tarihi ile alacağın muaccel hale gelmediğini, faizin muacceliyet tarihi itibarı ile başlatılması gerektiğini,

davacı kurumun ödeme tarihinde müvekkili şirketten herhangi bir ödeme talebinde bulunulmadığını, oysa ki faizin ödeme tarihinden itibaren yürütülebilmesi için borcun alacaklı tarafından istenebilir duruma gelmesi gerektiğini, davacı kurumca ödendiği iddia edilen borcun davacı kurumun ödeme tarihinde doğmamış olduğunu, muacceliyet şartını taşımadığını beyanla, davanın zamanaşımı yönünden reddedilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın husumet yokluğundan reddedilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddedilmesini, yargılama giderleriyle birlikte vekâlet ücretinin de karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.

Dosya.... Mahkemesi'nin....Esas,.. Karar sayılı ve 07/04/2023 tarihli görevsizlik kararı ile görevsizlik kararı ile mahkememizin işbu esasına kayıt olmuştur.

Dava konusu uyuşmazlığın dava dışı...na davacı tarafından ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu görülmüştür.

Dosya ihtilaf konusunda rapor düzenlemek amacıyla bilirkişiye tevdi edilmiş, 14/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davacının davalılardan talep edebileceği tutarların, ... ....'den 5.253,30-TL , Elit Güvenlik Ltd. Şti'den 23.464,75-TL, ....'den 1.370,42-TL, .. ....'den 9.745,25-TL,...'den 11.115,70 -TL,...'den 11.115,70-TL olduğu rapor edilmiştir.

Tarafların bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilerek ek rapor düzenlenmesi için dosya önceki bilirkişiye tevdi edilmiş, 10/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının davalılardan talep edebileceği tutarların,.....'den 5.293,48-TL,...'den 23.644,21-TL, .... ,,,.'den 1.380,90-TL, ,..'den 9.819,79-TL,..'den 11.200,70-TL,....i.'den 11.200,70-TL, toplam 62.539,78-TL olduğu rapor edilmiştir.

Davacı vekili 04/07/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile; 1.000,00-TL olan harca esas değerini, 62.539,78-TL'ye çıkarmış, harcını yatırmıştır.

Yapılan yargılama sonucunda; davacı ile davalılar arasında çeşitli tarihlerde özel güvenlik hizmetleri alım işine ilişkin olarak hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçi... ....'nun 30.12.2006-23.12.2020 tarihleri arası davalı şirketlerde çalıştığı, dava dışı işçinin en son işvereni .... tarafından iş akdinin sonlandırıldığı ve dava dışı işçiye davacı kurum tarafından 77.703,20 TL kıdem tazminatının 12.04.2022 tarihinde .... hesabına ...

Esas Borçlu Veysi Buzunoğlu haciz tutarının gönderilmesi açıklaması ile aktarıldığı, davacı tarafça tahsil edilemeyen 62.539,79 TL tutarın davalı şirketlerden taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca dava dışı işçinin bu şirketlerde çalıştığı süreler dahilinde talep edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplama gereğince dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı dönemlerdeki kıdem tazminatına ilişkin davacının rücu edebileceği alacaklarının hükümde belirtildiği şekilde olduğu görülmüştür.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(....nin...EK sayılı bu mahiyettedir) Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca işçilik alacaklarından davacının sorumlu olacağına dair bir hüküm olmadığı anlaşılarak davacı ödediği bedelin tamamını talep etme hakkı olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... · ✍ e-imzalı Hakim... · ✍ e-imzalı