Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/686 K.2023/537

... DAVALI : ....

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 26/09/2023

KARAR TARİHİ : 28/09/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle.

5253 sayılı Dernekler Kanunu 23/01/2008 tarih ve 5728 sayılı kanunun 558 inci maddesiyle değişik 32 inci maddesinin (k) bendinde öngörülen zayi belgesi talebi olduğunu, 5253 sayılı Dernekler Kanunun 11. ve 31/03/2005 tarihli ve 25772 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Dernekler Yönetmeliğinin 32 maddelerine istinaden, ... tarafından tutulan resmi evrakları ve karar defterlerini ile ... gelirlerinde kullanılmak üzere 5253 sayılı kanunun 11. Ve dernekler yönetmeliğinin 42 ve 47 maddelerinde belirtilen esaslar çerçevesinde ... tarafından bastırılan Alındı Belgesi ciltlerinden alındı belgesinin kaybolduğunu,

dernekçe tutulmakta olan evraklara gerekli dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen elde olmayan bir nedenle deprem neticesinde kaybolduğunun anlaşıldığını, söz konusu defterlerin kaybolduğu ve ulaşma imkanı olmadığını bu nedenle söz konusu alındı belgeleri ile zayi belgesi verilmesi hususunda karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dava, TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

.... sayılı ilamı ile "......Somut olayda, zayi belgesi istemine ilişkin uyuşmazlık, 6100 sayılı yasanın 382/2-e maddesinde sayılmamakla birlikte anılan yasanın 382/1. maddesinde sayılan ölçütlere göre çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup, 5253 Sayılı Dernekler Kanununun 32/k maddesi ve 6100 sayılı HMK'nun 383. maddesi gereğince de derneğin defter ve belgeleri için zayi belgesi verilmesi hususunda hangi mahkemenin görevli olduğuna ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından, talep eden... zayi belgesi verilmesi talebi yönünden görevli mahkeme ....

Mahkemesi'dir (Emsal ...sayılı ilamı). Öte yandan talep eden ... yönünden talep dilekçesinde geçmiş yıllar ile mevcut güncel ilgili tüm defter, kayıt ve belgeler için zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de, zayi belgesi verilmesi talep edilen defter ve kayıtların neler olduğu tek tek belirtilmek suretiyle somutlaştırılmadığı gibi, ziyaın talep eden tarafından ne zaman öğrenildiği üzerinde de durulmamıştır. Hal böyle olunca, mahkemece yapılması gereken iş, talep eden ...

TTK'nun 16. maddesi uyarınca tacir sayıldığından asliye ticaret mahkemesi görevli ise de, talep eden ...'nin TTK'nun 16. maddesi kapsamında tacir sayılamayacağı, anılan talep eden yönünden görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu, görevin dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerektiği gözetilerek talep eden ... yönünden talebin tefrik edilerek yeni bir esasa kaydedilip, yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında görev hususunun değerlendirilmesi,

talep eden ... yönünden ise zayi belgesi verilmesi talep edilen defter, belge ve kayıtların neler olduğunun somutlaştırılması yönünde talebi açıklattırılıp, anılan talep eden yönünden talebe konu defter, belge ve kayıtların zayi olduğunun ne zaman öğrenildiği üzerinde durulup, davanın süresinde açıldığının tespiti halinde bu kez açıklanan talep doğrultusunda tüm deliller değerlendirilmek suretiyle sonucuna uygun bir karar verilmesinden ibarettir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi kararında isabet görülmediğinden talep edenler vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık da gözetilerek kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve taktiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...."

TTK'nun 16/1. maddesi , "Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar." hükmünü içermektedir.

6100 sayılı HMK'nun 382. Maddesinde "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş, aynı yasanın 383.maddesinde de çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; yukarıda aktarılan Bam kararında da belirtildiği üzere Derneğin TTK'nun TTK'nun 16/1 maddesi kapsamında tacir sıfatına haiz olmadığından, HMK'nun 114/1.c maddesi uyarınca, mahkemenin görevli olup olmadığına ilişkin dava şartının , HMK nun 115 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında re' sen dikkate alınması gerektiği gözetilerek,.... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu olduğu anlaşılmakla, mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK nun 114/1-c ve 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden reddine, karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki hüküm fıkrası tesis kılınmıştır.

Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır