Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/79 K.2023/304

Mahkememizde görülmekte olan zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin iş yerinde yaşanan elektrik arızası sonucunda oluşan yüksek voltaj nedeni ile e-defterlerin bulunduğu bilgisayarda meydana gelen arızadan dolayı defter kayıtlarına ulaşamadıklarını, 26.10.2020 tarihinde inceleme yapan alanında uzman yazılım firmasınca kaybolan verilerin kurtarılmasının mümkün olmadığının rapor edildiğini, müvekkilinin ticari defterlerinin kaybolduğu yıla ilişkin kayıtlarını saklamakla yükümlü olduğunu, açılan davalarda bilirkişi incelemesi yapılacağını ileri sürerek, 2019 yılına ilişkin tüm defterlerin ve sair belgelerin kaybolduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce verilen davanın reddi kararı, ...Dairesinin... sayılı ilamı ile. 2019 yılı defter ve kayıtların 19.10.2019 tarih ve 30923 sayılı ...Gazetede yayımlanan .... sıra no'lu ...

(Sıra No:1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ kapsamında olmaması nedeni ile talep eden şirketin 2019 yılında e-defter tutup tutmadığının... sorularak e-defter tuttuğunun tespiti halinde, e-defter sisteminin ne şekilde oluşturulduğu, davaya konu elektronik defter ve kayıtlara ilişkin dosyaların elektrik arızası sonucu veri bütünlüğü bozularak kullanılamaz hale gelip gelmediği, bilgisayar programının yedekleme özelliğinin bulunup bulunmadığı, verilerin kullanılamaz hale gelmesinde talep edenin bilgisayar üzerine yaptığı herhangi bir müdahalenin etkili olup olmadığı, böyle bir dışarıdan müdahalenin bulunup bulunmadığı,

adli bilişim teknikleri ve veri kurtarma yöntemleriyle e-defter ve kayıtlara ilişkin dosyaların veri bütünlüğü bozulmadan kullanılabilir hale getirilip getirilemeyeceği, talep eden şirketin elektronik ortamdaki kullanmış olduğu programın ne olduğu hususlarında mali müşavir ve bilgisayar mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınıp, talep eden şirketin bağlı bulunduğu ...

Başkanlığından hakkında herhangi bir vergi soruşturması bulunup bulunmadığı da araştırılarak talep edenin basiretli tacir yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği hususu değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken hiçbir delil toplanmadan ve araştırma yapılmadan dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu işaret edilerek kaldırılmıştır.

Talep, TTK'nin 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Dosya içeriği ile toplanan delillerden; talep dilekçesi ekinde yer alan 05.11.2020 tarihli bilgisayar mühendisi tarafından düzenlenen raporda, yüksek voltaj nedeniyle ...

Disk içerisindeki verilere hiçbir şekilde ulaşılmasının mümkün olmadığının tespit edildiği, kaldırma ilamı doğrultusunda dosyanın tevdi edildiği bilgisayar mühendisi ile mali müşavir tarafından tanzim edilen 10.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda; her ne kadar bilgisayar mühendisi bilirkişi marifetiyle davacı firma adresine gidilip yerinde inceleme yapılmış olsa da davacı firmada 2019 yılında çalışan personellerin tamamının değişmiş olduğu, o dönem danışmanlık alınan kişiye ulaşılamadığı,

diski ve ana kartı bozulan e-defter kayıtlarının tutulduğu bilgisayarın inceleme yapılan tarihte şirket bünyesinde yer almadığının şirket yetkililerince bildirildiği, bu nedenle o dönem e-defter sisteminin ne şekilde oluşturulduğunun tespit edilemediği, şifahen davaya konu elektronik defter ve kayıtlara ilişkin dosyaların elektrik arızası sonucu veri bütünlüğü bozularak kullanılmaz hale geldiğinin beyan edildiği, ayrıca sözlü olarak donanım arızası yaşayan bilgisayarın yedekleme sisteminin olmadığının belirtildiği, davaya konu dönemde e-defter kayıtlarının hangi program kullanılarak tutulduğunun da bilinmediği,

uzmanı olunan teknik bakış açısıyla ve mesleki tecrübeleri ışığında, söz konusu verilerin kullanılmaz hale gelmesinde talep edenin bilgisayar üzerine yaptığı bir müdahalenin etkili olabileceği, beyanlarında da belirttikleri gibi elektrik arızasıyla da söz konusu verilerin kullanılmaz hale gelmesinin mümkün olduğu, bu aşamada geçmişe dönük olarak verilerin kullanılmaz hale gelmesine neyin neden olduğunun tespit etmenin mümkün olmadığı, inceleme yapılan tarihte firma bünyesinde bulunan ... disk yer almadığından veri kurtarma tekniklerinin/işlemlerin uygulanmadığı,

... tarafından gönderilen yazılar ile davacı şirket gelir gider belgeleri, muhasebe (....) fişleri ve beyannameleri üzerinde yapılan incelemelerde, davacı şirketin, muhasebel kapsamda basiretli tacir yükümlülüklerini yerine getirdiği kanaatine ulaşıldığı şeklinde görüş belirtildiği, yine kaldırma ilamı doğrultusunda talepte bulunanın 01.01.2019 tarihinde e-Defter uygulamasına dahil olduğu, geçici vergi dönemleri bazında yükleme yaptığı tercih ettiği, başkanlık sistemlerine en son ...dönemlerine ait beratlarını yüklediğinin belirtildiği, yine ...

Başkanlığının 07.02.2023 günlü yazıların ekinde gönderilen ... sayılı vergi inceleme raporundan, talep edenin usul yönünden tenkidi gereken bir hususa rastlanmadığı, bu nedenle mükellef kurum hakkında yapılacak bir işlemin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki 6100 sayılı HMK'nin 266. maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hâkimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi hâkimlik mesleğinin gereği olarak hâkimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her hâlde seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.

Aynı kanunun 282. maddesine göre; bilirkişinin oy ve görüşü (...) hâkimi bağlamaz. Diğer bir anlatımla hâkim, bilirkişi raporunu yeterli görmemekle beraber raporda yazılı özel ve teknik bilgilerden hareketle bilirkişinin raporunda varmış olduğu sonucun yanlış olduğu kanısına ulaşacak olursa, bunun gerekçelerini açıkça ortaya koymak suretiyle, bilirkişi raporunun aksine de karar verebilir.

Somut olayda; talep eden şirketçe, defterlerin tutulduğu bilgisayarın elektrik arızasından kaynaklı olarak arızalanması neticesinde kaybolduğu yönünde iddiada bulunularak zayilik belgesi verilmesi istenilmiş ise de kaldırma ilamı doğrultusunda bilirkişiler tarafından tutulan tutanaktan da anlaşılacağı üzere talep eden tarafından bilgisayarın inceleme için ibraz edilmediği,

dolayısıyla bilgisayar programının yedekleme özelliğinin olup olmadığı ya da verilerin kurtarılma imkanının bulunup bulunmadığı ile bilgisayarın dışarıdan kaynaklanan bir sebeple bozulup bozulmadığı ya da e-defter ve kayıtlara ilişkin dosyaların veri bütünlüğü bozulmadan kullanılabilir hale gelip gelmeyeceği hususlarının araştırılamadığı, eldeki davanın açılmasından sonra bilgisayarın elden çıkarılmasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği, talep edenin basiretli tacir gibi davranmadığı, diğer yandan, ticari defter ve kayıtların kaybolduğu hususunun da ispat edilemediği anlaşıldığından, davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza