Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/88 K.2024/129

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin nakliye sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı ile müvekkiline ait kamyonet kasasının uzatılması, arka tampon değiştirilmesi, kasa kapağı yapılması, şase uzatımı yapılması, kasanın tümüyle boyanması, rüzgarlık kısmının sac ile değiştirilmesi,

çadır değişimi, sabit çatının kayar çatıya dönüşmesi konusunda 59.000-TL bedelle anlaştıklarını, müvekkilinin 31.000-TL'yi banka kanalıyla ödediğini, kalan 28.000-TL için 18.000-TL ve 10.000-TL tutarlı 2 adet senet verildiğini, davalının kararlaştırılan işleri ayıplı yaptığını, kasa uzatımının eğri olduğunu, boyanın altına anti pas boyası sürülmemesinden kaynaklı olarak aktığını, kasanın elektrik bağlantısının yapılmadığını, davalının ayıplı işleri nedeniyle iade etmesi gereken 10.000-TL tutarlı bono için ....

Değişik İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı aldırılarak .... Sayılı dosyası ile takibe geçtiğini, müvekkilinin haciz baskısı altında bono bedelini ödediğini, yapılan işe göre müvekkilinin davalıya borcu kalmadığını iddia ederek dava konusu 20/12/2022 tanzim tarihli, 01/02/2023 vedeli 18.000-TL tutarlı bono nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde, davacı ile yapılan anlaşmanın ... plakalı kamyonet kasasının 80 cm uzatılması, arka tamponun değiştirilmesi, kasanın uzatılması sebebiyle iç kapaklara ilave yapılması, kasanın sadece uzatılan kısımlarının boyanması, kamyonetin rüzgarlık kısmındaki sacın yenilenmesi, ön şapka kısmının yapılması, çadırın yenilenmesi, kayar çatı yapılması, şasenin uzatılması, boyanması, içerisine kanca yeri yapılması, lastiğin tutturma aparatı yapılması, şapkaya açılır kapanır sürgü yapılması işlerini kapsadığı,

davacı ile bu işler için 47.750-TL bedelle anlaştıklarını, müvekkilinin yapacağı işler haricinde iştigal alanına girmeyen şase ve çadır işleri için müvekkilinin tanıdığı 3.kişilerle anlaşma yapıldığı, bu kapsamda şase yapımı için 2.000-TL'nin dava dışı ....'e, çadır işleri için 9.000-TL dava dışı ...'e makbuz karşılığı ödeme yapıldığını, davacının müvekkiline 30.750-TL ödeme yaptığını, müvekkilinin 3.kişilere yaptığı ödemeleri bu paradan karşıladığını, davacının başka ödeme yapmadığını, davacıya borcun ödenmesinden sonra boyadaki hatanın giderileceği hususunun bildirilmiş olmasına rağmen davacının senet borcunu ödemediğini,

müvekkilinin 10.000-TL'lik senedi icra takibine koyarak tahsil ettiğini, en fazla 1.000-TL'ye giderilebilecek hata sebebiyle davacının 18.000-TL'lik senetten dolayı borçlu olmadığını iddia etmesinin kötü niyetinin göstergesi olduğunu savunarak davanın reddi ile % 20 oranından az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde istemiştir.

YAPILAN YARGILAMA, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava İİK'nın 72/1 maddesi hükmüne göre açılmış menfi tespit davasıdır. Mahkememizce tensip tutanağı düzenlenerek duruşma günü tayin edilmiş, bildirilen deliller toplanmış taraflar duruşmaya davet edilmiştir. Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, dava şartlarının sağlandığı, ilk itiraz bulunmadığı anlaşılmakla taraflar sulhe davet edilmiş, sulh olunamaması üzerine ön inceleme aşaması tamamlanarak davanın esasına girilmiştir.

30/05/2023 tarihli celsenin 1 numaralı ara kararı ile dosya makine mühendisi bilirkişiye verilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan rapora göre, dava konusu aracın kasanın 80.cm uzatılması işlemi yapılırken şasi ve gövdesinde kaynak hataları bulunduğu, bu durumun aracın gövde kısmında yeteri kadar mukavemet oluşmasına engel olduğunu, aracın belli bir yüke maruz kalmasıyla ekleme yerlerinden kırılma yaşanacağı, boyanan kısımlarda paslanma ve dökülme meydana geldiği, bu durumun boyama işlemi öncesinde yüzeyde astar veya antipas uygulanmamasından kaynaklandığı, kasanın 80.cm uzatılması karşısında arka tampon üzerindeki stop lambalarının elektrik bağlantılarının belli bir miktar uzatılması gerektiği ancak yapılmadığı,

boyama işlerinden kaynaklı ayıbın gizli ayıp mahiyetinde olduğu ve aracın yeniden boyanmasıyla giderilebileceği, piyasa koşullarına göre 8.500-TL maliyet gerektirdiği, kaynaktaki hatanın ve elektrik tesisatının uzatılmamış olmasının açık ayıp mahiyetinde olduğu, kaynak işçiliğindeki ayıbın araç yeniden kaynak işlemine tabi tutularak piyasa koşullarına göre 1.500-TL'ye giderileceği, elektrik tesisatın piyasa koşullarına göre 1.500-TL maliyetle yapılacağı, yasal süresinde ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığına dair takdirin Mahkememize ait olduğu yönünde görüş ve tespit bildirmiştir.

Düzenlenen rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli bulunmuş, taraflara tebliğ edilerek itiraz süresinin dolması beklenmiştir.

GEREKÇE VE KANAAT

Taraflar arasındaki sözleşme eser sözleşmesi mahiyetindedir. Türk Borçlar Kanunu'nun ''Ayıbın belirlenmesi'' başlıklı 474.maddesi, ''İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır.

Taraflardan her biri, giderini karşılayarak, eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir.'' düzenlemesini içermektedir.

Davaya konu kamyonetin boyanmasında kusur bulunduğu bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkmış olup bu husus davalının da kabulündedir. Diğer taraftan elektrik tesisatındaki ve kaynak işçiliğindeki hatalara ilişkin olarak davalının kabulü yoktur. Açık ayıp mahiyetindeki bu kusurlar için davalıya makul sürede bildirimde bulunulduğuna dair ispat yükü davacıda olup dosyaya bu kapsamda delil sunulmamıştır. Bu durumda davacının boyadan kaynaklanan zararını talep edebileceği, diğer ayıplar için hakkını yitirmiş olduğunun kabulü gerekir.

Türk Borçlar Kanunu'nun ''İşsahibinin seçimlik hakları'' başlıklı 475.maddesine göre, ''Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme.

2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme.

İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz.

'' Görüldüğü üzere yasa koyucu eser sahibine ayıp nedeniyle bedel indirilmesini talep etme hakkını tanımıştır. Huzurdaki davada boya kusurlarının kasanın yeniden boyanmasıyla giderileceği, 8.500-TL maliyetle bu işlemin yapılacağı bilirkişi marifetiyle tespit edilmiş olup gelinen aşamada dava bu tutar için sübut bulmuş, fazlaya dair istemin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davaya konu bono dava açıldıktan sonra icra takibine konu edilmiş olup .... Esas sayılı takip dosyası müzekkere ile getirtilerek bir sureti dava dosyasına eklenmiştir. ...'ne dosyada yapılan tahsilatlar sorulmuş, gelen cevabi yazıda dosyaya ödeme yapılmadığı, takibin haricen tahsil açıklamasıyla alacaklı tarafından kapatıldığı bildirilmiştir. Takip dosyasına yapılmış ödeme bulunmadığına göre dava kendiliğinden istirdat davasına dönüşmez. Davacının icra tehdidi altında kaldıktan sonra senet borcunu ödediğini ispat etmesi gerekmekte olup dosyaya bu yönde delil sunulmamıştır. Anılan gerekçe ile davaya menfi tespit davası olarak devam olunmuştur.

Davacının kötüniyet tazminatına yönelik talebine gelince, davalı 8.500-TL'lik tutar için takip yapmakta haksız ise de kötüniyetli olduğuna dair delil yoktur. İİK 72.maddesinde aranan koşullar sağlanmamış olup bu talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

Dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde davanın kısmen kabul-kısmen reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza