Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/189 K.2025/144

...

DAVA

Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 16/03/2024

KARAR TARİHİ : 04/03/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 07/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde; müvekkili davacının ...seri numaralı ... firması üretimi karton bardak makinesini 400.000-TL bedelle davalıya sattığını, taraflar arasında satışa ilişkin olarak yazılı sözleşme düzenlendiğini, sözleşmede satış bedelinin 10/12/2023 tarihli 400.000-TL tutarlı çek ile ödenmesinin kararlaştırıldığını, çek bedelinin ödenmemesi halinde davalının davacıya 30.000-TL makine amortisman bedeli ödeyeceğinin sözleşmenin 5.maddesinde düzenlendiğini, davalı tarafça verilen çekin karşılıksız çıktığını,

makinenin karşı tarafa teslim edilmiş olmasına rağmen çekin karşılıksız çıkma ihtimaline karşılık müvekkilinin makinenin kaydını ... amortisman defterinden silmediğini, davalının satış bedelini ödememesi sebebiyle müvekkilinin Borçlar Kanunu'nun 235.md'sinden doğan seçimlik haklardan sözleşmeden dönme hakkını kullandığını, ayrıca sözleşmede kararlaştırılan amortisman bedelini talep ettiklerini iddia ederek,

öncelikle makinenin yargılama sırasında el değiştirme ihtimaline binaen ihtiyati tedbir konularak malın yediemine teslimini, yapılacak yargılama neticesinde davaya konu makinenin müvekkiline iadesini, makine amortisman bedeli olarak 30.000-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

YAPILAN YARGILAMA,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satış sözleşmesinde alıcının temerrüdü nedeniyle davacının sözleşmeden dönme ve sözleşmeden doğan zararın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce tensip zaptı düzenlenerek deliller toplanmış, dava miktar itibariyle basit yargılama usulüne tabi olduğundan ön inceleme duruşma günü tayin edilmiştir.

Davacının ihtiyati tedbir talebi, yaklaşık ispatın sağlanmaması sebebiyle reddedilmiştir.

Davacı tarafından sureti dosyaya sunulan ... ait, 400.000-TL tutarlı 10/12/2023 keşide tarihli çek akıbeti muhatap bankadan sorulmuş, gelen cevabi yazıda çek bedelinin ödenmediği, çekin karşılıksız çıktığı görülmüştür.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşme dava dilekçesinin ekinde dosyaya sunulmuş olup sözleşmenin 5.maddesinde satış bedeline karşılık verilen 400.000-TL tutarlı çekin karşılıksız çıkması halinde satın alan davalının davacıya 30.000-TL amortisman bedeli ödemesinin kararlaştırıldığı görülmektedir.

Davacı vekili ön inceleme duruşmasında hazır bulunmuş, ıslak imzalı beyanı ile dava dilekçesini tekrar etmiştir. Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, ilk itiraz bulunmadığı anlaşılmakla taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları tespit edilmiş, sulh olunamaması üzerine ön inceleme aşaması tamamlanarak davanın esasına girilmiştir.

Taraflara ticari defterlerini bildirmek üzere 4 haftalık kesin süre tayin edilmiş, davalı tarafın tayin edilen kesin sürede ticari defterini bildirmemesi karşısında bilirkişi incelemesinin davacı defterleri ile sınırlı olarak yapılmasına karar verilmiş, davacı defterlerinin ... bulunması sebebiyle ... talimat yazılmış, dosya mali müşavir bilirkişiye verilmiştir.

Dosyaya sunulan raporda; davacının 2023-2024 yılı ticari defterlerinin incelendiği, davacının 2023 yılında 2.sınıfa tabi olduğundan işletme usulü defter tuttuğu, 2024 yılında 2.sınıf defter tutma hadlerini aştığından dolayı bilanço usulüne göre defter tutmaya başladığını, defterlerin usule uygun tutulduğu, davacı defterlerinde davalıyla ilgili borç alacak ilişkisinin tespit edilemediği yönünde görüş ve tespit bildirmiştir.

Yukarıda anılan rapor dosya kapsamına uygun, yapılan hesaplamalar denetime elverişli bulunmuş, taraflara usulünce tebliğ edilerek cevap süresinin dolması beklenmiştir.

Huzurdaki davada ispat yükü davacıya aittir. Davacı davaya konu sözleşmedeki makineyi davalıya sattığını ancak bedelini tahsil edemediğini ispat etmekle yükümlüdür. Bilirkişi incelemesiyle davacının alacağı tespit edilememiş ise de davacı taraf dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmış olduğundan Mahkememizce 14/01/2025 tarihli celsede davacı tarafa yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış, davacı taraf yemin deliline dayandıklarına dair beyan dilekçesi sunmuş ve yemin metnini bildirmiştir.

Mahkememizce davalı şirketin sözleşme tarihindeki yetkili temsilcisi sorulmak üzere ...müzekkere yazılmış olup gelen cevabi yazıda ismi bildirilen ...'e yemin metni ekli davetiye çıkarılmıştır. Davetiye üzerinde özürsüz olarak yemin eda etmeye gelmemenin hüküm ve sonuçları yazılmış, gerekli ihtar ve uyarılar usulünce yapılmıştır. 04/03/2025 tarihli celsede yapılan yoklamada tebligatın ilgilisine ulaştığı görülmüş, şirket yetkilisi yemini eda etmeye gelmemiştir.

Bilindiği üzere yemin kesin delillerden olup, HMK'nın 229.maddesi hükmüne göre, kendisine yemin teklif edilen kişi bir vakıa hakkında yeminden mazeretsiz olarak kaçınırsa o vakıanın doğruluğu artık ispatlanmış olur. Gelinen aşamada davalının davaya konu makineyi teslim aldığı, satış bedelini ödemediği ispat edilmiştir. Davacının Türk Borçlar Kanunu'nun 235.maddesi hükmüne göre malın iadesini talep etme hakkı olduğunun kabulü gerekir.

Diğer taraftan sözleşmedeki imzaya yönelik bir itiraz bulunmadığına göre 5.maddede düzenlenen cezai şart yönünden değerlendirme yapıldığında, sözleşmede düzenlenen cezai şart ifaya eklenen cezai şart niteliğinde olup davalının davaya konu makineyi teslim aldığı, çekin karşılıksız çıktığı, çek bedelinin ödenmediği hususları ispat edildiğine göre, cezai şart istemi yönünden de dava sübut bulmuştur. Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza