Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/321 K.2025/318

2- ... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ...... DAVALI : 3- ... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ...... DAVALILAR : 4- ... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ...... 9- ... 10- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 15/05/2024

KARAR TARİHİ : 07/05/2025

KR.YZL. TARİHİ : 04/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı uhdesinde bulunan "......" kapsamında, taşeron firmalarda çalışan dava dışı işçi ... (TC No:......)'a ...... tarafından 17/05/2019 tarihinde ödenen tutarın, 25.08.2022 tarihinde davacının alacaklarından mahsup edildiğini, dava dışı işçinin çalışmış olduğu davalı şirketlerledavacı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca ödenen işçilik alacakları ve arabuluculuk ücreti için toplam 33.361,73 TL.'nin şimdilik davalı başına 100 TL olmak üzere 1000 TL'sinin ödeme (25/08/2022) tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar ... Şirketi, ... Şirketi ve ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin müvekkillerinin ihale süresinin sona ermesinden sonra başka şirketlerde de çalıştığını; işyerinin değişmemesi nedeniyle işçinin kendi işçileri olmadığını; idaresinin işçisi olduğunu; 6552 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle 4857 sayılı Kanunun 112. maddesine eklenen fıkralar gereği kıdem tazminatından idarenin sorumlu olduğunu; bu bedelin rücu edilebileceğine dair bir hüküm bulunmadığını; davalılara idarece kıdem yönünden ödeme yapılmadığını; davalılara tip sözleşme imzalatıldığını; bu sözleşmelerin usul ve yasalara aykırı olduğunu; iş kazasının meydana gelmesinde kusur incelenmeden ceza koşulunun geçerli olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.

Dava dışı işçinin hizmet dökümü, davacı ... Şirketi'nin yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.

Dosya uyuşmazlık konusunda rapor düzenlenmek amacıyla bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 31/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacı aleyhine açılan işçilik alacağı davasının icraya konması nedeniyle ödediği bedeli davalılara rücu edebileceğine, dava dilekçesinde belirtilen davalılardan ... ve ... şirketlerinin hizmet dökümünde görünmediğine; hizmet dökümünde görülen ... ve ... şirketlerinin ise davalılar arasında bulunmadığına, alt işverenlerin sorumluluğunun ...'in 1.363,86-TL, ...'nun 509,97-TL, ...'ın 1.707,78-TL, ...'un 794,60-TL, ...'un 11,86-TL, ...'un 7.009,04-TL, ...'ün 1.043,65-TL, ...'ın 10.317,88-TL, ...'nin 5.324,98-TL, ...'nun 5.278,12-TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir.

Davacının itirazlarının değerlendirilerek ek rapor düzenlenmesi amacıyla dosya önceki bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 07/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı aleyhine açılan işçilik alacağı davasının icraya konması nedeniyle ödediği bedeli davalılara rücu edebileceğine, davalıların sorumluluğunun ...'in 1.101,16-TL, ...'nun 411,73-TL, ...'un 641,55-TL, ...'un 9,58-TL, ...'un 5.659,01-TL, ...'ün 842,63-TL, ...'ın 8.330,51-TL, ...'nin 4.299,31-TL, ...'nın 3.226,88-TL, ...'nin 2.566,18-TL olduğu rapor edilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi ...'a davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarının rücuen tazminat istemine ilişkin davada davacının alacağının bulunup bulunmadığı, davalıların sorumluluğunun olup olmadığı, var ise ayrı ayrı miktarları, faiz başlangıç tarihi ve türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili 25/02/2025 tarihli harçlandırılmış ıslah dilekçesi ile, 1.000,00-TL olan harca esas değerini

4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır.

...... Dairesinin 15/09/2020 tarihli ve ......sayılı kararında da izah edildiği üzere. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

Somut olayda; "......" kapsamında davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ...'ın işçilik alacakları için ...'na karşı arabuluculuk yoluna başvurduğu, arabuluculuk görüşmeleri neticesinde, 17.05.2019 tarihinde tarafların anlaştığı ve dava dışı işçi ...'a işçilik alacakları ile arabuluculuk ücret ve masrafları olmak üzere toplam 33.361,73 TL ödendiği, ödenen tutarın idare tarafından davacı şirketin hakediş alacaklarından 25.08.2022 tarihinde mahsup edildiği,

dava dışı işçinin 21/05/2003 - 03/07/2018 tarihleri arasında davacı ve davalı şirketlerde çalıştığı, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde her türlü işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğunun belirtildiği görülmüş, hükme esas alınan ek bilirkişi raporunda yapılan hesaplama gereğince davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ...... · ✍ e-imzalı Hakim ...... · ✍ e-imzalı