Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/353 K.2025/313

Av. ... - ... DAVALI : ...

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 06/08/2024

KARAR TARİHİ : 22/05/2025

KARAR Y. TARİHİ : 10/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

davacı şirketin ... altyapı işlerini yapan şirketlerden biri olduğunu, dava dışı ... En. İnş. Ve Mad. A.Ş tarafından müvekkili şirket lehine keşide edilen ... Şubesi'ne ait 10/10/2022 basım tarihli, 30/10/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı 26.988.750,00 TL bedelli bir adet çekin müvekkili şirkete teslim edildiğini ve müvekkili şirket yedinde zayi olduğunu, kaybolan çekin ciro edilmesi durumunda müvekkili şirketin telafisi güç veya imkansız zararlara uğrayacağını beyan ederek dava konusu çekin kötü niyetli kişilerce ciro edilerek ibrazının ve ödenmesinin önlenmesi için ivedilikle teminatsız veya uygun görülecek teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını ve bankaya müzekkere yazılarak bildirilmesini ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davaya konu çek örnekleri, ... cevabi yazıları ... cevabi yazıları,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: Kıymetli Evrak İptali istemine ilişkindir.

Talebin yasal dayanağı 6102 sayılı TTK'nun 818/1. Fırka (s) bendi yollaması ile aynı kanunun 757-763, 764/1. Fıkrası hükümlerinden ibarettir.

6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757. ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz. (Emsal ...Dairesi'nin 13/07/2023 tarih, ... sayılı kararı).

Mahkememizce ...'ne müzekkere yazılarak dava konusu ..... A.Ş'ne ... Şubesi'ne ait 10/10/2022 basım tarihli, 30/10/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı 26.988.750,00 TL bedelli çekin ibraz edilip edilmeidği, ibraz edilmiş ise kim taraından ibraz edildiğinin bildirilmesi istenmiş, banka tarafından verilen cevabi yazıda söz konusu çekin ... A.Ş'ne ibraz edildiği ve karşılıksız işlemine tabi tutulduğu bildirilmiştir.

...'nın cevabi yazısı üzerine Mahkememizce ... ...'ne yazılarak dava konusu çekin kim tarafından ibraz edildiğinin bildirilmesi istenmiş, verilen cevapta çekin ... San. Ve Tic. A.Ş tarafından ibraz edildiği, takastan karşılıksız muamele gördüğü bildirilmiştir.

Çekin ibraz edildiğinin anlaşılması üzerine Mahkememizin 23/01/2025 tarihli ara kararı ile, davacı vekiline çek ile ilgili istirdat davası açmak, dava açtıklarına dair ilgili belgeyi mahkememize sunmak üzere 1 aylık kesin süre verilmesine, 1 aylık kesin süre içerisinde davacı tarafından istirdat davası açılmaz ve dava açıldığı halde davanın görüldüğü mahkemen hangisi olduğu ve dosya esas sayısı mahkememize bildirilmez ise davanın ve ödeme yasağının mevcut bilgi ve belgelere göre değerlendirileceğinin ihtaratına, karar verilmiş, işbu ara karar davacı vekiline 29/01/2025 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Davacı vekili 28/02/2025 tarihli beyan dilekçesi ile taraflarınca dava şartı arabuluculuk müessesesine başvuru yapıldığını ancak bu süreç tamamlanmadan dava açmanın mümkün olmadığını beyan ederek arabuluculuk aşamasının tamamlanmasını talep etmiş, Mahkememizin 20/03/2025 tarihli celsesinde davacı vekilinin talebine göre 1 ay süre verilmesine karar verilmiştir.

...

Dairesi'nin 13/11/2018 tarih ...sayılı kararında "Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı yoktur."

... Dairesi'nin 03/04/2018 tarih ...sayılı kararında da belirtildiği gibi "6102 sayılı TTK’nin 763. maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini, sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş"tir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: dava konusu çekin ...'na ibraz edildiği anlaşılmakla, davacı tarafa istirdat davası açması için süre verilmesine rağmen, herhangi bir davanın açılmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Keza, TTK. 818/1 maddesinin (s) bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddeleri uyarınca; zayi edilen çek hakkında iptal davası açma yetkisi, çekin yetkili hamiline ait olup (Emsal: ... Dairesi'nin 03/04/2018 tarih ... sayılı kararı; ... Dairesi'nin 17/03/2021 tarih, ... sayılı kararı) yargılama aşamasında mevcut durumda çek hamilinin davacı olmadığı, davacı vekilinin istirdat davası açmaması nedeni ile talep konusu etmiş olduğu çekler yönünden ödeme yapılmamasına yönelik verilen tedbir kararının iş bu karar kesinleşmesi beklenmeksizin kaldırılması gerekmiştir.

Başkan ... · e-imza Üye ... · e-imza Üye ... · e-imza Katip ... · e-imza