Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/451 K.2025/175

...

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 08/07/2024

KARAR TARİHİ : 12/03/2025

KR.YZL. TARİHİ : 21/03/3025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... adresinde işyerinde 03.02.2011 tarihinde diğer davalıların eylemleri nedeniyle meydana gelen patlama nedeniyle .... vefat ettiğini, patlamanın meydana geldiği işyerinde patlama tarihi itibarıyla geçerli bir Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunmadığının tespit edildiğini, kazada yaralanan ...tarafından ikame olunan dava neticesinde ... sayılı dosyasına müvekkili tarafından toplam 14.594,77-TL stopaj ödemesi yapıldığını, ödendiğini,

...sayılı dosyasına müvekkili tarafından 5684 sayılı yasa ve Güvence Hesabı Yönetmeliği 9. Maddesi uyarınca 11.10.2023 tarihinde 477.570,91-TL tazminat ödendiğini, 07.12.2019 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Dijital Hizmet Vergisi İle Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 16. Maddesi kapsamında toplam 14.300.54-TL stopaj ödemesi yapıldığını ödendiğini,

bu durumda ödenen toplam 1.082,844,83-TL tazminatın ve feri ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyen faizi ile birlikte Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunmayan iş yeri sahibi ve malik ... sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, müvekkilinin alacağı mahkeme ilamı ile sabit olduğundan asıl alacağın % 20 oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aynı gaz dağıtım firmasından (... 03.02.2011 günü ayrı ayrı patlamalar olduğunu, ilk patlamanın olduğu ...

Şirketinin işyerinde 9 kişi ve ikinci patlamanın olduğu ... şirketinin işyerinde ise 11 kişi öldüğünü ve her iki işyerinde de çok sayıda kişinin de yaralandığını, patlamalar neticesinde Metsan şirketi işyerinde yangın olduğunu ve fakat Özkanlar şirketi işyerinde yangın olmadığını davalı müvekkili ... şirketinin faaliyet konusunun makine imali olduğunu, davalı ...şirketinin boşu alınıp dolusu bırakılan gaz tedarikçisine ait tüplerdeki oksijen gazını kullandığını, davalı işverenin tüp depolamadığını,

olayın nedeninin gaz tedarikçisi diğer davalı ... şirketi’nin kaçak yoldan doğalgaz satışı yapabilmek için oksijen tüplerinin içine doğalgaz doldurması ve boşalan bu tüplere yeniden oksijen gazı doldurması sonrası kullanılmak istenilen tüplerde patlamanın olduğunu,... patlama olayında kusurları olmadığından CMK 223/2-C maddesi gereğince beraatlerine karar verildiğini, olayda oksijen tüpünün, yani katışıksız saf olması gereken oksijenin patlaması söz konusuolmadığını, patlama oksijen tüpüne doğal gaz katılması nedeniyle olduğunu, bu nedenle... şirketleri çalışanları bilinçli taksirle ölüme sebep olmaktan suçlu bulunduklarını,

patlayan tüpün mülkiyetinin de ... şirketine ait olduğunu, keza patlama olayı tüpler iş için daha kullanılmadan önce olduğunu,... şirketinin ve veya ortak ve çalışanlarının olayda kusur veya ihmalleri olmadığından, Güvence Hesabının ödemelerinden, müvekkili ... şirketinin sorumlu olmadığını, Güvence Hesabının, olay sebebiyle hak sahiplerine ödeme yapmasının nedeninin müvekkili ... poliçesinin bulunmaması olduğundan Güvence Hesabının ödemelerinden müvekkilinin sorumlu olmadığını beyanla, davacının İİK 67/2 maddesi gereği davalıya kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilerek davasının reddedilmesi,

yargılama harç masraf ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, ... yapılmaması nedeniyle zarar gören üçüncü kişiye ödenen tazminatın rucuan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup, işbu dava şartı yerine getirilmiştir.

Mahkememizce ... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ... Esas sayılı takip dosyasının Uyap kayıtları getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.

Mahkememizce dosya sigorta hukuku konusunda uzman nitelikli hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, alınan 02/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı Güvence Hesabının ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlatmış olduğu ....'den alacaklı olduğu, davacı Güvence Hesabının 10.01.2024 Takip tarihi itibariyle 1.082.844,83.-TL asıl alacak+18.222,58 .-TL işlemiş faiz=1.101.067,41.-TL toplam alacak talep edebileceği, ... Esas sayılı takip dosyasında talep edilen alacak kalemlerinin doğru hesaplanmış olduğu rapor edilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; davalıya ait işyerinde meydana gelen patlama nedeniyle davacının ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlatmış olduğu ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise takip tarihi itibari ile miktarı ve faizinin ne olduğu, davacı tarafından başlatılan takibe itirazın haksız olup olmadığı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.

Somut olayda; uyuşmazlık 03/02/2011 tarihinde davalı şirkete ait iş yerinde meydana gelen patlama sonucu ölen işçinin desteği olduğu kişilere davacı tarafından ödenen tazminatın davalıdan rücuen tahsili koşullarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmıştır.

03/02/2011 tarihinde saat 11.00 sıralarında ...üzerinde bulunan makine imalatı yapılan ...unvanlı iş yerinde optik kesme makinesi operatörü ve tüp sorumlusu işçi ... içinde toplam 12 adet oksijen gazı tüpünün bulunduğu manifolt grubunu faaliyete geçirmek için vanasını açtığı sırada olan şiddetli patlama sonucu çökme ve göçük oluştuğu, bu patlamada 9 kişinin vefat ettiği, 29 kişinin yaralandığı, davacının rücu talebine dayanak yaptığı ödemelerin bu patlamada vefat eden çalışan ... desteği olanlara ve yaralanan çalışan ... yapılan ödemeler olduğu, kesinleşen ...yönetici ve çalışanlarının kusurlarının bulunmadığı belirtilmiştir.

... sayılıilamırnda, davanın davacı tarafından dava ...'nin sorumluluğuna dayalı olarak değil ...nin sorululuğuna dayalı olarak açıldığından, sigorta yapma zorunluluğu bulunan ... ile davacı arasında hizmet akdi bulunmadığından, davacıların yaralanması sigorta teminatı kapsamında olduğu belirtilmiştir.

Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A2 maddesinde kapsamı belirlenmiş olup, tehlikeli maddelerle ilgi mesleki faaliyette bulunanlar bu poliçeyi yaptırmak zorundadır. Mesleki faaliyetleri sonucu meydana gelen kaza sonucu, kusurları olsun ya da olmasın üçüncü kişi zararlarından sorumlu olacaktır. Anılan zorunlu sigortanın yaptırılmaması halinde zarar görenler, 5684 sayılı Yasa ve yönetmelik hükümleri uyarınca Güvence Hesabına başvurabilecektir. Ancak, yine aynı Genel Şartların A4 maddesi hükmüne göre, sigortalıya vekalet akdi veya hizmet akdi ya da başka şekilde bağlı olarak çalışan kimselere gelen zarar ve ziyanların da teminat kapsamı dışında olduğu düzenlenmiştir.

Davacının, yakınlarına destek zararı ödemek zorunda kaldığı ölen işçinin ve yaralanan işçinin davalının çalışanı olduğu, davalının da Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi yaptırmak zorunda olan işyerleri arasında yer aldığı, ancak bu poliçeyi yaptırmadığı sabittir.

Patlamaya neden olan oksijen tüpünün tehlikeli karışım olarak dava dışı ... tarafından imal edilip, ayıplı şekilde davalıya satıldığı, patlamada gerek davalı çalışanların gerekse yöneticilerinin bir kusurunun bulunmadığı da tespit edilmiştir. Başka bir ifadeyle, zararın doğmasında davalıya atfedilecek kusurun olmadığı ortaya çıkmıştır. Davalı anılan zorunlu poliçeyi yaptırmış olsa bile, ölen işçilere gelen zarar ve ziyanlar teminat dışıdır.

Davacı, Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi yaptırmayan ve patlamaya neden olan oksijen tüpünü imal eden, icra takibine itiraz etmeyen dava dışı firma nedeniyle zarar gören dava dışı işçiye ödeme yapmıştır. Davalının gerek poliçe yaptırmaması gerekse kusurunun bulunmaması nedeniyle zarardan dolayı bir sorumluluğu olmadığı sonucuna varılmış, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan, davacının takipte bulunmasında kötü niyetinin olmadığı anlaşılmış, davalının tazminat isteminin de yerinde olmadığı sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

...