Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/348 K.2025/823

2- ...... 3- ......

DAVA

Rücuen Tazminar

DAVA TARİHİ : 14/05/2025

KARAR TARİHİ : 23/12/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 05/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan rücuen tazmimat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi adına borçlu ... San. Tic. Ltd. Şti hakkında ...... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takip başlatıldıktan sonra takip borçlusu hakkında ......

Esas sayılı dosyası ile iflas kararı verildiği hususunun öğrenildiğini, takip dosyasının kapak hesabı alınarak iflas masasına 41.165,52-TL alacak talebi ile başvuru yapıldığını ancak talebin reddedildiğini, bu sebeple huzurdaki kayıt kabul davasını açmak zorunda kaldıklarını, müvekkili şirket nezdinde kasko poliçesi ile sigortalı ... plakalı araca 22/10/2022 tarihinde davalı şirkete ait ... plakalı aracın çarpmasıyla meydana gelen kazada müvekkili şirketin sigortalısı ... plakalı araçta hasar meydana geldiğini, poliçe teminatı kapsamında 30/11/2022 tarihinde 37.681,76-TL ödendiğini,

TTK 1472.maddesinde düzenlenen halefiyet prensibi gereğince müvekkilinin ödediği tazminat tutarını kazada kusurlu olan davalıya rücu edebileceğini, bu kapsamda başlatılan icra takibinde müvekkilinin haklı olduğunu, ... müvekkilinin haklı talebini reddettiğini, iddia ederek 37.681,76-TL ana para alacağının 30/11/2022 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte ...... iflas sayılı dosyasına kaydının yapılmasına, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava rücuen tazminat davasıdır.

...... Esas sayılı dosyası uyaptan istenilerek bir sureti dava dosyasına eklenmiştir. Dosyanın incelenmesinden davalı şirketin 19/10/2020 tarihi itibariyle iflasına karar verildiği görülmektedir.

Hasar dosyası, poliçe, ...... iflas sayılı dosyası, ...... Esas sayılı dosyası müzekkere ile getirtilerek birer sureti dava dosyasına eklenmiştir.

Bilindiği üzere görev kamu düzenine ilişkin olup dava şartıdır. Mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekmektedir.

Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görev alanı TTK'nın 4.maddesinde belirlenmiştir.

''MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560,saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.''

Ayrıca İİK'nın 142.ve 154.maddesi hükmüne göre iflas davaları ile sıra cetveline itiraz davaları Asliye Ticaret Mahkemesinde görülür. Huzurdaki davada tespit edilmesi gereken ilk husus davacının alacağının masa alacağı olup olmadığının tespitine ilişkindir. Bilindiği üzere Yargıtay'ın ve Mahkemenizin yargı çevresi itibariyle bağlı bulunduğu ......

Mahkemesi'nin yerleşik içtihatlarına göre müflisin iflas tarihi itibariyle doğmuş olan borçları ile iflastan sonra ...... tasfiyeye dönük olarak yaptığı harcamalar masa borcu olarak kabul edilir. Bu kapsamın dışında kalan diğer borçlar masa alacağı değildir. Dolayısıyla sıra cetveline kaydedilmeleri söz konusu olmaz.

İflas tasfiye edildikten sonra ve sıra cetveline kayıtlı olan tüm borçlar ödendikten sonra geriye bir mal varlığı veya para kalırsa masa alacağı olmayan diğer borçlar kalan bakiyeden ödenir. Bu kapsamda somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde, müflisin iflas tarihi 19/10/2021 olup, davaya konu rücu istemine ilişkin kaza tarihi 22/10/2022'dir. Ayrıca bu alacak haksız fiilden kaynaklanmakta olup ... yaptığı harcamalara ilişkin değildir.

Yani iflasın idaresine ve tasfiyesine ilişkin bir borçtan söz edilemez. Dolayısıyla davacı sigorta şirketinin talep ettiği alacak masa alacağı olmayıp, huzurdaki dava İİK 235.maddesi kapsamında kayıt kabul davası niteliğinde değildir. Yani Ticaret Mahkemesinin doğrudan görev alanına giren bir davadan söz edilemez. Genel hükümlere tabi bir alacak davası mahiyetindedir.

Bilindiği üzere TTK'nın 1472.maddesinde halefiyet prensibi düzenlenmiştir. Sigortacı poliçe teminatı kapsamında yapmış olduğu ödemeyle beraber sigortalının haklarına halef olur, zarar veren kişiye dava açma hakkını elde eder. Huzurdaki dava, halefiyet prensibine göre açılmıştır. Yargıtay içtihadı birleştirme büyük kurulunun ...... sayılı içtihadı birleştirme kararı 03/07/1944 tarih ve 5746 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup kanun hükmündedir.

Bu karara göre rücu istemli tazminat davalarında rücu talep eden kişi haksız fiilden zarar gören kişinin yerine geçerek dava açtığından zarar gören kişi dava açsaydı dava hangi mahkemede görülecekse rücu talep eden yönünden de aynı mahkeme görevlidir. Bu kapsamda değerlendirme yapıldığında, davacının sigortalısı araç hususi mahiyettedir. Konusu itibariyle mutlak ticari davadan söz edilemez.

Nispi ticari davalarda ise hem davanın taraflarının tacir olması, hem de dava konusunun tarafların ticari işletmesine ilişkin olması gerekmektedir. Huzurdaki davada bu şartlar da sağlanmamış olup dava genel görevli ...... Mahkemelerinin görev alanındadır.

Anılan gerekçe ile mahkememiz huzurdaki dava yönünden görevsiz olup davanın usulden reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ...... · ¸e-imza Hakim ...... · ¸e-imza