Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/71 K.2021/323

Mahkememizde görülmekte olan patent hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davalının ... no.lu incelemesiz patenti olduğunu, anılan belgeye dayanarak müvekkili aleyhinde delil tespiti yaptırdığını, davaya konu incelemesiz patent için Kurum tarafından hazırlanan tekniğin bilinen durumuna dair araştırma raporu bulunduğu ve anılan rapora göre söz konusu belgenin korunabilirlik kriterlerini taşımadığının anlaşıldığını, bu manada söz konusu incelemesiz patentin hükümsüzlüğünün gerektiğini iddia ederek, davalıya ait incelemesiz patentin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesiyle; davacı iddialarının asılsız olduğunu, davanın sebebinin davacının müvekkilinin patentine tecavüz etmesinden kaynaklandığını, tescilden uzun süre sonra dava açılmasının hukuken mümkün olmayacağını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan yasa 6769 sayılı SMK olmakla beraber, anılan kanunun geçici 1. maddesinin 2. fıkrası uyarınca patent ve faydalı modellerin hükümsüz kılınmasında, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanacağı belirtildiğinden 2016 yılında başvurusu yapılmış ve başvuru işlemleri mülga 551 sayılı KHK uyarınca tamamlanmış olduğundan eldeki davada mülga 551 sayılı KHK hükümleri uygulanmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı adına kayıtlı ... numaralı patentin yeni olmadığı ve buluş basamağı içermediği iddiası ile hükümsüzlüğü talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dava, cevap, cevaba cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile Alâkalı ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda özetle:dava konusu ... no.lu incelemesiz patentin tüm istemleri itibariyle yeni olmadığı ve buluş basamağı kriterine sahip olmadığı, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

551 Sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5. Maddesine göre; yeni, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir olan buluşlar, patent verilerek korunur. Aynı KHK’nın 7. Maddesine göre Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluş yenidir.

Tekniğin bilinen durumu, patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce, buluş konusunda dünyanın herhangi bir yerinde toplumca erişilebilir yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım veya bir başka yolla açıklanan bilgilerden oluşur. Anılan KHK’nın 9. Maddesine göre buluş, ilgili olduğu teknik alandaki bir uzman tarafından, tekniğin bilinen durumundan aşikar bir şekilde çıkarılamayan bir faaliyet sonucu gerçekleşmiş ise, tekniğin bilinen durumunun aşıldığı kabul edilir.

10. Maddeye göre buluş, tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikte ise, sanayiye uygulanabilir olduğu kabul edilir.

551 sayılı KHK'nın 129 maddesinde Hükümsüzlük Halleri:

a -Patent konusunun, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci ila 10 uncu maddelerinde belirtilen, patent verilebilirlik şartlarına sahip olmadığı ispat edilmişse;

b -Buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse;

c - Patent konusunun, yapılmış olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı veya patentin 45 inci madde anlamında ayrılmış olan bir başvuruya veya 12 inci maddeye göre yapılan bir başvuruya dayandığı ve onların kapsamlarını aştığı ispat edilmişse;

d -Patent sahibinin, 11 inci maddeye göre patent isteme hakkına sahip bulunmadığı ispat edilmişse. Patent sahibinin, 11 inci maddeye göre patent isteme hakkına sahip bulunmadığı hakkındaki iddia, ancak, buluşu yapan veya halefleri tarafından ileri sürülebilir.

Bu durumda, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesi hükmü uygulanır.

Hükümsüzlük nedenleri patentin sadece bir bölümüne ilişkin bulunuyorsa, sadece o bölümü etkileyen istem veya istemlerin iptali suretiyle, kısmi hükümsüzlüğe karar verilir. Bir istemin kısmen hükümsüzlüğüne karar verilemez.

Kısmi hükümsüzlük sonucu, patent ile korunan buluşun iptal edilmeyen istem veya istemleri, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci ila 7 inci madde hükümlerine uygun olması halinde, patent, bu kısım için geçerli kalır.” şeklindedir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

... numaralı incelemesiz patentin; 01.02.2016 başvuru tarihli dava konusu ... no.lu incelemesiz patent belgesi ile korunan buluş bayrak veya flamaların asılması için kullanılan direklerin farklı uzunluklara çıkarılması için geçmeli ve dişli sistemle birbirine eklenen özellikte borulardan oluşan ve lojistiği kolay şekilde yapılabilen kaynaksız sıkı geçme eklemli de monte sistem bayrak direği ve aparatı ile ilgili olduğu, söz konusu patent belgesinin 2 istemden oluştuğu anlaşılmaktadır.

Söz konusu istemlerin:

İstem - 1 Bu buluş, kaynaksız sıkı geçme eklemli demonte sistem bayrak direği ve aparatı olup, özelliği; uç kısmına presle bir tarafı konik diğer tarafı dişli çekilmiş konik üst aparat (3), konik olan tarafından birleştirilmiş olan dar üst boru (1) ve uç kısmına presle dış yüzeyi düz olup iç yüzeyi dişli çekilmiş olan yüzük şeklinde çelik aparat (4) birleştirilmiş olan geniş alt boru (2) oluşmasıdır.

İstem - 2 İstem 1’de bahsedilen kaynaksız sıkı geçme eklemli demonte sistem bayrak direği ve aparatı olup, özelliği; uç kısmına presle bir tarafı konik diğer tarafı dişli çekilmiş konik üst aparat (3), konik olan tarafından birleştirilmiş olan dar üst borularla (1) ve uç kısmına presle dış yüzeyi düz olup iç yüzeyi dişli çekilmiş olan yüzük şeklinde çelik aparat (4) birleştirilmiş olan geniş alt borunun (2) üst üste eklenerek birleştirilebilmesi işlem adımlarından oluşmasıdır. şeklinde olduğu anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere: dava konusu patentin hükümsüzlüğüne ilişkin deliller arasında Kurum tarafından hazırlanan 16.06.2017 tarihli tekniğin bilinen durumuna dair araştırma raporu yer almaktadır. Anılan rapor incelendiğinde tekniğin bilinen durumunda buluş konusu ile ilgili 5 adet dokümanın tespit edildiği ve anılan dokümanların X doküman1 olarak kategorize edildiği anlaşılmaktadır. Bu dokümanlar CN201225019Y, CN202755713U, DE202004000261U, CN104505008, ... sayılı dokümanlardır.

Bu dökümanlar içinde CN201225019Y sayılı doküman ilk olarak ele alınmıştır.

Anılan Çin dokümanı incelendiğinde; döküman konusunun çok parçalı demonte bayrak direkleri ile ilgili olduğu, üst boru unsurunun 1 referans ile gösterildiği, alt boru unsurunun 4 referans ile gösterildiği, konik üst aparat unsurunun 3 referans ile “upper connector” olarak ifade edildiği ve konik - dişli çekilmiş olduğu (…The upper connector 3 is a cone with a screw hole…), alt aparat unsurunun 4 referans ile “lower connector” olarak ifade edildiği ve dişli yüzeyi olduğu (On the head of the part 4 is a threaded column…),

üst ve alt parçaların birbiri ile birleşeceği (..The connection is that the bottom end of the upper flagpole and the upper end of the lower flagpole are tightly connected with connecting pieces, and the upper and lower connecting pieces are tightly connected.) tespit edilmektedir. Bu durumda 1 no.lu istemde koruma altına alınan yapılanmanın CN201225019Y sayılı dokümanda açıklanmış olduğu anlaşıldığından 1 no.lu istem yeni değildir.

2 no.lu istemde yukarıda bahsedilen unsurların üst üste eklenerek birleştirilmesi sonucu direğin oluşturulması yöntemi korunmaktadır. Yukarıda son maddede belirtildiği gibi söz konusu dokümanda bu unsurları içeren parçaların üst üste eklenerek birleşeceği açıklandığından 2 no.lu istem de bu doküman karşısında yeni değildir.

Her ne kadar diğer delillerin ayrıca incelenmesine gerek duyulmasa da (teknik resimleri bilirkişi raporunda belirtildiği üzere) alternatifler de irdelendiğinde, örneğin yine bayrak direkleriyle ilgili olan ... dokümanı ele alındığında iki boru parçasının 21 ve 20 referanslı dişli bağlantı aparatları ile birleştirildiği görüldüğünden dava konusu patentin 1 ve 2 no.lu istemlerinde korunan hususların dokümanda açıklandığı görülmektedir. Bu nedenle anılan istemlerin ... dokümanı karşısında da yeni olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle neticeten davanın kabulü ile, davalıya ait tescilli ... kod numaralı incelemesiz patentin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MASRAF DÖKÜMÜ

İlk Masraf : 116,60-TL · Gider Avansı :2.442,00-TL · İstinaf Harç Toplamı : 148,60-TL · Toplam :2.707,20-TL