Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/37 K.2023/5

... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü

DAVA TARİHİ : 09/02/2021

KARAR TARİHİ : 10/01/2023

YAZILDIĞI TARİH : 11/01/2023

Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin ... firması iştiraki olduğunu, müvekkilinin ...’de çok sayıda markası bulunduğunu, müvekkilinin faaliyet alanının meşrubat, alkollü-alkolsüz içecekler, aromalı çaylar, spor içecekleri, sıvı gıda ve besin takviyeleri olup, enerji içeceklerinin bu ürün gamında ilk sırayı aldığını, davalı yanın “... ...” ibaresi ile ...

Sınıflarda ... sayılı başvuruyu gerçekleştirdiğini, başvuruya karşı “...” esas unsurlu markalarına dayalı olarak itiraz ettiklerini, taraf markalarının ... Sınıf emtialar bakımından benzer görüldüklerini ve başvuru kapsamından ... Sınıf emtiaların çıkartıldığını, ancak ...

Sınıf emtialar açısından da işaretlerin benzer olduklarının kabulünün gerekeceğini, taraf markaları arasındaki benzerlik düzeyinin son derece yüksek olduğunu, her iki markada da “...” ibaresinin bütün olarak yer aldığını, dava konusu markada “...” harflerinin sona eklendiğini, .... Sınıftaki mallar ile ... Sınıftaki bir kısım malların birbiri ile ilintili olduğunu, başvuru kapsamındaki özellikle ... emtialarının içecek kategorisinde olması nedeniyle müvekkili markasında ....

Sınıfta yer alan içecek ürünleri ile benzer olduklarını, bu ürünlerin tamamının benzer şekilde tüketiciye sunulan, aynı raflarda konumlandırılan ürünler olduklarını, başvuruda yer alan “içecekleri” havi .... sınıf kapsamındaki mallar müvekkili markasının “alkolsüz içecekler” malları ile benzerlik ve bağlantı bulunduğunu, taraf markalarının birbirlerinin serisi olarak algılanma ve karıştırılma ihtimallerinin son derece yüksek olduğunu, iddia ederek ... sayılı ... kararının iptali ve dava konusu ... sayılı “... ...” markasının ....

Sınıf mallar bakımından hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı davaya cevap vermemiş, şirket vekili ön inceleme duruşmasına katılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı başvurusuna davacı tarafından yapılan itirazın reddiyle ilgili verilen ... kararının yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı ve marka tescil edilmiş ise 29. Sınıf kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dava, cevap, cevaba cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile Alâkalı ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; dava konusu ibaresinin .... Mal ve hizmet sınıflarında tescili amacıyla ... sayılı uluslararası ... başvurusuna konu edildiği, başvurunun ülkemize de 12.03.2019 tarihinde kaydının düştüğü ve ... sayısı ile işlem görmeye başladığı, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun 334 sayı ve 14.10.2019 tarihli bültende ilana çıktığı, anılan ilana karşı davacı yanın önceki tarihli ... sayılı markasına dayalı olarak itiraz ettiği, ...

Dairesi Başkanlığı’nın 19.08.2020 tarihli kararı neticesinde itirazın .... Sınıf mallar bakımından haklı bulunduğu ve taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin var olduğuna kanaat getirildiği, söz konusu karara karşı davacı yanın yeniden itiraz ederek ... Sınıfta reddedilen malların yanı sıra ...

Sınıf mallar bakımından da başvurunun reddini talep ettiği, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun 07.12.2020 tarih ve ... sayılı kararı neticesinde özetle; “... başvuru numaralı "... ..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın kısmen reddi yönündeki ...

Dairesi Başkanlığı kararına karşı, yayına itiraz sahibi firma tarafından, başvurunun ... sayılı "... " ibareli marka ile karıştırılma ihtimali gerekçesi ile başvuru kapsamında bulunan ... sınıftaki mallar bakımından da 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddi talebiyle yapılan kısmi itiraz incelenmiştir. Markaların benzerliği hususu itiraza konu ... Dairesi Başkanlığı kararında da kabul edilmiş olduğundan bu husus çekişme konusu olmaktan çıkmış durumdadır.

Kurul da, markaların benzer olduğu yönündeki tespiti onamaktadır. Takiben ret talebine konu .. sınıftaki mallar ile itiraz gerekçesi markanın tescil kapsamında bulunan SINIF KODU : 32 Alkolsüz içecekler; biralar. mallarının benzerliği hususu ...

Adalet Divanınınca işaret edilen "canon kriterleri" çerçevesinde; mal ve hizmetlerin doğası ve kullanım amacı, dağıtım kanalları, kullanım şekli ve mal/hizmetlerin rekabet halinde veya tamamlayıcı olup olmaması dikkate alınarak değerlendirilmiş, buna göre bahsi geçen mallar benzer/ ilişkili görülmemiştir.

Bu hususlar çerçevesinde, ... arasında belirtilen mallar bakımından 6769 s. SMK'nın ... ncı maddesi anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkmayacağı sonuç ve kanaatine ulaşılmış ve itirazın reddi gerekmiştir.'' şeklindeki gerekçeler ile davacı itirazlarının reddine karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde 09/02/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.

Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda/ek raporda özetle:dava konusu ... sayılı başvuru kapsamında ... kararı sonrasında kalan emtialardan ...sınıftaki “....;” emtiaları bakımından taraf markalarının kapsamlarının benzer oldukları, başvuruda kalan sair emtialar açısından ise taraf markaları arasında emtia benzerliği bulunmadığı, benzerliği tespit edilen emtialar bakımından, taraf markaları arasında rapor kapsamında açıklanan nedenlerle ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma ihtimalinin mevcut olacağı, davacı yan markalarının tanınırlığı yönünde yeterli delilin mevcut olmadığı, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunun/ek raporun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

“Marka tescilinde nispi ret nedenleri ” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun ... maddesi ise;

(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.

(4) ... Sözleşmesinin ... inci mükerrer ... ncı maddesi bağlamındaki tanınmış ... ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, ...’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.

(7) Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.

(9) Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." şeklindedir.

Bu düzenleme uyarınca getirilen yaptırımın iki koşulun bir arada bulunması hâlinde uygulanacağı görülmekte olup, bunlardan birincisi tescil başvurusu yapılan markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynı ya da benzer olması, ikincisi ise; her iki markanın da kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı ya da benzer olmasıdır. Ancak burada 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun ... maddesinin (... numaralı fıkrasının hatırlatılması da gereklidir.

Zira tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, ...’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilebilecektir.

Tanınmış marka kavramı yerleşik ... içtihatlarında “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir.

Ayrıca, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun .... maddesinin ... fıkrasında geçen "halk tarafından karıştırılma ihtimali" konusunda ölçünün; bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halk olduğunun göz önünde tutulması gerekmektedir. Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurma, ilişkilendirme ihtimalidir. Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, şekil, ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ve bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir.

Hatta ... arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” ikisinin karıştırılabileceği yönünde ise, iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmelidir (...).

Bir başka anlatımla, "..." görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları, karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik, telaffuz, anlam veya biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktığı izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir. Yine halkın, karşılaştırılan işaretler arasında herhangi bir şekilde “bağlantı” kurabilmesi de benzerlik bulunduğunu kabul etmek için yeterli olmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davalı Markası Davacı Markası ... ... ... (.... sınıf) (... sınıf)

Tarafların emtia gruplarına bakıldığında; dava konusu marka kapsamında ....

Sınıfta yer alan emtialardan ''Süt bazlı içecekler; yoğurt bazlı içecekler; süt yerine kullanılan hindistan cevizi bazlı içecekler; meyve içeren sütlü içecekler; meyve suyu içeren süt bazlı içecekler; süt yerine kullanılan soya bazlı yiyecek içecekleri; süt yerine kullanılan fındık ve tohum bazlı sütler. meyve bazlı atıştırmalık yiyecekler'' mallarının tamamının “alkolsüz içecek” kategorisinde değerlendirilmesi mümkün süt ve süt bazlı içecek ürünleri olduğu,

ürünlerin süt içerikli olmaları, ürünlerin nihai anlamda tüketicinin sıvı tüketim ihtiyacını karşılamaya yönelik içecek ürünü olmaları vasfını değiştirmemekte olup bu ürünlerin her biri birbirine alternatif mahiyetteki alkolsüz içecek ürünü olarak nitelendirilmesi mümkün olan, birbiri yerine tercih edilebilir, birbiri ile rekabet ilişkisi içerisinde bulunan, hitap ettiği tüketici grubu benzer nitelikteki, satış, sunum ve dağıtım kanalları, üreticileri, pazarlama teknikleri birbirine benzeşen emtialar olduğu, bununla birlikte başvuru kapsamında yer alan ...

Sınıftaki sair gıda ürünleri ile davacı yanın önceki tarihli markası kapsamındaki alkolsüz içecek ve biralar emtiaları arasında ise doğrudan bir benzerlik hali bulunmamakta olup bu ürünlerin farklı ihtiyaçlara yönelik, birbiri ile doğrudan rekabet ilişkisi içerisinde de olmadıkları, salt yiyecek – içecek şeklinde gıda ürünü olmalarından kaynaklı anılan emtialar arasındaki doğal ilişkinin, tüketici nezdinde bu emtiaların birbirleri ile doğrudan ilişkili olarak kabul edilmesi için yeterli olmadığı görülmektedir.

Şu hâlde, SMK 6/1 maddesi yönünden tescil engellerinde aranan şartlardan biri belirtili emtialar yönünden gerçekleşmiştir.

Davalının markasının incelenmesinde; dava konusu başvurunun, “...” ve “...” kelimelerinin yan yana yazımı ile oluşturulmuş bir sözcük grubu markası olduğu, “...” kelimesinin “...”, “...” kelimesinin ise “oyuncular” anlamına gelen İngilizce sözcükler oldukları, her iki kelimenin de İngilizce olmakla birlikte ülkemiz tüketicisi tarafından da temel/sık kullanılan İngilizce kelimeler arasında olmalarından ötürü anlamlarının bilinebilir olacakları, markanın bütünün esas unsurun kendisini oluşturduğu anlaşılmaktadır.

Davacının markasının incelenmesinde; davacı yanın önceki tarihli markasının “...” ve “...” kelimelerinin yan yana yazımı ile oluşturulmuş bir sözcük grubu markası olduğu, markadaki “...” ibaresinin “...” kelimesine göre daha büyük bir şekilde yazıldığı, bu haliyle markanın asli unsuru olarak değerlendirilebileceği, “oyun, oynama” anlamına gelen bir İngilizce sözcük olduğu, bu anlamı ile tüketici tarafından bilinmesi muhtemel kelimeler arasında yer aldığı, “...” kelimesinin “...” sözcüğünün sağ üst kısmında kullanıldığı, bu kullanım itibariyle tüketicinin markayı “... ...” ya da “...” şeklinde algılama ve telaffuz etme ihtimalinin kuvvetle muhtemel olacağı, markanın sicil örneğinde “... şekil” olarak tanımlanmış olduğu anlaşılmaktadır.

... arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

...

Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve ... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davacı adına tescilli "..." esas ibareli marka ile davalının "... ..." ibareli markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak Süt bazlı içecekler; yoğurt bazlı içecekler; süt yerine kullanılan hindistan cevizi bazlı içecekler; meyve içeren sütlü içecekler; meyve suyu içeren süt bazlı içecekler;

süt yerine kullanılan soya bazlı yiyecek içecekleri; süt yerine kullanılan fındık ve tohum bazlı sütler. yönünden ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede güçlü bir benzerlik bulunduğu, başvuru kapsamında yer alan ....

Sınıftaki sair gıda ürünleri ile davacı yanın önceki tarihli markası kapsamındaki alkolsüz içecek ve biralar emtiaları arasında ise doğrudan bir benzerlik hali bulunmamakta olup bu ürünlerin farklı ihtiyaçlara yönelik, birbiri ile doğrudan rekabet ilişkisi içerisinde de olmadıkları, salt yiyecek – içecek şeklinde gıda ürünü olmalarından kaynaklı anılan emtialar arasındaki doğal ilişkinin, tüketici nezdinde bu emtiaların birbirleri ile doğrudan ilişkili olarak kabul edilmesi için yeterli olmadığı;

benzer görülen emtialar yönünden işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının "... ..." markasını gördüğünde bunun davacının mesnet markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayabileceği, tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının ihtimal dahilinde olduğu,

taraf markaları arasında iltibas bulunduğu; davacı yanın dosya kapsamına “...” markasını taşıyan ürünler ile ilgili sunduğu delillerin davacı markalarının ülkemiz tüketicisi nezdinde belli bir tanınmışlık elde ettiği yönünde bir algıya varılması için yeterli olmadığı, davacı firmanın sair markaları ile birlikte özellike enerji içecekleri sektöründeki piyasa hakimiyetine yönelik bilgilerin, davacı yanın işbu dava konusu markasının tanınmışlığı açısından bir öneminin mevcut olmadığı, bu haliyle somut olayda 6/5 maddesinin koşullarının meydana gelmediği de dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MASRAF DÖKÜMÜ

İLK MASRAF : 127,10-TL

GİDER AVANSI :4.888,50-TL

TOPLAM :5.015,60-TL