Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/234 K.2023/268

Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkili şirket, markasıyla perakende marketler zincirlerine veya müşterilere markalı ürünler satılmamakta olup, “... ... ... ...” markası bütün olarak kafe-restoranı ihtiva ettiğini, dolayısı ile müvekkili şirketin markasını tercih eden müşterilerin, işletmelere almak istedikleri hizmeti, işletmede ne hizmeti verildiğini bilerek geldiklerini, sektörde coğrafi ibareli veya spesifik olarak bir ürün adının önüne veya arkasına herhangi bir ibare koymak suretiyle hizmet veren bir çok markanın bulunduğunu, marka başvurusuna eklenmiş olan “...” ibaresinin markada tek başına herhangi bir anlam ifade etmemekte,

başvuruya bir ayırt edicilik sağlamadığını, marka başvurusunda “... ... ... ...” birlikte kullanıldığını ve ayırt edicilik sağladığını, dolayısıyla, ... bakımından yapılan değerlendirmede “...” ibaresi ve ... “...” ibaresinin markasal bir niteliği haiz olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini, “...” ile “...” ibaresi Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 5/1 (f) fıkrası uyarınca “Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler.” kapsamında olması için markanın yanıltıcı özelliğinin potansiyel müşterinin bakış açısından “güncel ve ciddi” bir tehlikenin oluşması gerektiğini,

bu nedenle “... ... ... ...” marka tescilinden “çaylar ve buzlu çaylar” mallarının çıkarılmasının uygun olmadığını iddia ederek ... sayılı ... kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle; 5/1-f maddesinin uygulama alanı bulabilmesi için başvurunun eşya listesinde yer alan mal ve hizmetlerin özellikleriyle markada yer alan işaret arasında bir zıtlık hali olmasının gerekli olduğunu, başvuruya konu marka “... ... ... ...” ibaresi sunulan ürünün ... emtiasını içerdiği yönünde bir algının oluştuğunu, bu sebeple bu marka altında “çaylar, buzlu çaylar” emtialarının bulunmasının malın niteliği konusunda bir yanılgı oluşmasına sebebiyet vereceğini; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı başvurusunun 6769 sayılı SMK 5/1-f maddesi gereğince mutlak red nedenine bağlı olarak reddi ile ilgili verilen ... kararının yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; davacı şirket tarafından 31.08.2021 tarihinde .... başvuru numarası ile “... ... ... ...” ibareli marka için 29 / 30 / 32 / 35 / 43 / sınıflarda yer alan mallar/hizmetler için marka başvurusunda bulunulmuş; söz konusu marka başvurusu ... tarafından kısmen kabul edilerek 384 Sayı ve 12.11.2021 tarihli ...'nde “çaylar, buzlu çaylar” haricindeki mallar/hizmetler için ilan edilmiş, davacı şirket tarafından söz konusu karara ... ... nezdinde yapılan itiraz, ... tarafından incelenmiş ve ... tarafından 27.04.2022 Tarihli ....

Sayılı ... ... Kararıyla; ''.... başvuru numaralı ".... ibareli başvurunun 6769 s. SMK'nın 5/1-(f) bendi uyarınca "Çaylar, buzlu çaylar" bakımından kısmen reddi kararına karşı yapılan itiraz incelenmiştir. 6769 sayılı SMK'nın 5/1-(f) bendi "Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretlerin tescil edilemeyeceği" hükmünü içermektedir.

5/1(f) maddesi, mal ve hizmetlerin niteliği, kalitesi, coğrafi kaynağı gibi durumlara ilişkin yanıltıcılığı kapsamaktadır. 5/1(f) hükmünün uygulamasında, ilgili işaret nedeniyle tüketicinin yanılma ihtimalinin gerçekten bulunup bulunmadığının tespiti gerekir. Bu çerçevede, mal ve hizmetin niteliği, satış noktası ve olası tüketici kesiminin özellikleri de dikkate alınır.

Başvurunun 5/1(f) maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için işaretin halkı yanıltıcı nitelikte olması yeterli olup başvuru sahibinin yanıltma, aldatma kastıyla hareket edip etmediğine bakılmaz.

Başvuruya konu marka örneğinde yer alan bazı unsurlar, özellikle gıda sektörüne ait sınıflardaki mal/hizmetler arasında yer alan içecekler için, ambalajlama, yakın raflarda satışa sunulma gibi benzer niteliğe sahip olması ve tüketici dikkat düzeyinin düşük olması nedenleriyle yanıltıcılığa yol açabilecektir.

Bu nedenle, başvuruya konu marka örneğinde yer alan bütün unsurların (asli/tali, kelime/şekil) başvuru kapsamındaki mallar ve hizmetler açısından ele alınarak yanıltıcılık incelemesinin yapılması gerekmektedir.

Belirtilen kapsamda yapılan inceleme sonucunda başvuru örneğinde yer alan "..." ve "..." ibarelerinin kısmi ret kapsamında bulunan "Çaylar, buzlu çaylar" bakımından malın niteliği konusunda yanıltıcı olacağı kanaatine ulaşılmış ve başvurunun 6769 s. SMK'nın 5/1-(f) bendi gereğince kısmen reddi kararı isabetli bulunmuştur.'' şeklinde karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.

Bilirkişi kurulunca düzenlenen RAPORDA ve EK RAPORDA özetle: 1) Dava konusu başvurunun, kapsamındaki 30. sınıfa dahil “çaylar, buzlu çaylar” malları bakımından “halkı yanıltıcı nitelikte” olduğu, 2) Dava konusu ... sayılı ... kararının yerinde olduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir. Bilirkişi raporunun / ek raporun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

6769 sayılı SMK’nın 5/1-6769 sayılı SMK’nın 5/1-f bendi uyarınca; “Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler” marka olarak tescil edilemez.

5/1-f bendi kapsamında yer alan “yanıltıcılık”, mutlak yanıltıcılıktır. Şöyle ki, markanın yanıltıcı sayılabilmesi için yanıltıcı olmayacak bir kullanımın katiyen somut olayda bulunmaması gerekir. Madde kapsamında bir markanın tescilinin engellenebilmesi için markanın bizatihi kendisi tescil edilmek istenen mal ve hizmetler açısından yanıltıcı olması, bu mal ve hizmetler dikkate alındığında hiçbir şekilde gerçek ve dürüst kullanımının mümkün olmaması gerekmektedir. Buna karşılık, markanın tüketicileri aldatmayacak gerçek ve dürüst kullanımı olasılığı bulunduğu sürece 6769 sayılı SMK md. 5/1-f kapsamında tescili engellenemez.

Burada önemli olan, marka işaretindeki herhangi bir unsurun bu yanılgıya sebep verebileceği hususudur.

Emsal nitelikteki, ... sayılı kararında özetle; “...” ibareli markanın, “...” (şarap) ibaresi sebebi ile “maden suyu, alkolsüz içecekler, kaynak suları, soda, tonik” gibi mallar açısından da halkı yanıltıcı bulunduğu, 09 ve 25. Sınıftaki mallar ve 43.sınıftaki hizmetler bakımından (bilgisayarlar, kıyafetler, yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri ) için yanıltıcı bulunmadığı karara bağlanmıştır.

...

Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve ... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, bilirkişi rapor ve ek raporunda da izah edildiği ve mahkememizce kabul gördüğü üzere; dava konusu başvuru “....” şeklinde olup, beyaz zemin üzerine siyah ve büyük harfler ile “ ...” ibarelerinin yazılması ile tertip edilmiş, bu ibareler arasında figüratif bir unsur, altında ise “... ...” ibarelerinin yer aldığı karma marka olduğu,

başvuruda yer alan “... ...” ibareleri diğer unsurlara kıyasla daha büyük puntoda yazıldığı, dava konusu başvurunun emtia kapsamı, yiyecek içecek sektörü dahilindeki bir kısım ürünleri içerdiği, bu ürün sınıflarındaki malların, genellikle, birbirine yakın raflarda satılmakta olup ilgili potansiyel tüketici kitlesinin, ürün seçiminde sıradan özenden yüksek seviyede dikkate sahip olması beklenmediği, bu sebeple 29., 30., 32. ve 33. sınıflara dahil ürünler için yapılmış ve içecek adını içeren marka tescil başvurularında, adını içerdiği ürün dışında kalan emtia bakımından 6769 SMK 5/1-f yönünde kararın uygulandığı,

başvuruya konu marka örneğinde yer alan “...” ibaresi, özellikle gıda, yeme-içme sektörüne ait sınıflardaki mallar arasında yer alan içecekler için, ambalajlama, yakın raflarda satışa sunulma gibi benzer niteliğe sahip olmaları ve ilgili tüketicilerin dikkat düzeyinin kısmen düşük olması nedenleriyle yanıltıcılığa yol açabileceği, bu nedenle marka örneğinde yer alan bütün unsurların başvuru kapsamındaki mallar ve hizmetler açısından ele alınarak yanıltıcılık incelemesinin yapılması gerektiği, somut olay açısından, yukarıda ... kararında yer alan “...” ibaresi gibi “ ...” markası,

içerdiği “...” ibaresi sebebi ile “içecek” sektörü kapsamlı başvurularındaki emtia listesinde, ürün adı olan “...” haricindeki mallar yani “çaylar, buzlu çaylar” hakkında yanıltıcı durumda olduğu anlaşılmış, buradan hareketle eldeki dava konusu başvurunun kapsamındaki 30. sınıfa dahil “çaylar, buzlu çaylar” malları bakımından “halkı yanıltıcı nitelikte” olduğu anlaşılarak dava konusu ... sayılı ... kararının yerinde olduğu kabul edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır e-imzalıdır