Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/263 K.2024/102

... ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2-... VEKİLİ : Av....

DAVA

Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü

DAVA TARİHİ : 19/07/2022

KARAR TARİHİ : 12/03/2024

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 12/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkili şirketin 1963 yılında kurulduğunu, Türk ilaç firmalarının önde gelenlerinden biri olduğunu, müvekkilinin ... sayılı marka tescilinin bulunduğunu, davalı şahsın ise .... sayılı marka başvurusunda bulunduğunu, müvekkilinin itirazının .... tarafından reddedildiğini, ...’ya yapılan itirazın da reddedildiğini, davalı markasının müvekkilinin markasına iltibas derecesinde benzeyen, müvekkilinin markasındaki ilintili ve benzer hizmetler üzerinde davacının ticaret unvanından, maruf hale getirdiği markadan ve tanınmış markasından haksız yararlanma amaçlı kötü niyetli olarak oluşturulmuş bir marka olduğunu,

davalı markasının esas unsurunun “...” ibaresi olduğunu, nargile şeklinin jenerik bir unsur olduğunu, müvekkilinin markasının esas unsurunun ise “...” ibaresi olduğunu, markaların SMK 6. Madde kapsamında benzer olduğunu, markaların da aynı ve ilişkili sınıflarda tescili talep edildiğini, orta seviyedeki tüketicilerin hafızasında müvekkilinin markası olduğu kanaati oluşacağını, iltibas yaratılacağını, davacının marka başvurusunun müvekkilinin ticaret unvanına da tecavüz ettiğini, müvekkilinin dava konusu üzerinde gerçek hak sahibi olduğunu, müvekkili markasının ilgili sektörde bilinir durumda olduğunu,

tanınmışlık nedeniyle de marka başvurusunun reddi gerektiğini, davalının kötü niyetli olduğunu iddia ederek .... sayılı ... kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şahıs vekili cevap dilekçesiyle; markaların sınıfsal benzerliğinin bulunmadığını, tütün ve tütün ürünü ile ilaçların ilgisinin olmadığını, markaların esas unsurlarının da benzer olmadığını, müvekkili markasının esas unsurunun tek başına “...” ibaresi olduğunu söylemenin mümkün olmadığını, “...” ibaresinin tek başına ayırt ediciliğinin de düşük olduğunu, 1141 adet ... ibareli marka başvurusu olduğunu, müvekkili markasındaki “...” ifadelerinin markayı ayırt edici hale getirdiğini, tüketiciler nezdinde markaların karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, davacının marka sınıfları yönünden yüksek derece dikkat seviyesine sahip tüketicilerden bahsedileceğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı başvurusuna davacı tarafından yapılan itirazın reddiyle ilgili verilen ... kararının yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı ve marka tescil edilmiş ise hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; davalı tarafından “... ” ibaresinin ...

Sınıflandırma Sisteminin 34, 35. ve 43. sınıflarında yer alan mal ve hizmetlerde kullanılmak üzere 17.09.2020 tarihinde .... sayılı marka tescil başvurusunda bulunulduğu, yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu başvurunun 17.09.2020 tarih ve 360 sayılı .... ’nde ilanına karar verildiği, söz konusu ilana davacı vekilince, müvekkili adına tescilli .... sayılı "... ..." ibareli marka mesnet gösterilerek 6769 sayılı SMK'nın 6. madde hükümleri dâhilinde itiraz edilmiş, müvekkil .... tarafından itirazın reddine karar verildiği,

kararın itiraz sahibi/davacıya tebliğinin ardından bu kez davacı vekilince karara karşı ... nezdinde itirazda bulunulduğu, söz konusu itirazın ... görüşülmüş ve ...’nın .... sayılı kararı ile; .... başvuru numaralı “... ...” ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun .... sayılı marka ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK’nın 6. maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir..

Yapılan inceleme sonucunda başvuruya ait ibarede yer alan “... ... (TR:aromatik hava bölgesi)“ kelime unsurlarının anlamlı bir bütün teşkil ettiği, başvurunun tüm unsurları ile birlikte bir bütün olarak ele alındığında, itiraz gerekçesi marka ile görsel, işitsel ve kavramsal yönden bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle iltibasa yol açabilecek düzeyde benzer bulunmadığı görüşüne varılmıştır.

Bu tespit ve “.../...” tanımlarının gündelik ve ticari hayatta yaygın olarak kullanımı bulunan ayırt edicilik vasfı nispeten zayıf bir unsur olması dikkate alındığında, markalar arasında ilişkilendirilme/karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkmayacağı kanaatine varıldığından bu yöndeki itiraz yerinde görülmemiştir.

Öte yandan yukarıda belirtilen tespitler ışığında SMK 6/3 ve 6/6 maddesinin koşullarının oluşmadığı kanaatine varıldığından, eskiye dayalı kullanım ve diğer haklar gerekçeli iddialar da kabul edilmemiştir.

Ayrıca SMK 6/5 maddesine sayılan koşullarının ortaya çıkacağına ilişkin olarak bir sonuca varmak için yeterli kanaat oluşturacak deliller, argüman ve savlar sunulmadığından, Kurul’da da bu yönde bir kanaat oluşmadığından, başvurunun SMK 6/5 maddesi uyarınca reddini gerektirecek haklı ve geçerli sebep bulunmadığı görüşüne varılmış ve bu yöndeki itiraz kabul edilmemiştir.

Başvurunun kötü niyetle yapıldığı yönündeki iddia da somut delillerle ispatlanmadığı gibi, sadece markalar arasındaki benzerlik iddiasına dayandırıldığından ve Kurul’un kanaatine göre, markalar arasındaki benzerlik veya karıştırılma ihtimali, diğer başkaca koşulların varlığı aranmaksızın, tek başına kötü niyet iddiasının kabulü için yeterli bir kanıt teşkil etmediğinden bu gerekçeye dayalı itiraz da yerinde ve haklı görülmemiştir.

Sayılan nedenlerle, işbu itirazın tüm gerekçeleriyle birlikte reddine karar verilmiştir. İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir.” şeklinde karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.

Bilirkişi kurulunca düzenlenen RAPORDA ve EKRAPORDA özetle:

1. Davaya konu markaların 6769 sayılı 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında benzer olmadığı,

2. Markalar benzer bulunmamakla, 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında iltibas ihtimali bulunmadığı,

3. Markalar benzer bulunmamakla, 6769 sayılı SMK’nın 6/5. Ve 6/4 maddesinin uygulama şartlarının oluşmadığı,

4. 6769 sayılı SMK’nın 6/3. maddesinin uygulama şartlarının oluşmadığı,

5. 6769 sayılı SMK’nın 6/6. maddesinin uygulama şartlarının oluşmadığı,

6. .... tarafından verilen dava konusu .... sayılı ... kararının iptal ve markanın hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı,

takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunun / ek raporun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

“Marka tescilinde nispi ret nedenleri ” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesi ise;

(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.

(4) ... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.

(7) Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.

(9) Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." şeklindedir.

Bu düzenleme uyarınca getirilen yaptırımın iki koşulun bir arada bulunması hâlinde uygulanacağı görülmekte olup, bunlardan birincisi tescil başvurusu yapılan markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynı ya da benzer olması, ikincisi ise; her iki markanın da kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı ya da benzer olmasıdır. Ancak burada 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının hatırlatılması da gereklidir.

Zira tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilebilecektir.

Tanınmış marka kavramı yerleşik ... içtihatlarında “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir.

Ayrıca, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin 1. fıkrasında geçen "halk tarafından karıştırılma ihtimali" konusunda ölçünün; bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halk olduğunun göz önünde tutulması gerekmektedir. Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurma, ilişkilendirme ihtimalidir. Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, şekil, ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ve bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir.

Hatta markalar arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” ikisinin karıştırılabileceği yönünde ise, iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmelidir (....).

Bir başka anlatımla, "iltibas tehlikesi" görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları, karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik, telaffuz, anlam veya biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktığı izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir. Yine halkın, karşılaştırılan işaretler arasında herhangi bir şekilde “bağlantı” kurabilmesi de benzerlik bulunduğunu kabul etmek için yeterli olmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davalı Markası Davacı Markası

... .... .... (34, 35, 43. sınıf) (05, 10, 35. sınıf)

Tarafların emtia gruplarına bakıldığında; davalıya ait marka başvurusunun 35. Sınıftaki “Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler (Ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri dahil). Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri.

İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri. Ticari ve sınai ürünler için eksperlik hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri.

Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Tıbbi ve veterinerlik amaçlı olan ya da olmayan diyet maddeleri; besin takviyeleri, zayıflatıcı ürünler; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir). emtiaları bakımından aynı/benzer olduğu görülmektedir.

Şu hâlde, SMK 6/1 maddesi yönünden tescil engellerinde aranan şartlardan biri belirtili emtialar yönünden gerçekleşmiştir.

Davalının markasının incelenmesinde; davaya konu davalı markası beyaz zemin üzerine arka planda nargile şekil unsuru içeren ve ön planda stilize harflerden oluşan “... kompozisyonunun oluştuğu görülmekle, herhangi bir ibarenin müstakilen ön plana çıkarıldığı görülmemekle markanın esas unsurunun ibarenin tamamı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının markasının incelenmesinde; markanın üst kısmında stilize küçük harflerle ve renkli biçimde “...” ibaresi altında ise “...” ibaresinden oluşan marka kompozisyonu olduğu görülmekle markanın üst kısmında daha büyük ibare olarak yer alan “...” ibaresinin ilk başta göze çarpan ifade olmakla esas unsurun “...” ibaresi olduğu anlaşılmaktadır.

Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

.... 'nun 08.06.2016 gün ve .... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davacı adına tescilli "... ..." esas ibareli markalar ile davalının "... " ibareli markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunup bulunmadığı incelendiğinde; davaya konu markadaki ibarelerin herhangi bir şekilde baskın veya ön planda müstakil şekilde kullanılmaması,

markanın daha önceden davacı adına tescilli markanın ilk bakışta göze çarpan unsuru olan “...” ibaresinden yeterli ayırt ediciliği sağladığı, bu ibarenin davalı markasında müstakil olarak yer almaması karşısında taraf markalarının görsel olarak benzer olmadıkları; taraf markalarının “... ...” ve “... ...” ibarelerinden oluşmakla aromatik hava bölgesi anlamına gelen davalı markası ile davacı markasının kavramsal benzerlik taşımadığı; davaya konu markalarda telaffuza konu olabilecek sözcükler değerlendirildiğinde taraf markalarının sesçil olarak benzer olmadığı, neticeten markaların bütünsel olarak benzer olmadığı,

işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının "... " markasını gördüğünde bunun davacının mesnet markasından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği, tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının ihtimal dahilinde olmadığı,

taraf markaları arasında SMK 6/1 maddesi kapsamında iltibas bulunmadığı, dosya kapsamındaki delillerden davaya konu ibarelerin aynısının davacı tarafça daha önce tescilsiz olarak kullanıldığı tespit edilememekle SMK 6/3.

Maddesinin uygulanma şartlarının bulunmadığı, öte yandan iltibas tehlikesinin bulunmaması halinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6/4 ve 5 fıkrasının uygulama alanı bulmayacağı; ayrıca davacı yan ticaret unvanında yer alan “...” ibaresinden kaynaklı hak sahipliğine dayanarak, dava konusu marka başvurusunun tesciline itiraz etmiş ise de, markalar arasında markasal benzerlik bulunmaması,

... kelimesinin yaygın ve yoğun kullanımı olan zayıf bir marka işareti olması karşısında, söz konusu ibarelerde yer alan farklı sözcük unsurları, işaretleri yeterince birbirinden uzaklaşmış olması nedeniyle davacının, 6769 sayılı SMK’nın 6/6 maddesinin uygulanma imkanı bulunmadığı da dikkate alınarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... Hakim ... · e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır