KÜNYE
T.C. Ankara 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
- Karar tarihi
- 9 Kasım 2023
- T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No
- 2022/33 Esas - 2023/141
- Esas no
- 2022/33
- Karar no
- 2023/141
- Hakim
- ...
- Katip
- ...
- Davacı
- ...
- Mersis No
- ...
- Vekili
- Av. ...
- Davalı
- 1- ...
- Mersis No
- ...
Karar Metni
3.736 kelime·19 dk okuma·14 bölüm
... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ... VEKİLİ : Av. ...
DAVA
Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ : 25/01/2022
KARAR TARİHİ : 09/11/2023
KARAR YAZIM
TARİHİ : 09/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesiyle; davalı ...’nin marka başvurusuna yapılan itirazın kullanımın ispat edilemediği gerekçesiyle reddedildiğini, 1997 yılından bu yana tescilli müvekkilinin “...” ibareli markalarının 29. sınıfta yer alan “Yenilebilir bitkisel yağlar” için tescil edildiğini, bu sınıfta yer alan emtialar yönünden uzun yıllardır ciddi şekilde kullanıldığını, buna yönelik delilleri Kuruma sunduklarını, faturaların, müvekkilinin “...” markalı ürün üretimini yaptırdığı firmalardan gerçekleştirdiği ürün alımına ilişkin 2014 yılından günümüze kadarki çeşitli tarihlerde düzenlenmiş fatura örnekleri olduğunu,
markaların ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, esas unsur olan ... ibaresinin aynen yer aldığını, ortalama tüketici nezdinde taraf markalarında ortak olan ibarenin karıştırma tehlikesi yarattığını, müvekkilinin 29. Sınıfta tescilli yenilebilir bitkisel yağlar ile başvuruda yer alan 35.05 kapsamındaki 29. Sınıfta yer alan tereyağların ilintili olduğunu, her iki malın da 29. Sınıfın alt grubunda yer aldığını, ... ibaresinin ayırt ediciliği yüksek bir ibare olduğunu,
marka başvurusunun kötüniyetli olduğunu iddia ederek davanın esası yönünden ... sayılı kararının kısmen iptali ile ... sayı ile işlem gören “... ...” ibareli marka başvurusunun 35. sınıfta yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için …tereyağları ve yenilebilir bitkisel yağlar… mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri” yönünden işlemden kaldırılmasına, tescil işlemleri tamamlanmış ise kısmen hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, kullanmama def’ine ilişkin süre koşulunun gerçekleştiğini ve başvuru sahibi tarafından bu def’i ileri sürüldüğünü, SMK 6/1 maddesinin uygulanabilmesi ve bu yöndeki itirazın değerlendirilebilmesi için öncelikle bu konunun araştırılmasının gerektiğini, Somut olay incelendiğinde başvuru sahibi tarafından, SMK 19/2 maddesi hükmü kapsamında, itiraza gerekçe olarak gösterilen markalardan ..., ..., ..., ..., ... sayılı markaların, tescil kapsamlarında bulunan mal ve hizmetler bakımından kullanıldıklarının ispatlanmasını istendiğini,
... sayılı markanın süresi içerisinde yenilenmediğinden marka tescilinin sona erdiğini, diğer markalar yönünden Türkiye’de ciddi biçimde kullanıldığını ispata yarayan delil sunulmadığını, ... aşamasında sunulmayan, sonradan sunulan delillere muvafakatlerinin olmadığını, ... kararının hukuka uygun olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesiyle; müvekkilinin 2019 yılında kurulduğunu, müvekkilinin reklamcılık faaliyetinde bulunduğunu, davacının markasının kullandığı alanlar ile müvekkili kullanımının tamamen farklı olduğunu, bütüncül değerlendirmede taraf markalarının benzer olmadığını, davacının dava konusu markasını Türkiye’de ciddi biçimde kullandığını ispat edemediğini, tüketicilerin iki markayı karıştırma ihtimalinin bulunmadığını, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını, olsaydı aynı alan ve amaçla kullanıyor olacağını, müvekkili markasının 24.03.2022 tarihinde tescil edildiğini, dolayısıyla ... kararın iptalinin mümkün olmadığını, kararın hukuka uygun olduğunu iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı başvurusuna davacı tarafından yapılan itirazın reddiyle ilgili verilen ... kararının dava dilekçesinde talep edilen mal ve hizmetler yönünden yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı ve marka tescil edilmiş ise dava dilekçesinde geçen mal ve hizmet sınıfları yönünden kısmen hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
...den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; davalı tarafından 35. Sınıf ile 35.05 kapsamında tüm malların satışına ilişkin hizmetlerin tescili için ... ... ibaresin yönünden başvuru yapıldığı, başvurunun ilanına davacı muteriz ve dava dışı ... tarafından itiraz edildiği, davacı muteriz ... markalarına dayanarak SMK 6/1 yönünden “... ibareli markalarının benzer olduğu, birebir aynı sınıfları içerdiği, ortalama tüketicinin markaları karıştıracağı, başvuru ile haksız yarar elde edilmeye çalışıldığı, başvurunun tümüyle reddi gerektiği” iddia edildiği,
işbu itiraza başvuru sahibi tarafından “başvuruda yer alan hizmetlerin redde mesnet markalarda yer almadığı, redde mesnet markaların 29. Sınıfta.
“Zeytinyağı, ayçiçekyağı, soyayağı, mısırözüyağı, nebatiyağ, Bitkisel margarin.” Mallarında tescilli olduğu, markaların bütünsel açıdan farklı olduğu” yönünde karşı görüş sunduğu, itirazın değerlendirilmesi neticesinde “... / "... . ..." (Marka, kullanımın ispatına ilişkin sunulan delillerin yeterli bulunmadığı tespit edildiğinden, Md. 6/1 kapsamında yapılan incelemede dikkate alınmamıştır.), ... / "... bitkisel margarin ..." (Marka, kullanımın ispatına ilişkin sunulan delillerin yeterli bulunmadığı tespit edildiğinden,
Md. 6/1 kapsamında yapılan incelemede dikkate alınmamıştır.), ... / "..." (Marka, kullanımın ispatına ilişkin sunulan delillerin yeterli bulunmadığı tespit edildiğinden, Md. 6/1 kapsamında yapılan incelemede dikkate alınmamıştır.), ... / "... ..." (Marka, kullanımın ispatına ilişkin sunulan delillerin yeterli bulunmadığı tespit edildiğinden, Md. 6/1 kapsamında yapılan incelemede dikkate alınmamıştır.), ... / "..." (Marka hükümden düşmüştür.) gerekçeleri ile itirazın reddine karar vermiştir.
Ancak dava dışı ... tarafından yapılan itirazı haklı görerek “ SINIF KODU 35: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için 03/ Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar.
Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.05/ İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler.
Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.
Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri. Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular.
Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar.16/ Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri.
Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.
Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. 24/ Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar.
Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. Tekstilden bayraklar, flamalar, etiketler. Bebekler için kundak örtüleri. kampçılar için uyku tulumları, malların* bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir).” in çıkarılmasına karar vermiştir.
Davacı muteriz tarafından ... kararına karşı yeniden itiraz edilmiştir. ... ... 26.11.2021 tarih ve ... sayılı kararında özetle; ... başvuru numaralı "... ..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun ... sayılı "....." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.
Başvuru sahibi yayına itiraza cevaben sunduğu karşı görüş dilekçesinde, 6769 s. SMK'nın 19(2) maddesi hükmü kapsamında, itiraza gerekçe olarak gösterilen ... sayılı kullanımının ispatlanmasını talep etmiştir. İtiraza konu başvurunun yapıldığı tarihi itibarıyla, itiraz gerekçesi ... sayılı markaların beş yıldan uzun süredir tescilli bulunduğu; ... sayılı markanın ise hüküm ifade etmediği belirlenmiştir. Kurul, kullanım ispatına ilişkin olarak ...
AŞ tarafından sunulan delillerin, itiraz gerekçesi markaların tescilli olduğu 29. sınıftaki mallar üzerinde başvuru tarihinden önceki 5 yıllık zaman dilimi içinde kullanımını ispatlar nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu çerçevede, itiraz gerekçesi markaların kullanımı ispatlanamamış olduğundan SMK m. 19(2) hükmü uyarınca, ... sayılı "..." ibareli markalara dayalı olarak SMK m. 6(1) kapsamında yapılan itirazın, karıştırılma ihtimali incelemesine gerek kalmaksızın reddi gerekmiştir.” gerekçeleri ile itirazın reddine karar verdiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda ve itirazlar bağlamında alınan ek raporda özetle:
Davacının redde mesnet ... tescil numaralı markalarında kullanımı ispat edilen 29. Sınıftaki ... yağı, bitkisel margarinler” malları ile davalının 35.05 perakendecilik alt sınıfında “29. Sınıf mallarından “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için …tereyağları ve yenilebilir bitkisel yağlar… mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri”nin birbiri ile benzer olma niteliği ve genellikle aynı yerlerde kullanıcılara sunulmaları nedeniyle mal ve hizmetler arasında benzerlik ve ilişki bulunduğu,
Davalı markası ile davacının mesnet markaları arasında bütüncül değerlendirmede işaretler arasında karıştırılma ve benzerlik ihtimalinin bulunduğu,
Davacı markalarının tanınmışlığını ispata yönelik dosya içerisinde yeterli düzeyde delile rastlanılmadığı, bu sebeple sulandırma için gerekli şartların oluşmadığı ancak, bu hususun nihai anlamda hukuki bir tespitin varlığını gerektirdiğinden tanınmışlık iddiasının takdirinin mahkemeye ait olduğu,
bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunun / ek raporun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun ve ek raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE
Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.
“Marka tescilinde nispi ret nedenleri ” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesi ise;
(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.
(4) ... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.
(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.
(7) Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.
(9) Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." şeklindedir.
Bu düzenleme uyarınca getirilen yaptırımın iki koşulun bir arada bulunması hâlinde uygulanacağı görülmekte olup, bunlardan birincisi tescil başvurusu yapılan markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynı ya da benzer olması, ikincisi ise; her iki markanın da kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı ya da benzer olmasıdır. Ancak burada 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının hatırlatılması da gereklidir.
Zira tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilebilecektir.
Tanınmış marka kavramı yerleşik ... içtihatlarında “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli ..., yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir.
Ayrıca, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin 1. fıkrasında geçen "halk tarafından karıştırılma ihtimali" konusunda ölçünün; bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halk olduğunun göz önünde tutulması gerekmektedir. Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurma, ilişkilendirme ihtimalidir. Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, ..., ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ve bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Hatta markalar arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” ikisinin karıştırılabileceği yönünde ise, iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmelidir (...).
Bir başka anlatımla, "iltibas tehlikesi" görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları, karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik, telaffuz, anlam veya biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktığı izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir. Yine halkın, karşılaştırılan işaretler arasında herhangi bir şekilde “bağlantı” kurabilmesi de benzerlik bulunduğunu kabul etmek için yeterli olmaktadır.
Mevzuatın 19/2. Maddesi.
“6 ncı maddenin birinci fıkrası kapsamında yapılan itirazlarda, itiraz gerekçesi markanın itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye’de en az beş yıldır tescilli olması şartıyla, başvuru sahibinin talebi üzerine, itiraz sahibinden, itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinden önceki beş yıllık süre içinde itiraz gerekçesi markasını itirazına dayanak gösterdiği mal veya hizmetler bakımından Türkiye’de ciddi biçimde kullanmakta olduğuna ya da kullanmamaya dair haklı sebepleri olduğuna ilişkin delil sunması talep edilir.
İtiraz sahibi tarafından bu hususların ispatlanamaması durumunda itiraz reddedilir. İtiraz gerekçesi markanın, tescil kapsamındaki mal veya hizmetlerin sadece bir kısmı için kullanıldığının ispatlanması hâlinde itiraz, sadece kullanımı ispatlanan mal veya hizmetler esas alınarak incelenir.” şeklindedir.
SMK'nın 25/7 maddesinde ise. “6 ncı maddenin birinci fıkrası uyarınca açılan hükümsüzlük davalarında 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü def’i olarak ileri sürülebilir. Bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi esas alınır.
Hükümsüzlüğü istenen markanın başvuru veya rüçhan tarihinde, davacının markası en az beş yıldır tescilli ise davacı ayrıca, söz konusu başvuru veya rüçhan tarihinde 19. maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartların yerine getirildiğini ispatlar.” Hükmü düzenlenmiştir. Böyle bir durumda marka hükümsüzlüğü talep eden davacının dayanak yaptığı markasını kullandığını ispat etmesi gibi bir yükümlüğü doğacaktır.
Hükümsüzlük davasına dayanak yapılan markanın tescilli markanın kullanılmadığına ilişkin def’i de markanın kullanılıp kullanılmadığı dava tarihinden itibaren geriye doğru beş yıl içinde gerçekleşmiş olmalıdır.
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;
Kullanım İspatı Değerlendirmesi
Davalı başvuru sahibi tarafından marka işlem dosyasındaki karşı görüş formunda davacının iltibasa dayanak gösterdiği markalardan ... tescil numaralı markalar için tüm mal ve hizmetler yönünden kapsamında bulunan tüm mallar ve hizmetler için hem dava tarihi 25.01.2022 tarihinden önceki beş yıllık süre içerisinde, hem de dava konusu markanın başvuru tarihi olan 23.09.2019 tarihinden önceki beş yıllık süre içerisinde ciddi biçimde kullanıldığına dair kullanım ispatı talebinde bulunulmuştur.
Buna göre; dava konusu marka başvurusunun tarihi 23.09.2019; dava tarihi ise 25.01.2022’dir. ... iptali ve hükümsüzlük istemi bakımından yapılacak kullanım ispatı değerlendirmesinde, davacının dayanak gösterdiği ... tescil numaralı markaların bu tarihte en az 5 yıldır tescilli olması gerekmektedir.
Davacı markalarının tescil tarihinin en az beş yıldır tescilli olduğu anlaşılmıştır.
SMK 19/2 ve 25/7 maddeleri gereğince markanın kullanıldığını ispat yükü davacıya aittir. Bu konuda delil serbestisi geçerli olup marka sahibi markasını kullandığını kanaat verici ve denetlenebilir olması kaydıyla gazete ve dergilerdeki duyuru, tanıtım ve reklamları, üzerinde tarih bulunan ve piyasaya dağıtıldığı ortaya konulabilen ve baskı tarihi denetlenebilen katalog, broşür gibi tanıtım araçları, dijital ortama konulduğu tarih teknik olarak ispat edilebiliyorsa internet ortamındaki arşiv kayıtları, süpermarket insertlerindeki görseller, fatura ve benzeri her türlü delille ispat edebilir.
... msal kararında; üzerinde tarih bulunmayan broşür, katalog gibi delillerin tek başına delil olma vasfını sırf tarih yokluğundan dolayı kaybetmeyeceklerini, mahkemece broşür veya katalogların nerede bastırıldığı, basımı yapan firmaların bunları hangi tarihte bastığı gibi hususlarının da araştırılmasını istemektedir.
Buna göre marka işlem dosyası ve dava dosyası incelendiğinde, davacının sunmuş olduğu faturalar incelendiğinde 29. Sınıfta yer alan ... ibaresinin bitkisel yağlar ile margarinlerde markasal olarak kullanıldığı, ibarenin yanında ... yağı, rafine yağ, margarin ibarelerinin de bulunduğu anlaşılmakla; söz konusu delillerin davacının ... tescil numaralı markaları yönünden tescilli olduğu 29. Sınıftaki ... yağı, margarin ürünlerinde davacı tarafından ciddi ve pazar payı yaratmaya elverişli kullanımını ispata yaradığı ve ciddi kullanımı gösterdiği;
bununla birlikte sunulan delillerin ... numaralı markasında yer alan Zeytinyağı, soyayağı, mısırözüyağı ürünlerinde ciddi etki doğrur nitelikte kullanıldığını kabule yeterli olmadığı anlaşılmakla, neticeten “kullanımı ispat edilen 29. Sınıftaki ... yağı, bitkisel margarin” emtiaları yönünden ... İptali ve Hükümsüzlük talebi değerlendirilmeye alınmıştır.
Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;
Davalı Markası Davacı Markası
... ...+... ... ... . (35. Sınıf) ... ... +... ... ... + ...
(29. SINIF)
Öncelikle davacının redde mesnet sunduğu ... numaralı başvurusu hükümden düştüğü için değerlendirmede esas alınmamıştır.
Tarafların emtia gruplarına bakıldığında; davacının redde mesnet ... tescil numaralı markalarında kullanımı ispat edilen 29. Sınıftaki ... yağı, bitkisel margarinler” malları ile davalının 35.05 perakendecilik alt sınıfında “29. Sınıf mallarından “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için …tereyağları ve yenilebilir bitkisel yağlar… mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri”nin birbiri ile benzer olma niteliği ve genellikle aynı yerlerde kullanıcılara sunulmaları nedeniyle mal ve hizmetler arasında benzerlik ve ilişki bulunduğu, görülmektedir.
Şu hâlde, SMK 6/1 maddesi yönünden tescil engellerinde aranan şartlardan biri belirtili emtialar yönünden gerçekleşmiştir.
Davalının markasının incelenmesinde; dava konusu ... ibareli markanın düz beyaz zemin üzerine “o” harfi kırmızı renkli ve yarısı kırmızı renkle dolu olacak şekilde tasarlanmış diğer harfleri siyah renkle yazılı” ...” ibaresi ile hemen alt sağ tarafa çok daha küçük puntolarla yazılı ve başında kalın bir çizgi şeklinin olduğu “...” ibaresinin konumlandırılması ile oluşturulduğu; markanını “...” şeklinde telaffuz edileceği, markadaki esas ve baskın unsurun ... ibaresi olduğu, anlaşılmaktadır.
Davacının markalarının incelenmesinde; davacının redde mesnet markalarının çoğunluğu sarı zemin üzerine oluşturulmuş ürünün hammaddesine işaret eden ... görseli ile yine tanımlayıcı unsurların yer aldığı (... yağı, bitkisel margarin) ibarelerden oluşmakta olup markaların başında ise ... ibaresi bulunduğu, davacının bir markasının ise sadece beyaz zemin üzerine siyah renklerle oluşturulmuş ... ibaresinden oluştuğu, davacı markaları da ; “...” şeklinde telaffuz edileceği, davacı markalarındaki esas unsurun ... ibaresi olduğu, anlaşılmaktadır.
Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.
...'nun 08.06.2016 gün ve ... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davacının redde mesnet gösterdiği ... tescil numaralı ibareli marka ile davalı başvuru markasının görsel anlamda yüksek düzeyde benzerlik ihtiva ettiği; davacının diğer markaları yönünden ise ürünün hammaddesine işaret eden ... görseli ile yine tanımlayıcı unsurların yer aldığı da dikkate alındığında baskın şekilde yer alan “...” ortak ibaresinden kaynaklı yine görsel benzerlik bulunduğu;
ibarelerin söyleniş tarzları, kulakta bıraktıkları tını, ses uyumları, vurguları gözetildiğinde, işitsel anlamda taraf markalarında ilk kelime olarak başlayan ... ortak ibaresinden kaynaklı yüksek düzeyde benzerlik olduğu; taraf markalarında ortak olarak bulunan çekişme konusu ... ibaresi Türkçe’de bir anlamı bulunmamakla birlikte İngilizce bir kelime olup Türkçe karşılığının tek, paylaşılmayan, biricik vb. anlamlara geldiği ve dolayısıyla taraf markalarının kavramsal olarak aynı olduğu;
neticeten davacı adına tescilli "..." esas ibareli markalar ile davalının "... ..." ibareli markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu,
işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının "... ..." markasını gördüğünde bunun davacının mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayabileceği, tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının ihtimal dahilinde olduğu,
taraf markaları arasında iltibas bulunduğu; bu sebeple çekişme konusu olan 35.05 kapsamındaki “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için …tereyağları ve yenilebilir bitkisel yağlar… mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri” bakımından taraf markalarının biçim, düzenleme ve tertip tarzı ile görsel, işitsel ve kavramsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede benzer olduğu,
çağrışımlarının ve bir bütün olarak uyandırdıkları kanaatin aynı olacak şekilde markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılma/benzerlik ihtimali bulunduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya kapsamında yer alan delillerden davacı tarafından marka işlem dosyasına çeşitli yıllara ait 371 adet ... markalı ürün satışına yönelik fatura sureti sunulduğu; sunulan delillerin incelenmesi neticesinde “...” ibareli markalarının tanınmışlığını ispata elverişli, ilgili tüketici tarafından hemen akla gelecek veya hemen akla gelecek markalar arasında olduğunu gösterecek destekleyici verilere dayanılmadığı,
“markanın pazar payına ilişkin dokümanlara, satış broşürleri, kataloglar, fiyat listeleri, yıllık faaliyet raporları, ciro bilgileri, ..., yatırım masraflarını (yoğunluk, kapsam ve etkiyi) yansıtan belgelere ya da tüketicilerin davacının markasını tercih ettiğine dair kamuoyu yoklamalarına, resmi kuruluş, araştırma enstitüsü meslek veya ticaret odalarının “geniş çevrelerin görüşünü yansıtacak şekilde” beyanlarına, tüketici farkındalığını gösteren araştırma raporlarına ve buna benzer tanınmışlığı ispata yönelik yeterli düzeyde bir delile dayanılmadığı” anlaşılmış,
davacı yanın ... ibareli markalarının tescilli olduğu sınıfta tanınmış olduğu ya da kullanım sonucunda yüksek bilinirlik elde ettiği yönünde bir kanaat elde edilememiştir.
Açıklanan nedenlerle; ... sayılı kararının ... sayı ile işlem gören “... ...” marka başvurusunun 35. sınıfta yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için…. tereyağları ve yenilebilir bitkisel yağlar… mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri” bakımından KISMEN İPTALİNE, başvuru konusu markanın 35. sınıfta yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için…. tereyağları ve yenilebilir bitkisel yağlar… mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri” yönünden kısmen hükümsüzlüğü ile sicilden TERKİNİNE karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
MASRAF DÖKÜMÜ
İLK MASRAF : 92,20-TL
GİDER AVANSI :3.195,00-TL
TOPLAM :3.287,20-TL
Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2022/33, K. 2023/141, 9 Kasım 2023 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama