Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/356 K.2024/40

...

DAVA

Endüstriyle Tasarıma Tecavüzün Önlenmesi, Durdurulması, El Koyma, İmha, Hükmün İlanı

DAVA TARİHİ : 19/09/2022

BİRLEŞEN DAVA

.... DAVACI :...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI

... - T.C. Kimlik No:... ...

DAVA

Endüstriyle Tasarıma Tecavüz Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat

DAVA TARİHİ : 27/12/2022

----------------------------

KARAR TARİHİ : 20/02/2024

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22/04/2024

DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesiyle; müvekkilinin başta ... ili olmak üzere Türkiye ve tüm dünya çapında mobilya tasarım, üretim ve satış iş kolunda faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin kendilerine has çizgisiyle tasarladıkları ve ürettikleri tüm mobilya tasarımlarını muhtelif tarihlerde 554 sayılı KHK zamanında başlayan süreçte ve yürürlükte bulunan 6769 sayılı yasa uyarınca da ... bünyesinde tescil ettirmiş olup, bu tasarımlarını korumaya çalıştıklarını, müvekkili adına kayıtlı ... nezdinde tasarım tescili bulunan ve dava konusu yapılan tasarımların aşağıdaki gibi olduğunu,

... dosya numarasında kayıtlı çoklu başvuruya konu ürünlerin 5 tanesinin.

1'de yer alan Koltuk ürünü, 4'te yer alan Koltuk ürünü, 5' te yer alan Sandalye ürünü, 6’da yer alan Fiskos masa Ürünü, 7' de yer alan Masa ürünü, 8' de yer alan Sehpa ürünü olduğu, ancak bazı kötü niyetli kişilerin müvekkiline ait tasarım tescilli ürünlerin herhangi bir yasal gerekçeye dayanmaksızın taklitlerini yapıp, ürettiği, sattığı ve satışa arz ettiği sonucunda da haksız kazanç elde ettiğini öğrendiklerini, yapılan araştırma ve kontroller sonucunda müvekkiline ait tescilli tasarımların karşı yan tarafından hiçbir değişiklik yapılmaksızın,

taklit edilmek suretiyle fiziki olarak işyerlerinde ve sosyal medya hesaplarında satılmakta ve satışa sunulmakta olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine yukarıda belirtilen tasarımlara yapılan tecavüzün önlenmesi amacıyla ....

D. iş sayılı dosyası ile delil tespiti istendiğini, dosyalara kazandırılan bilirkişi raporunda özetle; "dava dosyası kapsamında yapılan tespitler neticesinde; yukarıda fotoğrafları çekilerek rapora yansıtılan masa, sehpa, kanepe, berjer, fiskos sehpa ve sandalye ürünlerinin, tespit talep edene ait .... sıra no ile tescilli tasarımlarla 6769 sayılı SMK hükümleri kapsamında görünüm özellikleri itibariyle bildirilmiş kullanıcı gözüyle kıyaslanması neticesinde,

genel görünümlerinin ayrıt edilemeyecek derecede ayını olduğu ve bilgilenmiş kullanıcı gözü ile genel izlenimleri ayırt edilemeyecek derecede aynı olduğu ve bilgilendirilmiş kullanıcı gözüyle genel izlenimleri ayırt edilemeyecek derecede aynı olarak değerlendirildiği," şeklinde kanaatine varıldığının belirtildiğini, 6769 sayılı yasanın Tasarım Hakkına Tecavüz Sayılan Fiiller başlıklı 81/1-a maddesi,

yine 6769 sayılı yasanın 59/1 maddesi ve anılan yasanın "Ortak Hükümler" başlıklı 146-169. maddeleri kapsamında "Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler" başlıklı 149/1 -ç maddesi uyarınca "Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazminini" isteme hakkı olduğunu, maddi tazminat istemiyle ilgili olarak.

6769 sayılı yasanın 150, 151/1 ve 151/2-a maddeleri uyarınca hak sahibinin uğradığı fiili kayıp ile Sinai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir ile fazlaya ilişkin bütün yasal hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat isteminde bulunduklarını, Müvekkilinin yeni ve özgün tasarımlar ile mobilya sektöründe gerek yurt içinde gerekse yurt dışında kendine has çizgi yaratmak ve farklı olmak amacıyla yoğun emek sarf etmesinin yanı sıra mesai ve harcama yaptığını,

davalının somut tasarıma tecavüz eylemlerini sürdürmeleri sebebiyle müvekkilinin yeni tasarım yapma istek ve hevesinin zedelendiğini, davalının aynı ürünü sergilemesi ve satışa arz etmesi ve bu nedenle dünya genelinde bir kitleye hitap etmesi sebebiyle müvekkilini, müşterileri nazarında sıkıntıya soktuğunu, bu nedenle yasal koşulların oluştuğu iddia edilerek, 15.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunduklarını, tedbir istemleriyle ilgili olarak;

tespit değişik iş dosyasında yer alan görseller incelendiğinde davaya konu ürünlerin birebir aynısı olduğunun görüleceği, davalı yanın ürünleri satışa arz etmeye devam etmekte olduğunu, müvekkilin tasarım tescilli ürünlerine karşı yapılan tecavüzün 6769 sayılı yasanın 149/1-f maddesi uyarınca devamını önlemeye yönelik tedbir kararı verilmesini ve davalı yana ait "sitemomobilya" kullanıcı isimli İnstagram adresine erişimin engellenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesiyle, müvekkilinin başta .... ili olmak üzere Türkiye ve tüm dünya çapında mobilya tasarım, üretim ve satış iş kolunda faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin kendilerine has çizgisiyle tasarladıkları ve ürettikleri tüm mobilya tasarımlarını muhtelif tarihlerde 554 sayılı KHK zamanında başlayan süreçte ve yürürlükte bulunan 6769 sayılı yasa uyarınca da ... bünyesinde tescil ettirmiş olup, bu tasarımlarını korumaya çalıştıklarını, Müvekkili adına kayıtlı ... nezdinde tasarım tescili bulunan ve dava konusu yapılan tasarımların aşağıdaki gibi olduğunu,

.... dosya numarasında kayıtlı çoklu başvuruya konu ürünlerin.

1'de yer alan Koltuk ürünü,4'te yer alan Koltuk ürünü, 5' te yer alan Sandalye ürünü, 6’te yer alan Fiskos masa Ürünü, 7' de yer alan Masa ürünü, 8' de yer alan Sehpa ürünü olduğunu, ancak bazı kötü niyetli kişilerin müvekkiline ait tasarım tescilli ürünlerin herhangi bir yasal gerekçeye dayanmaksızın taklitlerini yapıp, ürettiği, sattığı ve satışa arz ettiği sonucunda da haksız kazanç elde ettiğini öğrendiklerini, yapılan araştırma ve kontroller sonucunda müvekkiline ait tescilli tasarımların karşı yan tarafından hiçbir değişiklik yapılmaksızın,

taklit edilmek suretiyle fiziki olarak işyerlerinde ve sosyal medya hesaplarında satılmakta ve satışa sunulmakta olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine ilgili tasarımlara yapılan tecavüzün önlenmesi amacıyla .... D.İş dosyası ile delil tespiti istendiğini ve dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunda özetle.

Tespit talep edilen .... adresinde ... isimli bir mobilya mağazası olduğu görülmüş toplam 3 katlı olan mağazanın tüm katları gezilmiş ve tespit konusu tasarımların benzeri olarak görülen aşağıda fotoğrafları verilen mobilya takımının 3. Kat salonunda yer aldığı, üzerinde 77.500 TL’lik fiyatı olduğu,

dava dosyası kapsamında yapılan tespitler neticesinde, yukarıda fotoğrafları çekilerek rapora yansıtılan masa, sehpa, kanepe, berjer, fiskos sehpa ve sandalye ürünlerinin, tespit talep edene ait .... sıra no ile tescilli tasarımlarla 6769 sayılı SMK hükümleri kapsamında görünüm özellikleri itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözüyle kıyaslanması neticesinde, genel görünümlerinin ayırt edilemeyecek derecede aynı olduğu ve bilgilenmiş kullanıcı gözü ile genel izlenimleri ayırt edilmeyecek derecede aynı olarak değerlendirildiği…” şeklinde görüş ve kanaate ulaşıldığının belirtildiğini,....

D.İş sayılı tespit dosyasına eklenen raporun ardından ihtiyati tedbir kararı verilmiş olup karar gereği .... E. Sayılı dosyası ile yerine getirilmiş olup süresi içerisinde .... E. sayılı dosyası ile tecavüzün refi istemli olarak esas hakkında dava da açıldığı, huzurdaki davanın ....

E. Sayılı dosya ile birleştirilmesini, 6769 sayılı yasanın 150, 151/ ve 151/2-a maddeleri uyarınca Hak sahibinin uğradığı fiili kayıp ile Sınai Mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir ile fazlaya ilişkin bütün yasal hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL maddi tazminat, 15.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

CEVAP

Davalı taraf asıl ve birleşen dava yönünden davaya cevap vermemiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; asıl dava yönünden; davalının satışa arz ettiği ürünlerin davacının tasarım hakkına tecavüz teşkil edip etmediği hususunda toplandığı; birleşen dava yönünden ise, 6769 sayılı Yasanın 150, 151/1 ve 151/2-a maddeleri uyarınca uğramış olduğu maddi zararının tespiti ile 149/1-ç ve 150 maddeleri uyarınca fazlaya ilişkin talep, artırım, ek dava,

ıslah ve diğer bütün yasal hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL maddi ve 15.000,00-TL manevi zararının tespit tarihi olan 15.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve yargılamanın sonucunda satışa arz edilen ürünlerin tecavüz sayıldığına karar verilmesi halinde masrafları tecavüz edene ait olmak üzere bu kararın ilanı, ....

D.iş sayılı dosyasına yapılan masrafın yargılama gideri kalemi olarak davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip davacı vekiline tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddiada bulunma olanağı tanınmıştır. Davalı taraf duruşmalara katılmamıştır.

Dosyada yer alan bilirkişi raporları:

.... D.İş sayılı tespit dosyasında mevcut bilirkişiler tarafından düzenlenen 17.08.2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümünde; “…Dava dosyası kapsamında yapılan tespitler neticesinde, yukarıda fotoğrafları çekilerek rapora yansıtılan masa, sehpa, kanepe, berjer, fiskos sehpa ve sandalye ürünlerinin, tespit talep edene ait .... sıra no ile tescilli tasarımlarla 6769 sayılı SMK hükümleri kapsamında görünüm özellikleri itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözüyle kıyaslanması neticesinde, genel görünümlerinin ayırt edilemeyecek derecede aynı olduğu ve bilgilenmiş kullanıcı gözü ile genel izlenimleri ayırt edilmeyecek derecede aynı olarak değerlendirildiği…” görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından düzenlenen 04.12.2023 tarihli bilirkişi EK raporunun sonuç bölümünde; “…dava dosyası kapsamında herhangi bir bilgi ve belge de olmaması durumu da dikkate alınarak dava konusu davacıya ait .... sıra no ile tescilli tasarımların 6769 sayılı SMK hükümleri kapsamında yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu ve .... D.İş dosyasındaki raporumuzda varmış olduğumuz kanaatin yerinde olduğu…” takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Mali Müşavir bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle: davacının tercihi olan 6769 sayılı SMK 151/2-a maddesine göre hem asıl dosya, hem de birleşen dosyanın dava tarihleri gözetilerek iki dosya birlikte değerlendirilerek hesaplama yapılmış olup, davacının davalıdan talep edebileceği maddi tazminatın minimum 16.740,00 TL tutarında olacağı, SMK Md. 151/3 bendinde belirtilen etkenler göz önünde tutularak ve de yukarıda sayılan tüm unsurlar dikkate alınarak değerlendirme yapıldığında ise davaya konu türden tasarımların tüketiciler üzerindeki etkisinin oransal olarak %80 civarında olabileceği düşünülmekle birlikte,

bu oranın maddi tazminat tutarına uygulanıp uygulanmaması hususundaki takdirin Mahkemeye ait olduğu, Tecavüzün ağırlığı ve dosyanın mevcut durumuna göre manevi tazminatla ilgili takdirinin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

GEREKÇE

Tescilli bir tasarımın sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

“Yenilik ve ayırt edicilik” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 56. maddesi;

"Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.

Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:

a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.

b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.

Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.

Bir tasarımın aynısı;

a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,

dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.

Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;

a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,

kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.

Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır." şeklindedir.

Aynı Kanun'un "Kamuya sunma" başlıklı 57. maddesi ise;

"Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.

Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez." şeklindedir.

6769 sayılı SMK'nın 58. maddesine göre tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu kanundan doğan haklarını kullanabilir. Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.

Bir tasarımın yeni olabilmesi için, onun aynısının, tescil tarihinden evvel dünyanın her hangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekmektedir. Tasarımların aynı olup olmadığının tespiti için yapılacak benzerlik testinde; aynı izlenimi uyandırma, aynı etkiyi yapma, karıştırılma tehlikesi veya olasılığı incelenemez. Bunlar ikinci aşamaya yani ayırt edicilik tetkikine aittir. Tasarımın yeniliği yoktur diyebilmek için, hükümsüzlüğü istenilen tasarımın, önceden kamuya sunulan (faydalı model, marka ve) tasarım belgelerindeki tasarımlar ile aynı olması şarttır. Terkini talep edilen tasarım öncekinden sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilecektir.

Yenilik önceki tasarıma göre belirlenecektir. Aynı kabul edilmeye engel olamayan küçük ayrıntılarda farklılık hâkimin takdirine göre belirlenecektir. Burada şu ölçü verilebilir; fark, aynı olmayı ortadan kaldırmıyor, mevcut önceki tasarım görünümünü sürdürüyor, fark sadece mevcut görünüme, yani mevcut tasarıma ek, onda bir değişiklik, ondan bir sapma niteliği taşıyorsa, yani farklılık o (mevcut tasarım) esas alınarak ondan hareketle yapılmışsa küçüktür. Bunun dışında kalan farklar ise büyüktür.

Yenilik ne özgünlük, ne eşsizlik, ne estetiğe sahip bulunma, ne de estetiğin ve kalitenin basamağıdır.

Başvurusu yapılan bir tasarım yenilik testini geçebilirse ikinci olarak ayırt edicilik incelemesine tâbî tutulur. Bu test bir kıyaslama incelemesidir. Bir tasarımın ayırt ediciliğe sahip bulunması demek, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile kıyaslanan tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık bulunması demektir.

Bilgilenmiş kullanıcı ise, tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı demektir. Bilgilenmiş kullanıcı ara veya nihaî tüketicidir. Ancak asla bir uzman değildir.

Mahkememiz de bilgilenmiş kullanıcı konumunda bulunan ilgililerin katılımıyla oluşturulmuş bilirkişi heyetinden mütalâa almıştır.

Kıyaslama, tescili istenen tasarım ile kıyaslanan tasarımların tam karşılaştırılması ve değerlendirilmesidir. Ayırt edici niteliğin incelenme ve değerlendirilmesinde, birbirleri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilmesini ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğunun göz önüne alınmasını emredici bir ifadeyle istemiştir.

Bilgilenmiş kullanıcının fark edebileceği değişiklikler ise daima göz önünde tutulmalıdır.

Seçenek özgürlüğü ibaresiyle kastedilen, tasarımcıya tasarımına ayırt edicilik vermesi için bir serbest hareket alanının bulunmasıdır. Bunun değerlendirilmesi nesnel olup kişiden kişiye değişmez. Bu nesnel değerlendirmede tekdüze özellik ve nitelikler göz önünde tutulur. Bazı biçimler (=görünümler) nesnenin işlevine sıkı surette bağımlıdırlar. Böyle tasarımlarda tasarımcının hareket alanı pek dardır. Meselâ, bir otomobilin, ütünün ve şişenin şekli gibi.

Her otomobil, ütü ve şişe birbirine benzer. Ayırt edicilik için tasarımcının muhakkak nesnenin işlevine ters düşen tasarımlar geliştirmesi beklenemez. Dolayısıyla işlevin yerine getirilebilmesi için zorunlu olan alan dışında yapılabilecek olan tasarımların korunması mümkün olabilecektir. Seçenek özgürlüğünün hiç bulunmadığı hâllerde ise tasarım zaten korunamaz.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

DAVA KONUSU TASARIMLAR

... sayılı çoklu tasarım .... sayılı tasarım / koltuk ürünü .... sayılı tasarım / koltuk ürünü .... sayılı tasarım / sandalye ürünü .... sayılı tasarım / masa ürünü .... sayılı tasarım / sehpa ürünü

Tüm dosya kapsamına göre;

Mahkememizin .... d.iş sayılı dosyasında tespit edilen ürünler ile davacı tasarımlarının karşılaştırılması ile davacı tasarımlarına tecavüz olup olmadığına ilişkin yapılan incelemeye göre; belirtilen karşılaştırmalarda dikkate alınacak bilgilenmiş kullanıcı kitlesinin mobilya ürünlerinin satışı hizmetlerinde çalışan kişiler ile bu ürünleri satın alan, kullanan kişilerden oluşmakta olduğu anlaşılmaktadır.

Delil olarak dosyaya yansıtılan ve mahkememiz dosyası içerisine alındığı görülen .... d.iş sayılı dosyasında; .... adresinde yapılan keşifte yapılan inceleme sonucunda belirtilen adresteki firmanın ... unvanlı bir şahıs firması olduğu, mağazanın ... ismi ile faaliyette olduğu, giriş ve 3 kattan oluşan bölümlerinin gezildiği, 3. katta tespit konusu ürünlerin benzeri olarak tespit edilen ürünler belirlendiği, tespit esnasında 2 adet kanepe, 2 adet tekli berjer, 1 adet masa, 1 adet sehpa, 1 adet fiskos sehpa, 4 adet sandalye ürünün davalı işyerinde bulunduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde;

Davacıya ait tescilli ... sayılı koltuk tasarımı ile davalı işyerinde tespit edilen koltuk ürünü karşılaştırıldığında; kanepelerin, genel yapı, oturumları, kolçak yapıları, sırt kısımları, döşeme tarzları, ayakları ön baza görünümleri olsun neredeyse aynı genel izlenime sahip ürünler olduğu;

Davacıya ait tescilli ... sayılı berjer koltuk tasarımı ile davalı işyerinde tespit edilen berjer koltuk ürünü karşılaştırıldığında; berjer koltukların, genel yapı, oturumları, kolçak yapıları, sırt kısımları, döşeme tarzları, ayakları olsun neredeyse aynı genel izlenime sahip ürünler olduğu;

Davacıya ait tescilli ... sayılı sandalye tasarımı ile davalı işyerinde tespit edilen sandalye ürünü karşılaştırıldığında; sandalyelerin, genel yapı, oturumları, sırt kısımları, döşeme tarzları, ayakları olsun neredeyse aynı genel izlenime sahip ürünler olduğu, yalnızca yan görünümde sırt ile oturma kısmının birleşimindeki dikişlerinde çok ufak sayılabilecek bir farklılık göze çarpmakta ancak bu farklılık göz ardı edilebilecek bir farklılık olduğu,

Davacıya ait tescilli ... sayılı fiskos tasarımı ile davalı işyerinde tespit edilen fiskos ürünü karşılaştırıldığında; tescilli fiskos sehpasının ayak bölümü 4 boğumlu ve boğumları daha yayvan bir görünüm arz ederken tespit ürün tablasının daha ufak çaplı, 5 boğumlu ve tablası ile ayak yuvarlağında metal aksesuarla çevrilmiş olduğu görülmekte ancak tescilli tasarıma ayırt edici nitelik kazandıran görünüm özelliklerinin hemen hemen tespit üründe mevcut olduğu;

Davacıya ait tescilli ... sayılı masa tasarımı ile davalı işyerinde tespit edilen masa ürünü karşılaştırıldığında; tescilli masa tasarımı ile tespit masa ürününün birebir aynı görünüm özelliklerinde olduğu; yani tablası, kullanılan malzeme ve renkler, ayak yapısı ve genel izlenim olarak birebir aynı görünümde olduğu;

Davacıya ait tescilli ... sayılı sepha tasarımı ile davalı işyerinde tespit edilen sehpa ürünü karşılaştırıldığında; tescilli sehpa tasarımı ile tespit sehpa ürününün birebir aynı görünüm özelliklerinde olduğu; yani tablası, kullanılan malzeme ve renkler, ayak yapısı ve genel izlenim olarak birebir aynı görünümde olduğu;

Netice olarak tespit talep edene ait ... sıra no ile tescilli tasarımlarla 6769 Sayılı SMK hükümleri kapsamında görünüm özellikleri itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözüyle kıyaslanması neticesinde, genel görünümlerinin ayırt edilemeyecek derecede aynı olduğu ve bilgilenmiş kullanıcı gözü ile genel izlenimleri ayırt edilemeyecek derecede aynı olduğu;

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da aynı hususların tekrar edilerek, dava dosyası kapsamında herhangi bir bilgi ve belge de olmaması durumu da dikkate alınarak dava konusu davacıya ait .... sıra no ile tescilli tasarımların 6769 sayılı SMK hükümleri kapsamında yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu;

kabul edilmiştir.

Tecavüzün tespit edilmiş olması ve mahkememizce yukarıdaki kabuller doğrultusunda asıl dava yönünden .... sayılı tasarımlara davalı tarafın tecavüzün önlenmesi ve durdurulmasına, .... sayılı tasarımlara tecavüz oluşturan ürünlere el konulmasına dava sonucunda masrafları tecavüz edene ait olmak üzere imha edilmesine, mahkeme kararının masrafları davalıya ait olmak üzere bu kararın ilanına, .... D.İş sayılı dosyasına ve .... E. dosyasına yapılan masrafın yargılama gideri kalemi olarak davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan davacı vekili birleşen dava ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, davacının tescilli tasarımlarına tecavüz fiilinden dolayı 6769 sayılı SMK’nın 151/2-a maddesine göre hesaplanmasını talep ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce hesap bilirkişisi tarafından davacının tercihi olan 6769 sayılı SMK 151/2-a maddesine göre hem asıl dosya, hem de birleşen dosyanın dava tarihleri gözetilerek tecavüzün tespitiyle ilgili tarihler gözetilerek toplu bir değerlendirme yapıldığında; davacının 2022

yılına ilişkin defter ve belgelerinin 17.08.2022-27.12.2022 tarih aralığı dikkate alınarak incelendiği; davacının 2022 yılına ilişkin ticari defterleri ile belgelerinin bulunduğu yer

olarak bildirilen .... adresinde yapılan

incelemeler neticesinde; davacı şirket tarafından yapılan tüm satışlar üzerinden 2022 yılında 12,40 oranında kar elde ettiği, davacı şirektin satışlarının %90'ının tescilli tasarımlara ait ürünler olduğu göz önüne alındığında davacının davaya konu tasarıma bağlı ürünlerin satışı üzerinden %12,40 oranında kar elde ettiği; 08.09.2022 tarihli haciz tutanağında da davalının

... adresinde 6 adet sandalye, 1 adet yemek masası, 2 adet

kanepe, 2 adet berjer, 1 adet orta sehpa, 1 adet fiskos sehpa bulunduğu söz konusu ürünlerin

tamamının takım olarak satıldığı ve satış fiyatının 135.000,00-TL olduğunun belirlendiği, davalının

perakende mobilya ticareti faaliyetinde bulunduğu, davaya konu tasarıma bağlı başkaca bir ürün

sattığı ya da işyerinde bulunduğuna dair bir belge ve bilginin dosya kapsamında bulunmadığı, öte yandan davalının işyerinde bulunduğu tespit edilen davaya konu ürün miktarları ile davacı yanca

17.08.2022-27.12.2022 tarih aralığında yapılan satışlar üzerinden hesaplanan ortalama satış fiyatları

dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde; karlılık oranı hesaplanırken değişken giderlerin tamamı dikkate alınarak defter kayıtları üzerinden tespitler yapıldığı, emsal nitelikteki ... kararlarında belirtilen, ciroya uygulanacak oranlar gözetilerek, dosyada davacının defter kayıtları üzerinden tespit edilen ciro tutarına, ... kararlarında belirtilen oranların uygulanması sonucunda, maddi tazminatın (135.000,00 TL X %12,40) 16.740,00-TL tutarında olması gerektiği anlaşılmış, birleşen dava yönünden davacı vekilinin 12/02/2024 tarihli ıslah dilekçesiyle, maddi tazminat talebini 16.740,00-TL olarak ıslah etmiş olmasından dolayı tespit tarihi olan 15/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte 16.740,00-TL maddi tazminata hükmetmek gerekmiştir.

Manevi tazminat talebi yönünden; tasarımdan doğan hakları tecavüze uğrayan tasarım hakkı sahibinin maddi ve manevi tazminat talep edebileceği bildirilmiş tecavüz nedeniyle tasarım sahibinin manevi olarak zarara uğraması mümkündür. Manevi tazminat için davalının kusurlu olması gerekir.

Davada davalının ticari şirket olması, diğer davalının davacı ile aynı sektörde ticaret yapan tacir olması nedeniyle basiretli tacir gibi hareket etmesi ve başkası adına tescilli tasarımı izinsiz olarak üretip piyasaya sürmemesi gerekir. Oysa davalı davacı adına tescilli tasarımları herhangi bir izin almadan ücret ödemeden tasarıma tecavüz eder şekilde üretip ticarete konu etmiştir. Bulundukları konum itibariyle tasarımlardan haberdar olabilecek durumdadır.

Davacı tasarımlarına tecavüz ederek üretip piyasaya sunmaları nedeniyle kusurlu bulunmuştur. Tecavüz nedeniyle tasarım sahibinin ticari kişisel varlığında meydana gelen olumsuz sonuçlar manevi tazminatla giderilebilir.

Manevi tazminatın hesaplanmasına ilişkin olarak tasarım sahibinin duyduğu acı, elem, ticari hayattaki güven zedelenmesini dikkate alarak manevi tazminatın miktarı genel hükümler çerçevesinde tayin edilmiş ayrıca tecavüz edilen tasarım sayısı da göz önünde bulundurulmuş ve bir taraf için zenginleşme diğer taraf içinde ekonomik çöküntü sağlamayacak şekilde tespit edilmiş ve mahkememizce davacının tasarımdan doğan hakkına tecavüz olduğu kabul edilmiş; davacı lehine 15/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte 15.000,00-TL manevi tazminata hükmetmek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

ASIL DAVA BAKIMINDAN

.... , sayılı tasarımlara davalı tarafın tecavüzün önlenmesi ve durdurulmasına,

.... , sayılı tasarımlara tecavüz oluşturan ürünlere el konulmasına dava sonucunda masrafları tecavüz edene ait olmak üzere imha edilmesine,

Mahkeme kararının masrafları davalıya ait olmak üzere bu kararın ilanına,

.... D.İş sayılı dosyasına ve ... E. dosyasına yapılan masrafın yargılama gideri kalemi olarak davalıdan tahsiline,

Dava açılırken alınan peşin maktu karar ilam harcı yeterli olduğundan ve yeniden değerleme oranı nedeniyle ortaya çıkan güncel peşin harca denk olduğundan, denk olan harcın güncel olan harca tamamlanması mülkiyet hakkı ihlali olacağından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 25.500,00-TL maktu ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü gösterilen 36,763,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333),

BİRLEŞEN .... DAVA BAKIMINDAN

Bütün yasal hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 16.740,00 TL Maddi 15.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,

15.000,00 TL manevi zararının tespit tarihi olan 15.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline

Harçlar Yasasına göre hesaplanan 2.168,16-TL nispi karar harcından (Peşin Harç: 273,24-TL +Islah Harcı:430,00-TL) olmak üzere alınan toplam 703,24-TL’nin mahsubu ile bakiye 1.492,65-TL’nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Maddi tazminat talebinin kabulü nedeniyle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 16.740,00 TL nispi ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Manevi tazminat talebinin kabulü nedeniyle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 15.000,00 TL ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü gösterilen 3.295,44-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333),

Dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/02/2024

Katip ... Hakim ... e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır

ASIL DAVA

MASRAF DÖKÜMÜ

İLK MASRAF : 172,90-TL

GİDER AVANSI :3.650,00-TL

.... D.İŞ

İLK MASRAF : 225,20-TL

GİDER AVANSI :3.109,50-TL

.... E.

MASRAF : 1.605,00-TL

Yedi Emin Ücr. :28.000,00-TL

TOPLAM :36,763,10-TL

BİRLEŞEN DAVA

MASRAF DÖKÜMÜ

İLK MASRAF : 365,44-TL

GİDER AVANSI :2.500,00-TL

ISLAH HARCI : 430,00-TL

TOPLAM :3.295,44-TL