Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/181 K.2024/379

Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacının “...” markasını 32 yılı aşkın süredir aralıksız kullanmakta olduğunu, anılan markayı pek çok üründe kullandığını, davacının anılan markaları ürünleri yedi kıtaya ihraç ettiğini, anılan ibareyi taşıyan ilk ürünün “...” olduğunu ve bu ürünün 1990 yılında piyasaya sürüldüğünü, “...” ibareli markaların Türkiye dışında, .... ve birçok yabancı ülkede davacı adına tescilli olduğunu, davacının “...” ibareli markalarının tanınmış marka olduğunu, davacının “...” ibaresini içerir tescilli tasarımlarının da olduğunu, davacının “...” esas unsurlu markasının ... sayı ile tanınmış marka olarak tescilli olduğunu,

bu hususun yargı kararlarıyla da sabit olduğunu, SMK m.5/1,ç hükmü bağlamında tescil engelinden söz edebilmek için markaların aynı ya da ayırt edilemeyecek derecede benzer olması gerektiğini, somut olayda başvuruya konu işaretin kapsamında yer alan mallar veya hizmetlerle redde mesnet markaların kapsamında yer alan malların ve hizmetlerin farklı olduğunu, blok zincir ve nft emtialarının redde mesnet markaların tescilinden sonra ortaya çıkması nedeniyle redde mesnet markaların kapsamında bulunmasının mümkün olmadığını, başvuru kapsamında yer alan malları ve hizmetlerin, son yıllardaki teknolojik gelişmelerle ortaya çıktığını, davacının,

“...” ibareli seri markaları nedeniyle anılan ibare üzerinde müktesep hakkı olduğunu, dava konusu marka başvurusunun amacının, davacının seri markalarını çoğaltmak olduğunu, huzurda görülmekte olan davaya kadar “...” markalarına ilişkin bir husumet bulunmadığını, davacıya ait markaların tanınmış olması sebebiyle tüm sınıflarda koruma sağladığını, kamuoyu araştırmalarında tüketicilerin 2/3’sinin “...” ibaresinin davacıya ait olduğunu belirttiğini, anılan ibareyi davacı ile ilişkilendirdiğini, davacının “...” ibaresi için oldukça büyük miktarlarda reklam harcaması yapmış olduğunu,

davacıya ait “...” ibareli marka ile aynı veya farklı sınıflardaki markalar için de benzerlik derecesinin geniş şekilde yorumlanması gerektiğini, tanınmış markaya daha geniş bir koruma sağlanması gerektiğini, dava konusu başvuru ile redde gerekçe markaların, aynı ya da ayırt edilemeyecek derecede benzer olmadığını, ...’nun 18.09.2023 tarih ve ... Sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ...’nun 18.09.2023 tarih ve ... Sayılı kararının iptaline karar verilmesi taleplerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; davacı adına 23.12.2022 tarihinde tescil başvurusu yapılan marka kapsamında 09. ve 35. sınıftaki bir kısım malların ve hizmetlerin yer aldığı, ... sayılı marka tescil başvurusu SMK m.5/1,ç hükmü kapsamında ... ... (...) tarafından reddedilmiş, ret kararına karşı ... nezdinde yapılan itiraz ise ...’nin ... sayılı kararı ile reddedildiği, ...’nin iptali talep edilen ... sayılı kararıyla;

''... başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ... , ... sayılı "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "..." ibareli markalar ile aynılık veya ayırt edilemeyecek kadar benzerlik gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 5/1-(ç) bendi uyarınca reddine yönelik ... kararına karşı yapılan itiraz incelenmiştir. (...) yapılan incelemede, işbu başvuru ile reddine gerekçe olarak gösterilen ...., ... sayılı "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "..." ibareli markaların ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu kanaatine varılmıştır.

Ayrıca, başvuruya konu mal/hizmetlerle aynı veya aynı türdeki mal/hizmetlerin ret gerekçesi markaların kapsamında bulunduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, başvuru hakkında 6769 s. SMK'nın 5/1-(ç) bendi uyarınca verilen ret kararı yerinde görülmüştür. Bunun yanında, başvuru sahibinin önceki tarihli markalarının inceleme konusu başvuru bakımından kazanılmış hak teşkil etmesi mümkün görülmemiştir.

Ayrıca, itiraz dilekçesinde belirtilen diğer hususlar verilen kararı değiştirir nitelikte bulunmamıştır. Sayılan nedenlerle, itirazın reddi gerekmiştir.'' şeklinde karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.

Ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık konusuyla ilgili iddia, savunmalar doğrultusunda rapor düzenlenmesi için AYRI AYRI seçilen 2 bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.

Marka vekili bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle:

1.Başvuruya konu işaret ile redde mesnet markalardan, ... sayılı olanlar yönünden SMK m.5/1,ç hükmünün uygulanma koşullarının oluştuğu, bu tespitimizin iptali talep edilen ... kararı ile uyumlu olduğu,

2.Davacının başvuruya konu işarete ilişkin müktesep hakkının bulunmadığı, bu tespitin iptali talep edilen ... kararı ile uyumlu olduğu,

3.Davacıya ait “...” ibaresini içeren markaların gıda sektöründe tanınmış olduğu, ancak bu durumun değerlendirmelerini değiştirecek etkiyi haiz olmadığı,

takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Gıda uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle:

1.Başvuruya konu işaret ile redde mesnet markalardan, ... sayılı olanlar yönünden SMK m.5/1,ç hükmünün uygulanma koşullarının oluştuğu, bu tespitin iptali talep edilen ... kararı ile uyumlu olduğu,

2.Davacının başvuruya konu işarete ilişkin müktesep hakkının bulunmadığı, bu tespitimizin iptali talep edilen ... kararı ile uyumlu olduğu,

3.Davacıya ait “...” ibaresini içeren markaların gıda sektöründe tanınmış olduğu, ancak bu durumun değerlendirmelerimizi değiştirecek etkiye haiz olmadığı,

takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

TEKNİK YÖNDEN (mal ve hizmet sınıfları) itibar edilen bilirkişi raporlarının her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzenlendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporların usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, HUKUKİ değerlendirme mahkememizce yapılmış, yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

6769 sayılı SMK’nın 5/1-ç bendi “Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler.” tescil edilemeyeceği hükmünü amirdir. Bu düzenleme marka hukukuna hakim olan öncelik ve bir markanın tek bir sahibi olması ilkelerini ifade eder. Böylece daha önce tescil edilmiş veya başvurusu yapılmış bir markanın aynı veya ayırt edilmeyecek kadar benzerinin, aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetler için bir başkası adına mükerrer tesciline engel olunması amaçlanmıştır. Aksi halin bir markanın birden fazla kişi tarafından kullanılmasına ve halkın yanıltılmasına neden olacağı kabul edilmiştir. Bu hususu ... tescil sürecinde, kendiliğinden dikkate almakla yükümlüdür.

Başvuruya konu markanın (işaretin) daha önce tescil edilmiş (veya başvurusu yapılmış) marka ile aynı olması, karşılaştırılan markaların (işaretlerin) özdeş, farksız, tıpa tıp taklit, aynen veya bire bir kopya olmalarını ifade eder. Aralarında küçük de olsa farlılık bulunan markalar ise aynı sayılamazlar.

Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik ise, karşılaştırılan markalar aynı olmamakla birlikte, orta düzeydeki alıcıda bıraktığı genel izlenimlerinin hemen hemen aynı olmasıdır. Bir başka deyişle, markalar arasındaki farklılık o kadar önemsizdir ki, müşteri kitlesi nezdinde markalar yazılış, okunuş, görsel veya işitsel olarak aynı imiş gibi algılanırlar.

Ancak 6769 sayılı SMK'nın 5/1-ç maddesindeki tescil engelinin varlığı için sadece başvuru ile önceki markaların aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olması yeterli değildir. Aynı zamanda başvuru ve önceki markanın kapsadığı mal ve hizmetlerin de aynı yada aynı tür olması zorunludur. Bu iki koşulun birlikte gerçekleşmesi durumunda yasa koyucu halkın bu iki markayı karıştırma ihtimalinin bulunduğunu kabul etmiştir.

Bu nedenle, ... ayrıca karıştırma ihtimalinin var olup olmadığı üzerinde durmaksızın başvuruyu ret edecektir. Başvuru ve redde mesnet markanın kapsamındaki mal veya hizmetlerin bire bir örtüşmesi bir diğer söyleyişle özdeş olması halinde ayniyet mevcuttur. Aynı tür kavramı ise, kural olarak aynı sınıfın aynı alt gurubu içinde bulunmayı ifade eder.

Marka Tescil Başvurularına Ait Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırmasına İlişkin ... sayılı Tebliğin 5 ve 7. maddeleri anılan ilkeyi açıkça ifade etmektedir. Bununla birlikte sınıflandırma Nice Anlaşmasının 2. maddesinde vurgulandığı üzere, tescil edilmiş herhangi bir markanın koruma kapsamının belirlenmesi bakımından bağlayıcı değildir.

Ayırt edilemeyecek kadar benzerlikten söz edilebilmesi için başvuru konusu işaret ile redde mesnet markalar arasında ortalama tüketici ve yararlanıcılar nazarıyla bakıldığında hiçbir araştırma ve herhangi bir inceleme yapılmasını gerektirmeyecek derecede açık ve net biçimde iltibasın ortaya çıkmasının kesin olarak öngörülebilir olması gerekir.

Yüksek Mahkeme uygulamalarına bakıldığında; 07/02/2011 tarih .... . Sayılı ... +... kararı, yine aynı yönde 28/05/2014 tairh .. sayılı ... Ltd.Şti. +... kararı, ... , .... . Sayılı ilamları,

... . Sayılı ilamıyla ''...'' ile ...; .... . Sayılı ilamıyla ... ve ...+...; ... . Sayılı ilamıyla ...+... ile ...; .... Sayılı ilamıyla ... ile ...+... ve ...+...; ... . Sayılı ilamıyla ...+... ile ...; ... . Sayılı ilamıyla ...+... ile ...; ... . Sayılı ilamıyla ... ile ...; .... Sayılı ... ile Hekim; ... Sayılı ... ile ...; markaları arasında 7/1-b maddesi kapsamında ayniyetin bulunmadığı yönündeki kararlarının bulunduğu,

Nitekim ... (...)uygulamalarına bakıldığında da, markaların birinde kısmen de olsa ayniyet algısını ortadan kaldırır bir ... unsuru, bir mizanpaj var ise karşılaştırılan markaların özdeş olarak kabul edilemeyeceği vurgulanmaktadır. ... (...) bu durumu “big brother” biçimindeki bir sözcük ile aynı markanın düzensiz bir yazı stili ile yazılmış biçiminin aynı olmayacağı örneği ile açıklamıştır. Yine ...+... ve ...+... markaları, ... ile ... markaları ... (...) nezdinde aynı olarak kabul edilmeyen markalardır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davacı Markası Redde Mesnet Markalar

... ...

(09, 35. sınıf) ...

(06, 09, 11, 16, 17, 19, 20, 21, 35, 37, 38, 42. sınıf)

Taraf markalarının emtiaları incelendiğinde; başvuru kapsamında yer alan 09. sınıftaki bir tür özelleştirilmiş bilgisayar yazılımları ile bunlar 35. sınıfın 5. alt sınıfında perakende satışı ile redde mesnet markalardan .... sayılı markaların kapsamında yer alan ''Internette sağlanan web sitelerinden ve veri bankalarından online olarak sağlanan donatım ve tasarım üzerine elektronik yayınlar; elektronik online yayınlar; ağ interneti üzerinden erişilebilen veri tabanları ve web siteleri; çevrimiçi elektronik yayınlar, yani indirilebilir elektronik yayınlar.

İndirilebilir veri bankaları. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için.

Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar'' mallar ve hizmetler aynı ya da aynı tür olduğu, başvuru kapsamında yer alan mallar ve hizmetlerin tamamı bakımından, başvuruya konu işaretin kapsamında yer alan mallar ve/veya hizmetler ile itiraza mesnet markanın ya da başvurunun kapsamında aynı veya aynı türdeki mallar ve/veya hizmetlerin bulunması koşulu sağlandığı anlaşılmaktadır.

Davacının markasının incelenmesinde; başvuruya konu işaretin tümü büyük harflerle içi boş olarak dizayn edilmiş “...” sözcüğünden oluştuğu, markanın kelime markası olduğu, herhangi bir ... unsuru içermediği anlaşılmıştır.

Redde mesnet markalar incelenmesinde; redde mesnet markaların da tamamı “...” ibaresinden oluştuğu ve kelime markaları olduğu, ... sayılı markanın mavi bir şerit içerisine tümü büyük harfler ile yazılı ... ibaresinin yazılması ile oluşturulduğu, ... sayılı markanın kırmızı bir dikdörtgen içerisinde dikdörtgenin alt kısmında sağ tarafa yanaşır şekilde tümü küçük harflerle yazılmış ... ibaresinden oluştuğu, ... sayılı markanın da yine bordo tonlarda bir dikdörtgen içerisinde dikdörtgenin alt kısmında sağ tarafa yanaşır şekilde tümü küçük harflerle yazılmış ... ibaresinden oluştuğu, ... sayılı markanın bordo bir dikdörtgen içerisinde farklı yazım tarzlarında dikdörtgeni ortalar şekilde ... ibaresinin yazılması ile oluşturulduğu anlaşılmaktadır.

...'nun 08.06.2016 gün ve ... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede; bütünsel bakış açısıyla başvuru ve redde mesnet markalar arasında ilk bakışta hiçbir inceleme ve araştırma yapmayı gerektirmeyecek şekilde ayırt edilemeyecek bir benzerliğin olmadığı, davacı markasının kelime markası olduğu, redde mesnet markalarında yine kelime+farklı renk markaları olduğu,

bu durumda ilk bakışta genel görünüm itibariyle hedef tüketici kesiminin davacı konusu mal/hizmet sınıfları göz önünde bulundurulduğunda başvuru ve redde mesnet markalar arasında hiç bir inceleme ve araştırma yapmayı gerekli kılmayacak şekilde bağlantı kurulma ihtimali de dahil iltibas ihtimalinin var olduğunun ve karıştırılmanın yaşanacağının söylenmesinin mümkün olmadığı,

5/1-ç anlamında aynı/ayırt edilemeyecek kadar benzer olmadıkları, zira 5/1-ç maddesi kapsamında yapılacak kıyaslama da markalarının ayırt edilmelerine imkan verecek herhangi bir farklılıktan yoksun olmaları ve işaretler arasındaki benzerliğin tartışmasız olması gerektiği, somut olayda ise başvuru ve redde mesnet markalar ile karşılaşan ortalama seviyedeki tüketici kitlesinin ilk bakışta bütün olarak bıraktığı izlenim açısından hiçbir inceleme ve araştırma yapılmasını gerektirmeyecek derecede benzerlik olmadığı,

ortalama tüketicinin bu markası 5/1-ç maddesi çerçevesinde karıştırmasının ve ayırt edilemeyecek derecede benzer bulunması mümkün olmadığı, başvurudaki farklılıklar nedeniyle redde mesnet markalar ile davacı markası arasında benzerliğin iltibasa yol açıp açmayacağının ayrıca inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık olmadığı, başvuru ve redde mesnet markalar arasında sesçil benzerlik olsa da;

başvurudaki diğer yazım farklarının redde mesnet markalarının içerdiği diğer farklı renk ve yazım unsurlarının görsel olarak farklılaştığı bu sayede ayrı işaretler olarak ortalama yararlanıcılar ve tüketiciler bakımından anlaşılabilir hale geldikleri, kabul edilmiş, aksi yöndeki beyan ve görüşlere itibar edilmemiş, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MASRAF DÖKÜMÜ

İLK MASRAF : 578,10-TL

GİDER AVANSI :6.125,00-TL

TOPLAM :6.703,10-TL