KÜNYE
T.C. Ankara 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
- Karar tarihi
- 19 Eylül 2024
- T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No
- 2023/215 Esas - 2024/391
- Esas no
- 2023/215
- Karar no
- 2024/391
- Hakim
- ...
- Katip
- ...
- Davacı
- ...
- Mersis No
- ...
- Vekili
- Av. ...
- Davalı
- 1- ....
- Mersis No
- ...
- Vekili
- Av. ....
Karar Metni
3.224 kelime·16 dk okuma·9 bölüm
... DAVALI : 2- ... VEKİLİ : Av. ...
DAVA
Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararının İptali, Hükümsüzlük
DAVA TARİHİ : 11/12/2023
KARAR TARİHİ : 19/09/2024
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararının İptali, Hükümsüzlük davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesiyle; davalının tasarım başvurusuna davalı şirkete ait “...” isimli 02.08.2022 tarihli ve ... sayılı tasarım tescil başvurusunda yer alan ... numaralı tasarımlara, davacı müvekkile ait tasarımlara ayniyet derecesinde benzer tasarımlar olması ve aynı zamanda “...’’ markalı ambalaj görseli ve ürünleri ile ayniyet derecesinde benzer olduğu,
işbu sebeple de sınai haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle itiraz edildiğini, itirazın reddedildiğini, müvekkilinin 2009 yılında ... ibaresini tescil ettirdiğini, ... sayılı .... nolu ...İ tasarım tescilini aldığını ve ... sayılı “05,29, 30 32. sınıflar” için tescilli “...” , ... sayılı “30. sınıf” için tescilli “... ... , ... sayılı “30. sınıf” için tescilli “... ...” , ... sayılı “30. sınıf” için tescilli “... ...” ... sayılı “30. sınıf” için tescilli “... ...” , ... sayılı “30. sınıf” için tescilli “... ... ” marka tescillerinin olduğunu, dava konusu başvurunun yenilik ve ayırt edicilik sağlamadığını,
Somut olayda tasarım başvurusunda bulunulan ... tasarımları üzerindeki kek görseli tabanı düz olmakla beraber dikdörtgen şeklinde, köşesiz, yumuşak geçişli, dolgu malzemesinin yerleştirilebilmesi amaçlı içerisinde uzun, geniş, yuvarlak bir delikten oluştuğunu, Bu delik içerisinde bir iç dolgu malzemesi/ kremanın mevcut olduğunu, İşbu tasarım ile benzer müvekkiline ait marka ve tasarım görsellerinin olduğunu ve söz konusu marka ve tasarım ürünlerinin ise, tabanı düz olup dikdörtgen şeklinde, köşesiz, yumuşak geçişli, dolgu malzemesinin yerleştirilebilmesi amaçlı içerisinde uzun, geniş, yuvarlak bir delikten oluştuğunu,
müvekkiline ait marka ve tasarım görselleri ile işbu sınai mülkiyet hakları dâhilinde müvekkili tarafından piyasaya sunulan ürünlerin davalı şirketin tasarım başvurusunda bulunmuş olduğu ortasından akışkan krema geçen yuvarlatılmış kek görselleri ile ayniyet derecesinde benzerlik taşıdığını, dava konusu tasarımların yeni olmadığını, gıda ürünlerinin ortalama tüketicisinin bunları tüketen kimseler olduğunu, kek ürünlerinin muhatap tüketici kitlesi, uzun süre araştırma yapmayan, hızlı karar veren ve ürünler arasında çağrışımlar yaparak beğenilen,
tanınan tasarıma benzer görülen tasarımları tercih eden kısacası algılama ve dikkat düzeyi düşük ortalama tüketicilerden oluşmakta olduğunu, davalının kek tasarımı gerçekleştirirken seçenek özgürlüğüne sahip olmasına rağmen, müvekkil şirketin marka ve tasarımları ile ayniyet derecesinde benzer tasarımları tescil ettirmesi hukuka aykırı olduğunu, seçenek özgürlüğünün mahkeme dosyası kapsamında geniş yorumlanması gerektiğini, başvurunun müvekkilinin ..., ... ... ve ... ... ibareli markalarını/tasarımlarını anımsattığını, ...” ve “...” ibareli markalar, ... ... nezdinde ... ve ... numara ile tanınmış marka olduğunu,
... ... markasının SMK madde 6/5 kapsamında ulaşmış olduğu tanınmışlık seviyesi sebebiyle başvuru sahibinin tasarımının tescil edilmesi halinde müvekkilinin markasından haksız yarar elde edeceği ve müvekkilinin markasının ayırt edici karakterinin zedelenmesine sebebiyet vereceğini, başvurunun kötüniyetli olduğunu iddia ederek davanın esası yönünden ... ...’nun 12.10.2023 tarih ve ... sayılı ... kararının ... sıra numaralı tasarım yönünden iptaline, tescili halinde hükümsüz sayılmasına ve tasarımlar sicilinden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesiyle; müvekkilinin 17.03.1962 tarihinden bu yana, üretimin bütün aşamalarında gelişmiş gıda işleme tekniklerini kullanarak kısa sürede gelişim ve büyüme sağlamış ve Türkiye gıda sektöründe öncü bir firma haline geldiğini, Müvekkilinin bisküvi, çikolata, kek, gofret ve kraker üretim hatlarının yanı sıra, ayrıca bir un fabrikası, bir kâğıt ambalaj fabrikası ve soğuk hava depolarına sahip olduğunu, ve bu sayede bisküvi ve şekerleme ürünleri için kullandığı ham maddelerinin önemli bir kısmını kendi bünyesinde imal ettiğini,
Türkiye'nin önde gelen tarım iştiraklerinden biri olan ... da ...'nın önderliğinde hayata geçtiğini, Müvekkilinin tescile konu ettiği tasarımlar incelendiğinde, 3.1.
Sıradaki tasarımın beyaz arka plan üzerine iki tonlu mavi renk kullanıldığı, mavi renk üzerine ise kırmızı font ile "..." ibarelerine yer verildiği, tüm bu unsurların sağ tarafında ise ürün resminin konumlandırıldığını, Ürünün ise yarısı kahverengi (kakaolu) yarısı sarı (vanilyalı) renklerde, rulo halindeki kek içinde beyaz renkli kremadan meydana geldiği görülmektedir. 3.2. Sıradaki tasarımda ise, 3.1.
Sırada açık haline yer verilen ambalajın kapalı haline mavi arka plan üzerinde yer verildiğini, 4.1. ve 4.2.
Sıradaki tasarımlarda ise 3. Sıradaki tasarımda "mini" halinde yer verilen kekin normal boyutu için kullanılacak olan ambalajına yer verildiğini, Davacının itiraza dayanak olarak gösterdiği marka ve tasarımlarda ise, en başta ürün isimlendirmesi farklılık olduğunu, kullanılan renklerin farklı olduğunu, davacının kek ürünü bir bütün olarak tek renk olarak üretilmekte ve çeşitlerinde üzeri çikolata veya fındık gibi malzemeler ile kaplanmakta, yine davacının kek ürünün içine doldurulan krema hem aroma hem de renk yönünden Müvekkilinin ürünündeki kremadan farklılık gösterdiğini,
ambalaj renklerinin ve yazı fontlarının farklılığı yeterli ayırt ediciliği sağladığını, Kurum tarafından da önceki tarihli başvuruların genel görünüm itibariyle farklı olduğunun tespitinin yapıldığını, Müvekkilinin tasarımları ile davacının dayanak marka ve tasarımları arasındaki farklılıklar, ortak özelliklerine baskın geldiğinden ayırt edicilik unsuruna haiz olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumca verilen 12.10.2023 tarih ve ... karar numaralı kararın ... sıra numaralı tasarım yönünden iptaline, davalı şirket adına ... nezdinde 02.08.2022 tarih ve ... başvuru numarası ile tescil başvurusu yapılan ... sıra numaralı yenilik ve ayırt edici nitelik taşımayan tasarımın hükümsüz sayılmasına, iptaline ve tasarımlar sicilinden terkinine karar verilmesi taleplerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; başvuru sahibi davalı 02.08.2022 tarihinde ambalaj tasarımı için başvuruda bulunulduğu, bir kısım eksikliklerin giderilmesi akabinde 10.10.2022 tarih ve ... numaralı ... yayınlanarak ilan edildiği,
ilana davacı muteriz vekili tarafından “İtiraz edilen 3.1, 3.2, 4.1, 4.2 nolu ... görselinde geçen ürün şekli itibariyle müvekkil mesnet marka ve tasarım tescilleri üzerinde yer alan ürün şeklinin çok benzer olduğunu, itiraz edilen ... tasarımlarının da müvekkili mesnet marka ve tasarımlarında yer alan ürün görsellerinde olduğu gibi ortasından akışkan krema geçen yuvarlatılmış kek kesiti şekli olarak tasarlandığını, tasarımın, mesnet marka ve tasarım görsellerindeki ürün şekline ayniyet derecesinde benzerlik göstermekle yenilik ve ayırt edicilik özelliğini kaybettiğini,
mesnet markalara konu ürünlerin piyasaya sunuluş biçimi ve tasarımları ile tasarım tescili için başvurusu yapılan itirazımızın konusu tasarımların genel görünümleri ve tertip tarzları itibariyle karıştırılacak kadar benzer olduklarını ve itiraz edilen tasarımların bu anlamda ayırt edici özelliğinin olmadığını iddia ederek ... sayılı .... nolu ... tasarımlarının yenilik vasfını haiz olmaması ve ayırt edici özelliğinin bulunmaması nedenleriyle iptalini talep etmiş, itirazı değerlendiren ... ...
12.10.2023 tarihli kararıyla; “... numaralı tasarımın itiraza gerekçe gösterilen ... sıra numaralı tasarıma, muteriz adına tescilli “...” markalarına, ... videolarına ve “... ...” markasına ait web arşivi görsellerine dayanılarak reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. (…) Yukarıdaki hükümler kapsamında yapılan incelemede; itiraza konu ... numaralı tasarım ile itiraza gerekçe gösterilen ... sıra numaralı tasarımın, muteriz adına tescilli “...” markalarının, ... videolarının ve “... ...” markasına ait web arşivi görsellerinin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel görünüm itibariyle farklı olduğu tespit edilmiştir.
Dolayısıyla bilgilenmiş kullanıcıların başvuruya konu tasarımlar ile muteriz arasında bağlantı kurmayacakları ve bu kapsamda itiraza konu ... sıra numaralı tasarımların yukarıda belirtilen itiraz gerekçelerine nazaran yeni ve ayırt edici olduğu düşünülmüş ve itirazın reddi gerekmiştir.” gerekçeleri ile tasarım tescilinin devamına karar verilmiş, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.
Ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık konusuyla ilgili iddia, savunmalar doğrultusunda rapor düzenlenmesi için bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiştir.
Bilirkişi HEYETİ tarafından düzenlenen RAPORDA özetle:
-Davacının redde mesnet ... ..., ... numaralı geçersiz markaları ve ... numaralı markası ile davalının ... sıra Numaralı ambalaj tasarımlarının birbirinden farklı olduğu, davalı tasarımının yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu,
-Resen yapılan araştırmada Google firmasının görsel aratma kısmında arama motorunun tarih sınırlamasına göre sonuç çıkartma sistemini kapatması sebebiyle ve diğer arama motorları üzerinde de tarihe göre aramanın bulunmaması karşısında sağlıklı bir araştırma yapılamamakla birlikte b ... sayfasında detaylı seçeneklerle görsel arama yapılması sonucunda başvuru tarihinden daha önceki tarihlerde kamuya sunulmuş aynı, ayırt edilemeyecek düzeyde benzer tasarıma ulaşılamadığı,
takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzenlendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporların usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE
Tescilli bir tasarımın sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.
“Yenilik ve ayırt edicilik” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 56. maddesi;
"Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.
Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:
a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.
b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.
Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.
Bir tasarımın aynısı;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,
dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,
kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır." şeklindedir.
Aynı Kanun'un "Kamuya sunma" başlıklı 57. maddesi ise;
"Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.
Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez." şeklindedir.
6769 sayılı SMK'nın 58. maddesine göre tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu kanundan doğan haklarını kullanabilir. Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.
Bir tasarımın yeni olabilmesi için, onun aynısının, tescil tarihinden evvel dünyanın her hangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekmektedir. Tasarımların aynı olup olmadığının tespiti için yapılacak benzerlik testinde; aynı izlenimi uyandırma, aynı etkiyi yapma, karıştırılma tehlikesi veya olasılığı incelenemez. Bunlar ikinci aşamaya yani ayırt edicilik tetkikine aittir.
Tasarımın yeniliği yoktur diyebilmek için, hükümsüzlüğü istenilen tasarımın, önceden kamuya sunulan (faydalı model, marka ve) tasarım belgelerindeki tasarımlar ile aynı olması şarttır. Terkini talep edilen tasarım öncekinden sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilecektir. Yenilik önceki tasarıma göre belirlenecektir. Aynı kabul edilmeye engel olamayan küçük ayrıntılarda farklılık hâkimin takdirine göre belirlenecektir.
Burada şu ölçü verilebilir; fark, aynı olmayı ortadan kaldırmıyor, mevcut önceki tasarım görünümünü sürdürüyor, fark sadece mevcut görünüme, yani mevcut tasarıma ek, onda bir değişiklik, ondan bir sapma niteliği taşıyorsa, yani farklılık o (mevcut tasarım) esas alınarak ondan hareketle yapılmışsa küçüktür. Bunun dışında kalan farklar ise büyüktür. Yenilik ne özgünlük, ne eşsizlik, ne estetiğe sahip bulunma, ne de estetiğin ve kalitenin basamağıdır.
Başvurusu yapılan bir tasarım yenilik testini geçebilirse ikinci olarak ayırt edicilik incelemesine tâbî tutulur. Bu test bir kıyaslama incelemesidir. Bir tasarımın ayırt ediciliğe sahip bulunması demek, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile kıyaslanan tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık bulunması demektir.
Bilgilenmiş kullanıcı ise, tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı demektir. Bilgilenmiş kullanıcı ara veya nihaî tüketicidir. Ancak asla bir uzman değildir. Mahkememiz de bilgilenmiş kullanıcı konumunda bulunan ilgililerin katılımıyla oluşturulmuş bilirkişi heyetinden mütalâa almıştır.
Kıyaslama, tescili istenen tasarım ile kıyaslanan tasarımların tam karşılaştırılması ve değerlendirilmesidir. Ayırt edici niteliğin incelenme ve değerlendirilmesinde, birbirleri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilmesini ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğunun göz önüne alınmasını emredici bir ifadeyle istemiştir. Bilgilenmiş kullanıcının fark edebileceği değişiklikler ise daima göz önünde tutulmalıdır.
Seçenek özgürlüğü ibaresiyle kastedilen, tasarımcıya tasarımına ayırt edicilik vermesi için bir serbest hareket alanının bulunmasıdır. Bunun değerlendirilmesi nesnel olup kişiden kişiye değişmez. Bu nesnel değerlendirmede tekdüze özellik ve nitelikler göz önünde tutulur. Bazı biçimler (=görünümler) nesnenin işlevine sıkı surette bağımlıdırlar. Böyle tasarımlarda tasarımcının hareket alanı pek dardır. Meselâ, bir otomobilin, ütünün ve şişenin şekli gibi.
Her otomobil, ütü ve şişe birbirine benzer. Ayırt edicilik için tasarımcının muhakkak nesnenin işlevine ters düşen tasarımlar geliştirmesi beklenemez. Dolayısıyla işlevin yerine getirilebilmesi için zorunlu olan alan dışında yapılabilecek olan tasarımların korunması mümkün olabilecektir. Seçenek özgürlüğünün hiç bulunmadığı hâllerde ise tasarım zaten korunamaz.
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; Benimsenen teknik bilirkişi raporlarında da izah edildiği üzere:
... ... ile başvuru konusu tasarımlar karşılaştırıldığında; her iki ambalajda da ürün görseli bulunduğu, her iki ürün iç kısımlarında dolgu bulunduğu, davacı tasarımı ambalaj tasarımda kullanılan renkler kırmızı ve krem rengi iken davalının başvurusunda kullanılan renkler beyaz ve mavi renk ağırlıkta olduğu, davacı ambalaj tasarımında bulunan görsel karamel dolgulu yer fıstığı parçalı çikolata görseli iken davalı başvurusunda yer alan görsel ise ortasında vanilyalı krema bulunan sütlü ve kakaolu iki renkten oluşan kek görseli olduğu,
davacı ambalajındaki çikolata ürünü kuruyemiş üstü çikolata kaplı iken davalı başvurusunda kek üstünde herhangi bir kuruyemiş bulunmayıp kek çikolata kaplı olmadığı, davacı ambalajında bulunan “...” ibaresi ile başvuru markasında yer alan “raound” ibaresi tamamen farklı karakterle ve farklı renklerle oluşturularak yine ambalaj üzerinde farklı şekilde konumlandırıldığı görülmektedir.
... numaralı marka görseli ile başvuru konusu tasarım karşılaştırıldığında; her iki ambalajda da ürün görseli bulunduğu, her iki ürün iç kısımlarında dolgu bulunduğu, her iki üründe de kek görseli bulunduğu, davacı marka görselinde kullanılan kırmızı/bordo renk iken davalının başvurusunda kullanılan renkler beyaz ve mavi renk ağırlıkta olduğu, davacı marka görselinde bulunan görsel karamel soslu, üzeri ekstra çikolata süslemeli ve kendisi çikolata kaplı kakaolu kek görseli iken davalı başvurusunda yer alan görsel ise ortasında vanilyalı krema bulunan sütlü ve kakaolu iki renkten oluşan kek görseli olup çikolata bulunmadığı,
davacı markasında bulunan “...” ibaresi ile başvuru markasında yer alan “raound” ibaresi tamamen farklı karakterle ve farklı renklerle oluşturularak yine ambalaj üzerinde farklı şekilde konumlandırıldığı, davacıya ait marka görselinde kekin alt tabanın daha dar ve üste doğru genişleyerek bir form aldığı görülmekteyken başvuruya konu kek görselinin tabanı daha geniş olup üste doğru daire formu daraldığı,
Davacının ... numaralı marka görselleri ile başvuru konusu tasarım karşılaştırıldığında; her iki ambalajda da ürün görseli bulunduğu, her iki ürün iç kısımlarında dolgu bulunduğu, her iki üründe kek görseli bulunduğu; davacının her iki marka görselinde kullanılan krem rengi renk iken davalının başvurusunda kullanılan renkler beyaz ve mavi renk ağırlıkta olduğu, davacı marka görsellerinde bulunan görsel fındıklı çikolata soslu, üzeri ekstra çikolata süslemeli ve kendisi çikolata kaplı sade kek görseli iken davalı başvurusunda çikolata bulunmamakla birlikte tasarımda yer alan görsel;
ortasında vanilyalı krema bulunan sütlü ve kakaolu iki renkten oluşan kek görseli olduğu, davacı markalarında bulunan “...” ibaresi ile başvuru markasında yer alan “raound” ibaresi tamamen farklı karakterle ve farklı renklerle oluşturularak yine ambalaj üzerinde farklı şekilde konumlandırıldığı, davacıya ait marka görsellerinde kekin alt tabanın daha dar ve üste doğru genişleyerek bir form aldığı görülmekteyken başvuruya konu kek görselinin tabanı daha geniş olup üste doğru daire formu daraldığı,
Davacının ... numaralı marka görseli ile başvuru konusu tasarım karşılaştırıldığında, her iki ambalajda da ürün görseli bulunduğu, her iki ürün iç kısımlarında dolgu bulunduğu, her iki üründe kek görseli bulunduğu, davacının marka görselinde kullanılan koyu kahve rengin ortaya doğru açıldığı bir ana form rengi kullanılmışken iken davalının başvurusunda kullanılan renkler beyaz ve mavi renk ağırlıkta olduğu,
davacı marka görselinde bulunan görsel ortasında çikolata sosu bulunan, alt tabanı ile yanları çikolata ile kaplı ve fakat üstü sadece çikolata süslemeli iken davalı başvurusunda yer alan görselde hiçbir çikolata bulunmamakla birlikte ortasında vanilyalı krema bulunan sütlü ve kakaolu iki renkten oluşan kek görseli olduğu, davacı markasında bulunan “...” ibaresi ile başvuru markasında yer alan “raound” ibaresi tamamen farklı karakterle ve farklı renklerle oluşturularak yine ambalaj üzerinde farklı şekilde konumlandırıldığı,
davacıya ait marka görselinde kekin alt tabanın daha dar ve üste doğru genişleyerek bir form aldığı görülmekteyken başvuruya konu kek görselinin tabanı daha geniş olup üste doğru daire formu daraldığı,
anlaşılmaktadır.
Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim, tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce tescilsiz tasarım için kamuya ilk sunulduğu tarihten önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklı ise bu tasarım ayırt edici niteliğe sahip olduğunun kabul edileceği; tasarımcının özgürlük alanının dar kalıplar içerisinde olmadığı, tasarımcıyı bağlayan herhangi bir sınırlamanın bulunmadığı, tasarım özgürlüğünün geniş olduğu;
ürün muhteviyatında (içeriğinde) fındık, fıstık, badem gibi herhangi bir kuruyemiş olması durumunda kahverengi, yeşil gibi renkler yahut çilek, muz gibi meyve girmesi durumunda üründe yer alan krema ve çikolata renklerinde pembe, sarı renklerinin tonları kullanılırken üründe kullanılan süt ve kakaonun oranlarına göre kullanılan renkler tamamen beyaz, kahverenginin tonları hatta siyah renk kullanımına kadar işbu durumu ima eden renk tercihleri ürün üzerinde ön plana çıkacağı, eldeki davaya ilişkin emtialar açısından dolgunun içeriği nedeni ile dolguyu anımsatacak renklerin kullanılmasının doğal olduğu,
söz konusu içi dolgulu bir emtia olduğunda, ambalajlar üzerinde içi görünecek şekilde kesit emtia görseli kullanımının daha önce sunulmuş örneklerde de görüldüğü gibi yaygın olduğu; firmaların ambalaj içindeki mamulünü gösterme hakkı bulunduğu, eğer emtianın içinde bir dolgu bulunuyor ise kesit sunmasının normal olduğu, böylelikle şeffaf olmayan bir ambalajda tüketici ürüne aşinalık kazanacağı, hatta ısırma sonrası karşılaşacağı ürün konusunda ayrıca bilgilendirileceği, seçenek özgürlüğünde sunulan kısıtlı örneklerde dahi bu tür emtianın ambalajlarına dönük tasarımında sıklıkla kullanılan bir yaklaşım olduğu,
bu kapsamda her iki ürün ambalajına dair görsel kompozisyon, elemanlarıyla birlikte ele alındığında, renk, yazı tipi, ürün görseli gibi birçok grafik hususta birbirlerinden farklılaştığı ve davalının .... numaralı ambalaj tasarımıyla yeni ve ayırt ediciliğe sahip nitelikte olduğu;
ambalaj tasarımının ana renklerinin, ambalaj üzerindeki ürün görsellerinin, markaların oluşturulma biçimi ve konumlarının bütünüyle farklı olduğu yani tasarım çizgisini oluşturan ana form anlayışı, temel tasarım yaklaşımı ve üründe kullanılan ögelerin yerleşim biçim ve oranları ile ürünün en temel taşıyıcı yapının birbirinden farklı görünüm özelliklerine sahip olduğu,
bilgilenmiş kullanıcı nezdinde bu farklılıkların ayrıntı seviyesinde kalmayacağı, bu noktada mevcut farkların tasarımcının seçenek özgürlüğü de dikkate alındığında ürüne ayırt edicilik kazandırdığı ve bu durumda kullanımdaki ürün ile tescil başvurusuna konu tasarımın genel izlenimlerinin benzer olarak algılanmayacağı, davalı başvuru tasarımlarının ... üzerinde görsel arama neticesinde mutlak yeniliğini etkileyecek başkaca ... kodlu bir tasarım bulunmadığı, bu sebeple davalı tasarımlarının, davacının dosyaya sunduğu tasarımlara göre nitelikli yenilik ve ayırt edicilik kriterini taşıdığı;
neticeten, davacının redde mesnet ... , ... numaralı geçersiz markaları ve ... numaralı markası ile davalının ... sıra Numaralı ambalaj tasarımlarının birbirinden farklı olduğu, davalı tasarımının yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu,
resen yapılan araştırmada Google firmasının görsel aratma kısmında arama motorunun tarih sınırlamasına göre sonuç çıkartma sistemini kapatması sebebiyle ve diğer arama motorları üzerinde de tarihe göre aramanın bulunmaması karşısında sağlıklı bir araştırma yapılamamakla birlikte ... sayfasında detaylı seçeneklerle görsel arama yapılması sonucunda başvuru tarihinden daha önceki tarihlerde kamuya sunulmuş aynı, ayırt edilemeyecek düzeyde benzer tasarıma ulaşılamadığı anlaşılmış aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır
Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2023/215, K. 2024/391, 19 Eylül 2024 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama