Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/369 K.2022/71

Mahkememize açılan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davacı sigorta şirketinin dava dışı ...

A.Ş. ye ait malzemenin taşıma aşamasında hasar gördüğünü, bu hasar karşısında sigortalayan olarak sigortalısına 13.400.- TL hasar tazminatı ödediğini, bu kez sigortalının hakları ile davalı taşıyıcılara bu hasarın rücuen tazminini talep ettiklerini, dava konusunda uygulanması gereken ...Konvansiyonu’nun 18. maddesi uyarınca hasarın taşıma aşamasında oluştuğu anlaşıldığından davalı taşıyıcıların hasardan sorumlu olduğunu, davalılardan ... Trans Ltd.

Şti.’nin dava dışı alıcı olan ... A.Ş. ile aralarında taşıma sözleşmesi bulunması nedeni ile, diğer davalının fiili taşıyıcı olması nedeni ile gene ...Sözleşmesi gereği sorumlu olduklarını, bu itibarla davalı taşıyıcılardan hasarlı malzeme bedeli olan 1.880.- GPB veya karşılığı 13.400.- TL tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile yargılama giderinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Trans Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, dava dışı sigortalı ile taşıyıcı arasında taşıma sözleşmesine aracılık ettiğini, bu taşımada kendilerinin “taşıma komisyoncusu” olarak yer aldığını, malzemenin sigortalı ile diğer davalı taşıyan hava yolu şirketi olduğunu, bu ihtilafta sadece taşıyan şirketi seçmekle görevlerinin sınırlandığını, malzemenin diğer davalı hava yolu şirketi tarafından taşınması sırasında onun sorumluluğunda olduğu ve onlar tarafından hasar raporu düzenlendiğini önde sürerek bu hasardan dolayı sorumluluk kabul etmediklerini öne sürerek talep edilen tazminata itiraz ederek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... A.Ş.

Vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu tazminat talebine karşı, esasa ilişkin beyanında ...Sözleşmesi’ne atıf yaparak kargonun kendilerine teslim edildiği aşamada özel bir fayda beyanında bulunmadığını, ve bu fayda amacıyla navlun ödemesine ek bir ödeme yapmadığını, bu neden ile ...Sözleşmesi’nde belirtilen şekliyle taşınan kargonun kaybolması veya tahrip olarak hasar görmesi halinde her KG için sorumluluğu 19 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olduğunu, bu sınırdan farklı ve daha üst bir sınırdan tazminat talep edilmesi konusunda ise bu hasarın ispat edilmesi halinde gerçek zarardan söz edilebileceğini,

ayrıca mutlak tazminat için taşıyıcının, onun ifa yardımcısının, acentesinin her hangi birinde dikkatsizce yaptığı bir fiil, yada bilerek kötü hareket sonucunda zarar oluşması halinde tazminat talebinde bulunabileceği, bu esaslarda tam tazminat talebinin ret edilmesi ve sınırlı sorumluk kapsamında tazminata konu edilebileceğini öne sürerek davacı sigortacının iddialarına itiraz ederek, davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Davacı sigorta şirketinden hasar dosyası istenmiş, gönderilmiş incelenmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında taşıma uzmanı bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda özetle,

Davalıların ilgili taşımada hasarlanan emtia konusunda sınırlı sorumlu oldukları,

Davacı tarafın talep edebileceği azami tazminat tutarının 19 Özel Çekme Hakkı karşılığı 7,88TL ( GBP 1,10 ) olabileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Daha sonra dava dosyası tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında rapor hazırlaması için uluslararası taşımacılık uzmanı bilirkişiye verilmiş, bu bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda özetle,

Tartışmaya konu olan rücen tazminat konusunda davacı sigortacının dava dışı sigortalının halefiyet haklarıyla açmış olduğu davada, davalı taşıyıcılardan sınırlı sorumluk kapsamını aşmayan bir miktar üzerinden talep etme hakkına sahip olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin taşımacılık sözleşmesinden kaynaklı olarak davalılara rücu edilmesi talebinden ibarettir. Tüm dosya kapsamının incelenmesinde davalı Türk Hava Yolu’na ait 15.07.2019 tarihli ve 908/2019 sayılı Kargo Hasar Raporunda bir adet karton kutu üzerinde ezik olduğu ve hasar nedeninin ‘hatalı yükleme’ olduğu davalı şirket yetkililerince tespit edilmiştir.

Davalı taşıyıcıların bu durumda malzemenin hasarlı olduğu konusunda bir itirazları oladığı gibi hasarın varlığını kabul etmiş sayılmaları gerekmiştir. Dava dosyasında yer alan konşimentolarda 235- 3707 8683 nolu (MAWB) ana konşimentoda malzemenin yükleme yeri acentesi Gefco Forwarding Ltd. UK. alıcı acente olarak davalı ... Trans Ltd. Şti. Olarak belirtilmektedir. Bu durumda davalı ... Trans Ltd.

Şti. taşıma işini üslenen (malzemenin çıkış noktasından varış noktasına kadar taşıma, eleçleme, gümrük hizmeti sunularak alıcısına teslim şeklinde hizmetleri kapsayan Freight Forwarding hizmeti sağlayıcısıdır Diğer davalı Türk hava Yolları ise asıl taşıyıcı yada donatan olarak taşıma işini üstlenmiştir. Hava yolu ile yapılan tüm taşımaların tabi olduğu uluslararası bir sözleşme olan ...Sözleşmesi Madde 41 Müşterek Sorumluluk başlıklı maddesi. “1.

İstihdamlarının kapsamı dahilinde hareket eden gerçek taşıyıcının, çalışanlarının ya da acentelerinin fiil ve ihmalleri, gerçek taşımacı tarafından gerçekleştirilen taşıma ile bağlantılı olarak, aynı zamanda anlaşmalı taşıyıcının da fiil ve ihmalleri olarak sayılacaktır.” hükmünü içermektedir. Bu durumda davalı taşıyıcı olan ... Trans Ltd.

Şti. nin “taşıma işleri komisyoncusu olarak” tanımladığı bu davadaki sorumluluğunun ortadan kalmadığı gibi ortak olarak hasara karşı sorumlu olduklarının kabulü gerekmiştir.

Yükleme yerinde kargonun teslimi aşamasında taşıyıcılara gönderici tarafından kargonun mal bedeli olarak taşıyıcıya özel bir beyan bulunmadığını eğer bulunmuş ise bulunmuş ise bu talep ile ilgili bir teminat ödediğine dair bir belge bulunmadığı ve ana konşimento üzerinde mal bedelinin de beyan edilmediği görülmektedir. Bu durumda tazminata konu olacak miktar Sözleme hükümlerinde belirtilen şekli ile.

“Kargo taşımacılığında, kontrol edilmiş kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da kargoya hasar gelmesi halinde her kilogram için sorumluluğu 17 Özel (revize 19 Özel Çekme Hakkı) Çekme Hakkı ile sınırlıdır.

Diğer durumda, ödenecek toplamın, gönderenin varıştaki teslimatta sağlayacağı gerçek faydadan fazla olduğunu ispatlamadığı müddetçe, taşıyıcı beyan edilen toplamı aşmayan bir miktar ödemekle sorumlu olacaktır. (...Sözleşmesi madde 22/3)”.

Davacı sigortacının rücuen talep ettiği 13.400.- TL nin mutlak bir tazminata konu olması için taşıyanın sorumluluk sınırlarını kaldıran “Bir çalışanın ya da acentenin bir fiil ya da ihmalinin gerçekleşmesi durumunda çalışan ya da temsilcinin istihdamları kapsamında hareket ettiklerinin de ispatlanması kaydıyla, eğer hasarın, taşıyıcının, bir çalışanının ya da temsilcisinin hasar vermek niyetiyle ya da hasarın muhtemelen oluşacağı bilinerek dikkatsizce yaptığı bir fiili veya ihmali neticesinde oluştuğu ispatlanırsa,

bu maddenin 1. ve 2. paragraflarındaki koşullar geçerli olmayacaktır.” (Monreal Sözleşmesi Madde 22/5) Davacı ve davalılar arasında yaşanan uyuşmazlıkta,taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan avantajlarını kaybetmesi başka bir deyişle hasardan tam sorumlu olması hali taşıyıcıların, onun bağlantılı olan ifa yardımcılarının veya acentesinin ‘bilerek kötü hareket’ sebebi ile hasara konu edilmesi ispatlanması durumunda kabulü mümkün görülmektedir.

Ancak taşıyıcıların bu somut olayda bilerek kötü hareketinin tespitine yönelik dosyada delil bulunmamaktadır.

Taşınan malzemedeki hasarın varlığı konusunda tarafların itirazı olmadığına göre; ...Sözleşmesi hükümleriyle, taşıyıcının sorumluluğunun sınırlandığı kapsamında hasar konu olan malzemenin sevk dokümanlarında ve navlun faturasında belirtilen brüt ağırlığı 1.52 KG olduğu görülmek ile birlikte tazminata konu olan miktarın 1.52 KG X 19 SDR (Özel Çekme Hakkı) = 28.88 SDR olarak belirlenmesine yönelik son bilirkişi raporundaki tespitin dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmıştır.

4 Nolu ...ek protokolüe göre SDR'nin TL para birimine dönüşümü konusunda karar tarihine en yakın kurdan hesaplama yapılması gerekmekte olup karar tarihindeki kur olan 19.0649 TL üzerinden 28.88 SDR X 19.0649 TL = 550,59 TL'nin davalılara sınırlı sorumluluk ilkesine göre rücu edilebileceği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.