Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/414 K.2021/198

Mahkememize açılan Alacak ( Rödovans Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından ...'ne ait Aydın ili Söke ilçesi dahilindeki ... sayılı Uranyum Sahası İçinde Yer Alan Demir Lokal Alanının Satılık Ürününün %si Ürün Olarak veya Değer Karşılığı İşletmesiyle İlgili Ait İhale gerçekleştirildiğini, söz konusu ihaleye müvekkilinin de katıldığını, müvekkilinin verdiği teklif kabul gördüğünü, 24.07.2012 tarihinde sözleşme imzalandığını, Aydın ili dahilindeki .... sicil sayılı IV. Grup maden sahası içerisindeki demir lokal alanı rödovans karşılığı işletilmek üzere 24.07.2012 tarihli sözleşme ile müvekkiline verildiğini,

ancak davalının açıkça kabulünde olduğu gibi rezerv hesaplamalarının hatalı olduğunu, cevherleşmenin rezerv oluşturacak miktarda ve demir-çelik satışına uygun nitelikte olmadığı bu nedenle sözleşmenin sonlandırılması gerektiğini bildirerek ...

Maden Yönetim Kurulu'nun 23.01.2018 tarih ve 713/15 sayılı kararıyla sonlandırıldığını, müvekkilinin büyük miktarda menfi ve müspet zararları olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını belirterek müvekkili şirketin uğradığı zararın tespitine, şimdilik 250.000,00 TL menfi zarardan kaynaklı tazminat ile 10.000 USD karşılığı 74.500,00 TL tutarında müspet zararın davalıdan ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açık ihale usulü ile yapılan ihalede de hiç bir şekilde rezerv taahhüdünde bulunmadıklarını, ihale dokümanının hiçbir yerinde rezerv taahhüdü olmadığını, ihale şartnamesi gereği ihale katılımcıları sahayı, madeni ve teklifine etki edebilecek tüm diğer hususları yerinde inceleme hakkına sahip olduğunu, dolayısıyla ihale katılımcıların tekliflerini vermeden önce sahaya ilişkin her türlü incelemelerini yapmak yükümlülüğü ve görevleri olduğunu, katılımcılar yaptıkları incelemeye göre tekliflerini oluşturduklarını,

buna göre buradaki tüm sorumluluğun ihale katılımcısı ve ihaleyi kazanıp sözleşmeyi imzalayan firmaya ait olduğunu, davacının ihale öncesi sahayı görüp incelediğini belirterek tamamen haksız ve yasal dayanaktan yoksun olan davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında ihale sonrası süreçte imzalanan rödovans sözleşmesinden kaynaklı uğranılan zararların tazminini davasıdır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde; ... Maden işletmesi Genel Müdürlüğüne ait Aydın ili Söke ilçesi dahilindeki İR 3436 sayılı Uranyum sahası içinde yer alan demir lokal alanının satılık ürünün % si ürün olarak veya değer karşılığı işletilmesine ait sözleşme olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme rödovans sözleşmesidir. Davacı rödovans sözleşmesinden kaynaklı olarak uğradığı müspet ve menfi zararların tazminini istemektedir.

Rödovans sözleşmesi; ruhsatı alınan maden sahasının bir kısmı veya tamamı üzerindeki işletme hakkının, hak sahibi tarafından gerçek veya tüzel üçüncü kişilere geçici bir süre için tahsisini konu alan iki taraflı ürün kira sözleşmesi niteliğine sahiptir.

Yargıtayın istikrar kazanan uygulamasında (YHGK nun 11.10.2006 Tarih E.2006/11-617, K.2006/642, Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 05.07.2017 Tarih E. 2017/6471,K.2017/11091 sayılı kararlarında da belirtildiği gibi ); Rödovans sözleşmesinin tarafları arasında çıkan uyuşmazlıklarda sözleşme hükümleriyle 3213 sayılı Maden Kanunun ilgili hükümleri ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 357 ve devamı maddelerinde düzenlenen ürün kirasına ilişkin hükümlerin bünyesine uygun düştüğü ölçüde uygulanacağı kabul edilmektedir.

6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” sulh hukuk Mahkemesi görevlidir.

Görev hususu 6100 sayılı H.M.K. nun 114/1-c Maddesinde dava şartı olarak sayıldıktan sonra, Usul Kanunun 115/1 Maddesi gereğince, davanın her aşamasında dava şartlarının mevcut olup olmadığı, davanın taraflarınca ileri sürülebileceği gibi, Mahkemece de re sen gözetileceği bildirilmiş, 114/2 Maddede ise Mahkemenin, dava şartı noksanlığını tespit ettiğinde davanın usulden reddine karar vereceği öngörülmüş olup taraflar arasındaki ihtilaf rödovans sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, bu tarz sözleşmeler ürün kira sözleşmesi niteliğinde olup ,

davacının rödovans sözleşmesinden kaynaklı zararların tazminine yönelik açtığı davada uyuşmazlık konusu olduğu belirtilen hususların tespiti ve değerlendirmesinin sulh hukuk mahkemesinin görevine girdiği, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olup mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... ¸E-İmzalıdır ¸E-İmzalıdır