Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/527 K.2022/220

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/527 Esas - 2022/220

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2020/527 Esas

KARAR NO : 2022/220

HAKİM : ... KATİP :...

DAVACI : ... DAVALI : ...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/11/2020

KARAR TARİHİ : 24/03/2022

KARAR YAZIM TARİHİ : 30/03/2022

Mahkememize açılan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, iş bu davanın konusunun davalı-borçlu aleyhine İstanbul ... ...

İcra Müdürlüğünün 2020/7770 E. sayılı dosyasında takibe yaptığı itirazın iptali ile borçlunun %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesi talebi olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 01.04.2020 tarihinde Moldova-Komrat şehrine gidecek yüklerin taşınması konusunda, araç başı komple navlun fiyatı 3.800,00 US$ bedelli anlaşmaya varıldığını ve fatura kesildiğini, bu anlaşmaya istinaden, davalının müvekkiline 06.04.2020 tarihinde navlun bedeli olarak ... nolu 6,7024 kurundan 3.800,00 US$ karşılığı 25.470,00 TL fatura kesildiğini, müvekkilinin de şirket fatura tutarını davalıya gönderdiğini,

taraflar arasında sundukları yazışmalardan da görüleceği üzere "... gümrük işlemlerinin tamamlanmasından, Moldova/Komrat gümrüğüne kadarki güzergah üzerinde herhangi bir sorun, gecikme yaşanması durumunda tarafımızın bir sorumluluğu olmayacak ve herhangi bir ekstra ücret ödenmeyecektir” hükmünün olduğunu, müvekkilinin sözleşme kapsamında üstüne düşen tüm sorumluluklarını yerine getirmesine rağmen, davalının sözleşmenin devamı kapsamında, anlaşmada olmayan masrafları müvekkilinden talep etmesine rağmen müvekkilinin bu masrafları karşılamak zorunda olmamasına rağmen iyiniyetli olarak tüm masrafları da karşıladığını,

müvekkiline ait malları taşıyan tır dorsesinin Komrat gümrüğüne 16.04.2020 tarihinde ulaştırılacağı davalı tarafından taahhüt edilmesine rağmen davalının taşımayı gerçekleştiremediğini ve müvekkilini mağdur ettiğini, 06.04.2020 tarihinden ...-Moldova/Komrat yüklemesinin, davalı tarafından gerçekleştirilememesi sebebiyle, 28.04.2020 tarihinde ... numaralı 6,9801 kurunda 3.800,00 US$ karşılığı olan 26.524,38 TL tutarlı iade faturasını düzenleyip davalıya ilettiklerini, davalının 05.05.2020 tarihinde ihtar konusu bedeli ödeyeceğini belirten şirket antetli, imzalı ve kaşeli evrakı e-mail yolu ile müvekkiline gönderdiğini,

belirtilmiş günün üzerinden 6 gün geçmesine rağmen davalının iadeye ilişkin taahhüdünü yerine getirmediğini, davalıya ... Barosu Başkanlığı kanalıyla 11.05.2020 tarih ve 2020/E807 Yevmiye No'lu ihtarname çektiklerini, bu ihtarnameye de yanıt alınmaması üzerine davalı aleyhinde İstanbul ... ...

İcra Dairesinde 2020/7770 E. sayılı dosyada icra takibi başlattıklarını, davalının itirazı üzerine bu takibin durduğunu, anlattıkları nedenlerle davanın kabulünü, davalı-borçlunun itirazının haksız olması ve alacağın likit olması sebebiyle %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının hükmedilmesini, alacağın miktarı, sundukları ekler ve müvekkilinin ticaret şirketi olması dolayısıyla telafisi güç olan ciddi zararların oluşabileceği de dikkate alınarak tensip aşamasında ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini dava ve talep etmiştir

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ile davacı arasında taşıma sözleşmesine bağlı olarak araç başı üzerinden anlaşma sağlandığını, bu sözleşmede taşınacak malın gecikme olmaksızın yükleme yerine getirilerek yükletilmesi gerektiğini, aksi halde gecikmeye bağlı doğacak zararlardan davacının sorumlu olduğunu, davacının malı yükleme yerine vaktinde getirmediğini, müvekkilini zarara uğrattığını, müvekkilinin şoför ve tır masraflarını ve araç bekleme ücretini kendi bünyesinden ödediğini, buna muayyen alınan navlun bedelini mahsup etme hakkına,

TTK kapsamında Uluslararası Taşıma Kanunları gereğince de hapis ederek zararına sayma hakkı olduğunu, açılan davanın konusunun mesnetsiz olduğunu, alacağa ilişkin davanın yargılamaya matuf olması hasebiyle icra takibinin yapılmasının hukuka uygun olmadığını, mail yazışmalarının kesin delil olmamakla beraber delil başlangıcı olduğunun Yargıtay kararlarında göründüğünü, müvekkilinin üzerine düşen tüm sorumlulukları yerine getirdiğini, sözleşmeye aykırı herhangi bir davranışı bulunmadığını,

iletilen fatura ve ihtarların dava dosyasına sunularak borca ilişkin ve taşımanın belirtildiği günde belirtilen mekana geldiğinin ispatının davacıya ait olduğunu, navlun bedeli izah edildiği üzere gecikmeden kaynaklı ticaret kanunun da vermiş olduğu yetkiye bağlı araçlar için müvekkili tarafından tutulmasının mümkün olduğunu, temerrüde ilişkin iddianın ispati ve delillendirilmesi gerektiği, dava konusu alacağın likit olmadığını, sözleşme kapsamında değerlendirilen borcun varlığının tespiti gerektiğinden talep edilen %20 İcra inkar tazminatının hukuka aykırı olduğunu,

açıkladıkları nedenlerle iddia edilen borcun yokluğu gerekçesiyle davanın reddine, ihtiyati tedbir talebinin reddine, likit alacak olmadığı ve yargılamaya matuf olması nedeniyle İcra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul ... 18. İcra Dairesinin 2020/7770 sayılı dosyası uyaptan getirtilmiş, incelenmiştir.

Davalı ve Davacı şirketin ilgili dönemlere ait BA, BS formları getirtilmiş, incelenmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında talimat yoluyla İstanbul ... ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/81 talimat sayılı dosyasından serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda özetle, davalı ...Lojistik İth. ve İhr. Ltd. Şti.'nin ticari defterleri ve dayandığı belgeler ile yardımcı defterlerinin birbirini tamamlaması, teyid etmesi ve usulüne uygun tutulmuş olması nedeniyle HMK 222. madde gereğince sahibi lehine delil niteliğinde olduğu;

Davalı ...Lojistik İth. ve İhr. Ltd. Şti.'nin incelenen kayıtlarına göre: Davalı ...Lojistik İth. ve İhr. Ltd. Şti.'nin, davacı ... Taahhüt ve İnşaat A.Ş.'ne borcunun bulunmadığı muavin hesabın kapalı olduğu;

Davalının edimini ifa ettiğine dair dava dosyası içinde her hangi bir belgeye ratlanmamıştır.

İnceleme için istenmesine rağmen davalı yan tarafından bu konuda taşıma belgesi, teslim belgesi veya benzeri herhangi bir belge tarafıma sunulmamıştır. Bu konudaki takdirin mahkemeye ait olduğu;

Davacı ... Taahhüt ve İnşaat A.Ş. tarafından davalı ...Lojistik İth. ve İhr. Ltd. Şti'ne düzenlenmiş 26.524,38 TL tutarlı, takip ve dava konusu yapılan e-Arşiv iade faturasının davalı kayıtlarında yer almadığı,

Tarafların karşılıklı yazıştıkları e-postalardan; Yüklenen malların aktarılması ve ödenen 3.800,- USD tutarın davacıya iadesi konusunda mutabık kaldıkları ile e-posta ekinde yer alan davalı tarafın antetli, imzalı ve kaşeli yazısından, davacı tarafın ödediği 3.800, USD iade edecekleri, arada oluşan kur farkına ilişkin faturanın da gönderilmesi bekledikleri görüldüğünü, bu konudaki takdirin mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Daha sonra tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında mali müşavir ve uluslararası taşıma uzmanı bilirkişiden alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle,

Davacının davalıdan icra takip tarihi olan 16.06.2020 tarihi itibarı ile 26.524,38 TL alacaklı olduğu görüşlerini bildirmişlerdir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava taşıma sözleşmesi gereği edimin ifa edilmemesi nedenine dayalı yapılmış ödemenin iadesi istemiyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali isteminden ibarettir.

Taraflar arasında taşıma sözleşmesi bulunduğu konusunda uyuşmazlık yoktur. Sözleşmeye konu malların davalı yanca taşınıp tesliminin yapılmadığı davalının da kabulündedir. Davacının bu anlaşmaya bağlı olarak 3800,00 USD navlun bedeli olarak davalı taşıyıcıya göndermiş olduğu anlaşılmaktadır.

Bu taşımada yüklenen eşyaların araç bordosundayken çekici ve yarı - römorkun arıza sebebiyle servise gönderilmesi sonucu araç bordosundaki eşyaların aktarılmış olduğu, böylece taşımanın yapılamadığı görülmektedir. Bu durumda davacı gönderici tarafından ödenen navlun bedelinin iadesi gerekir.

Davalı taşıyıcı bu iadeyi gerçekleştirmediği ve gerekçe olarak bazı ilave yükleme masrafları ve aracın bekletildiğine ilişkin masrafların olduğu gerekçeler ile bu iadeyi sağlamadığı iddiasındadır. Taşımanın bir uluslararası taşıma amacıyla yapılması nedeniyle bu taşımalarda bir uluslararası sözleşme olan ... hükümleri ihtilafı değerlendirmek gerekecektir.

Davalı taşıyıcının taşımada belirlenen navlun üzerinde bir takım ilave masrafları öne sürerek “hapis hakkı” görüşünü öne sürmesi üzerine ...’nin bu durum hakkında hükmünü değerlendirmek gerekir. "... Madde 13 / 1. Yükün teslim için belirtilen yere varışından sonra alıcı, makbuz karşılığında kendisine sevk mektubunun ikinci nüshasını ve yükü teslim etmesini istemek hakkına sahiptir.

Yükün kaybolduğu saptanır veya 19 uncu madde de öngörülen zamanın bitiminden sonra ulaşmaz ise taşıma sözleşmesinden doğan hakları, alıcı kendi adına taşımacıya karşı kullanmak hakkına sahiptir. 2. Bu maddenin 1 inci paragrafında kendisinde sağlanan haklardan yararlanan alıcı, sevk mektubundan doğan ödemeleri ödemekle yükümlüdür.

Fakat bu konuda bir anlaşmazlık çıktığında taşımacı, alıcı tarafından teminat gösterilmedikçe yükü teslim etmek zorunda değildir.” Bu şartların varlığı halinde “eşyanın üzerinde bir hapis hakkı” söz konusu olmaktadır. Oysa davalı taşıyıcının navlun bedeli üzerinde hapis hakkı iddiasındadır. Sözleşme eşya ve eşya üzerine taşımaya konu olacak ilişkileri tanımlamaktadır. Navlun ödemeleri ise ticari bir ilişkidir.

Taraflar arasında yapılan elektronik posta yazışmalarında davalı taşıyıcının kendisine ödenen navlun miktarının taşıma gerçekleşmemesi halinde iade edileceğini beyan ettiği görülmüştür. Bu halde navlun bedelini ... hükümlerine göre de tutma hakkına sahip olmadığı açıktır.

Davacının ticari defterlerinde davalıdan icra konusu fatura tutarı olan 26.524,38 TL alacaklı olduğu, talimatla alınan bilirkişi raporuna göre davalının ticari defterlerinde ise davacıya her hangi bir borç görünmediği, davalının iade faturasını defterine kaydetmediği tespit edilmiştir. Kesilen fatura e-arşiv faturadır. Davacı tarafından kesilen iade faturasının tarihi 28.04.2020’dir. Davacının gönderdiği ihtarnamenin tarihi ise 11.05.2020 tarihidir. Davacının davalıya gönderdiği bu ihtarnamede fatura kestiğini de bildirdiği görülmektedir. Ancak faturanın davalı tarafından noter marifeti ile iade edildiğine dair bir bilgi dosyada mevcut değildir. Yani davalı davacının kestiği iade faturasından haberdardır.

Buna göre tüm dosya kapsamından davalının edimini ifa etmediği bu nedenle aldığını iade etmesi gerektiği davacını davalıya gönderdiği ihtarnamenin 11.05.2020 tarihinde tebliğ edildiği bununla davalıyı ile temerrüte düşürdüğü icra takibinde ise temerrüt tarihini 18.05.2020 olarak benimsediği bu itibarla 213,67 TL faiz alacağının da doğduğu görülerek davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Alacak likit olduğundan kabul edilen miktar üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.