Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/153 K.2022/666

Mahkememize Açılan İtirazın İptali Davasının Yapılan Açık Yargılaması Sonunda;

DAVA

Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle. "Müvekkili ..., distributor ve davalı arasında 01.06.2018 tarihinde yürürlüğe girmek ve 31.05.2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere “Satış Sözleşmesi (Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi)" tanzim ve imza edildiğini, Sözleşmenin 14. ve 15. maddelerinin uygulama koşulları oluşması karşısında, ...

Noterliği’nin 06 Mart 2020 tarih ve.. yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğinin, sözleşmenin feshine davalı yanın neden olduğundan yine sözleşmenin 15. Maddesi gereği 45.000.00 TL cezai şartın ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde, 55.250.00 TL nakit bazlı katkı tutarının verildikleri tarihlerden itibaren ticari faiz de dahil olmak üzere ...

Bankası tarfından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz üzerinden hesaplanacak faizi ile ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödenmesinin, aksi halde yasal yollara başvurulacağının, kanundan ve sözleşmeden doğan başkaca bilcümle haklarının saklı kalmak kaydıyla, ihtar edildiğinin bildirildiğini, Taraflar arasında Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme- Miktar Taahhütlü)’nin her sahifesinin imzalandığını, sözleşmenin yürürlüğe girdiğini, uygulanmaya başlandığını, davalı yana 55.250.00 TL tutarında nakit bazlı katkı sağlandığını,

ancak karşı yan tarafından sözleşme süresi sonlanmadan ve yürürlükte iken davalı tarafından sözleşmeye aykırı davranışlar içerisine girildiğini, tüm bu nedenlerden dolayı ...Esas sayılı takip dosyasında Davalı-Borçlunun itirazlarının İptaline, İtiraz konusu alacağın % 20’inden az olmamak üzere lehlerine tazminata hükmedilmesine, Yargılama masraf ve harçları ile vekalet ücretinin davalı-borçlu yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

Dosyamız Arasına Alınan ...Esas Sayılı Dosyasında Özetle; Alacaklı davacının borçlu davalı aleyhine 16.06.2020 tarihinde 55.250,00 TL Nakit Bazlı Katkı Payı tutarı, 15.613,43 TL işlemiş faizi; 45.000,00 TL Cezai Şart, 1.610,45 TL işlemiş faizi, 443,84 TL ihtarname masrafı ile 1.049,90 TL mahkeme masrafı olmak üzere toplam 118.967,62 TL tutarındaki alacağa ilişkin ilamsız takip başlattığı, Davalının 06.07.2020 havale tarihli itiraz dilekçesinde özetle: "Alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenle; takibe, borca, ödeme emrine, faiz oranına ve işlemiş faize, ferilerine itiraz ettiğini, ...Dairesi Yetkili olduğundun icra dairesinin yetkisine itiraz ettiğini ," beyan ettiği, A...E. sayılı takip dosyası durduğu görülmüştür.

Dosyamız Arasına Alınan ... adresinde Vizyon Büfe isimli işletmenin faaliyetine devam etmediği, bu adreste bulunan iş yerinin boşaltılmış olduğu, bu iş yerinin genel görüntü itibariyle boşaltılmadan önce bir büfe olarak işletildiğinin anlaşıldığı, tespit talebinde belirtilen adreste aleyhinde tespit istenilen işletmenin faaliyetine devam etmiyor olması yüzünden tespit talebinde istenilen diğer hususların araştırılamadığı" şeklinde tespitlerde bulunulduğu görülmüştür.

... Noterliği’nin 06 Mart 2020 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi, tebliğ belgesi dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce Talimat Yoluyla Alınan ve 15.03.2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle. Davalı ile Davacı arasındaki bağı kuran ve borçlunun fatura düzenlediği, Davacı firma bayi distribütör ... Şirketinin ticari defter ve kayıtları üzerinden davanın distribütör firmaya düzenlediği fatura ve bayi distribütör firmanın Davacıya düzenlediği fatura miktarının tespit edilerek konu ile ilgili rapor düzenlenmesi istenilmesi sonucunda yapılan tespitlerin.

Bayi distribütör firmanın ticaret defter kayıtlarına göre davalI...'e 08.11.2018 tarih 81517 tarihli distribütör adına 55.250,00 TL tutarında işletme katkı payı açıklamasıyla fatura düzenlendiği, Bayi .... bayisi olduğu ...dına 22 Kasım 2018 tarihinde... numaralı işletme Hakkı Payı adı altında 49.725,00 TL tutarında fatura düzenlediği, tarafların fatura bedelini aralarındaki bira alışverişinden dolayı oluşan cari hesaplarına işledikleri, Bayi distribütör firma ...

2018 yılını ticari defter kapanış fişinde davalı ...in alacak ya da borcu olmadığının tespit edildiği, davalı ...'e düzenlediği ve dava konusu edilen 55.250,00 TL işletme katkı payına ait faturanın distribütör firmanın ticari defter kayıtlarına işlenmiş olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Mali Müşavir Bilirkişisinden Alınan 26.07.2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle.

Davacı yana ait 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfının bulunduğu, bu ticari defterlerde davalı yan ilgili herhangi bir kayda rastlanılamadığı, Dava dışı distribütör firma olan A....tarafından davacı şirket adına 22.11.2018 tarih ve ... numaralı 49.725,00 TL (KDV Dahil) bedelli ‘İŞLETME KATKI PAYI’ açıklamalı fatura tanzim edildiği, bayi/distribütör firmanın ticari defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde davalı Ümit Çetin'e düzenlediği ve dava konusu edilen 55.250,00 TL işletme katkı payına ait faturanın distribütör firmanın ticari defter kayıtlarına işlenmiş olduğu,

Dava dışı bayinin ticari defterlerinde davalı yan adına tanzim edilen fatura ile ilgili olarak taraflar arasında borç/alacak bakiyesinin bulunmadığının anlaşıldığı, davalı yana fatura tarihi de olan 08.11.2018 tarihinde işletme katkı payı ödemesi yapıldığının tespiti halinde (bu tarihte yapılan bir ödeme belgesinin dosyaya sunulması halinde) 08.11.2018 tarihinden icra takibine kadar bu alacak kalemi yönünden işlemiş faiz miktarının 15.613,42 TL hesaplanacağı, Bununla birlikte Mahkemenin,

davacı tarafından keşide edilen ...Noterliğinin 06 Mart 2020 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalının temerrüde düşürüldüğü ve bu temerrüt tarihinden itibaren faiz istenebileceğinin kabulü halinde ise.

55.250,00 TL asıl alacak yönünden 13.03.2020 tarihinden icra takip tarihi olan 16.06.2020 tarihine kadar işlemiş faiz 1.977,27 TL olarak hesaplanacağı, Cezai şart ile ilgili 13.03.2020 tarihinden 16.06.2020 tarihine kadar işlemiş faiz 1.610,45TL olduğu, Taraflar arasında 01.06.2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere akdedilen “satış sözleşmesi (açık satış noktası sözleşmesi)” ile davalı yanın sözleşmenin feshine sebep olması halinde ödemeyi taahhüt ettiği 45.000,00 TL cezai şartı ödemesinin;

davalı yanın mali verilerinden faaliyette bulunduğu son yıl olan 2020 yılında zarar ettiği hususu dikkate alındığında hukuki değerlendirme Mahkemenin olmak üzere, davalı yanın mahvına sebep olacağının düşünüldüğü yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; Taraflar Arasında Akdedilen Sözleşmeye Aykırılık Nedeniyle Sözleşmenin Feshine Sebep Olan Davalıya Karşı Davacı Tarafından 55.250,00 Tl Nakit Bazlı Katkı Payı Tutarı, 15.613,43 Tl İşlemiş Faizi; 45.000,00 Tl Cezai Şart, 1.610,45 Tl İşlemiş Faizi, 443,84 Tl İhtarname Masrafı İle 1.049,90 Tl Mahkeme Masrafı Olmak Üzere Toplam 118.967,62 Tl Tutarındaki Alacağa İlişkin Başlatılan İlamsız İcra Takibine İtirazın İptali Davasıdır.

Dava konusu sözleşme davalı tarafa usulünce isticvap edilmiş, davalı tarafından itiraz sunulmadığı görülmüş olup iş bu sözleşmede Ankara Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığından icra dairesinin yetkisine itiraz kabul görmemiş, davalının vergi dairesi ve ticaret sicil kayıtlarından tacir olduğu anlaşılmakla mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğundan yargılamasına devam edilmiştir.

Davacı ...., distribütör ve davalı arasında 01.06.2018 tarihinde yürürlüğe girmek ve 31.05.2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi tanzim ve imza edildiği, Taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin 11. Maddesinde.

"Şirket, İşyeri'nin açılmasında veya işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini artırmak amacı ile Bayi veya Distribütör ile işletici'nin karşılıklı mutabakata vardığı 55.250,00TL((ElliBeşBinİkiYüzElliTürkLirası) KDV Dahil)) tutarında nakit veya nakit bazlı katkı veya iskontoyu doğrudan veya Bayilik veya Distribütörlük sözleşmesine dayanarak Bayi veya Distribütör aracılığı ile taraflar arasında mutabık kalınan şekilde, herhangi bir hedefe ve yahut rakip ürünlerin satılmaması koşuluna bağlı olmaksızın, sözleşme süresi boyunca bir kereye mahsus verecektir.

Nakit veya nakit bazlı aktarım .... Tarihine kadar peşin olarak veya aşağıda belirlenen dönem/tarihlerde peyder pey aktarılacaktır...." 15. Maddesinde.

"İşletici, sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmesindeki ürünlerin bulunurluluğunun etkin ve süreklilik arz edecek şekilde yapılmaması veya bunun azaltılması, Şirket tarafından verilen tabela, tente veya sair mevzuata uygun görselin kaldırılması, değiştirilmesi veya beklenen faydayı azaltacak uygulamalar yapılması, işletmeyi devretmesi, işletmede iş değişikliği yapması, işbu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi,

ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması gibi nedenler ile işbu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde, kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi Şirket veya Bayi veya Distribütörün kayıtlarındaki İşletici'den olan alacakları ile Şirket'ten ve/veya Bayi ve Distribütör'den almış olduğu mali yardım,

katkılar ve her türlü sabit yatırım harcamaların tümünü ve uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere ...Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte Şirket ve/veya Beyi veya Distribütör'e nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca Şirket'e 45.000,00 (KırkBeşBin) Türk Lirası cezai şart ile birlikte Şirket ve/veya Bayi veya Distribütör'ün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder, İşletici,

cezai şartın tenkisini hiçbir şekilde talep edemez. Satış noktasında başka marka bira çeşitlerinin satılması hali işbu madde kapsamı dışındadır ve bu durumda cezai şart hükmü uygulanmayacaktır." düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

Davalı tarafa defter ve kayıtlarını sunmak ve inceleme esas bulunduğu yeri bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, kesin süre içinde sunulmaz veya incelemeye esas bulunduğu yer bildirilmez ise defter sunmakta vazgeçmiş sayılacaklarının ve dosya kapsamı ile hüküm kurulacağının 7251 sayılı yasa ile değişik HMK'nın 222/3 maddesi uyarınca kesin süre de taraflardan birinin ticari defter ve kayıtlarının ibraz etmeyerek bu kayıt ve defterlerin bulunduğu iletişim adres ve bilgilerini mahkemeye bildirmemesi durumunda diğer tarafın ticari defter ve kayıtları içeriğinin kabul edilmiş sayılacağının ihtarının yapıldığı, davalı tarafın herhangi bir defter ibrazında bulunmadığı görülmüştür.

28/07/2020 tarihli resmi gazetede yayımlanan 7251 sayılı yasanın 23. Maddesi ile HMK 222. Madde değiştirilmiş "Diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi" cümlesi 3. Fıkraya eklenmiştir. Yasa koyucunun HMK 222.

Madde de bahsedilen değişikliği yapmasındaki amacın defter ibrazından kaçınan tarafın aleyhine hüküm oluşturulabilmesi için artık defter ibraz edenin defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmuş olmasının yeterli sayılması olduğu, usulüne uygun tutulan defter sahibinin ayrıca teslim belgesi ile mal veya hizmeti verdiğini ispatlamasının gerekli olmadığı,

defterlerin usulüne uygun tutulmasından kastın ise 213 sayılı vergi usul kanunu uyarınca uyarlanmış olan "Muhasebe sistemi uygulama genel tebliği" ve 19/12/2012 tarih ve 28502 sayılı resmi gazetede yayımlanan "ticari defterlere ilişkin tebliğ" uygun olmasından ibaret olduğu mahkememizce kabul edilmiş ve davalı tarafın ihtarlı tebliğe rağmen defter ve belge ibrazından kaçınmış olması nedeniyle talimat yoluyla alınan bilirkişi raporunda da davalı ...'e ödenen 55.250,00 TL işletme katkı payına ait faturanın distribütör firmanın ticari defter kayıtlarına işlenmiş olduğu görülmüş ve hükme esas alınmıştır.

...D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporlarında yer alan tespitler neticesinde, davalının Sözleşme'nin 15. Maddesinde sayılan sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması koşuluna aykırılık tespit edilmiştir.

Taraflar arasında geçerli bir sözleşme ilişkisi kurulmuş, bu ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya ödenen 55.250,00 TL Nakit Bazlı Katkı Payı Tutarının iadesi şartları oluştuğu, sözleşme hükümlerine göre bu miktara ilişkin 15.613,43

TL işlemiş Faiz talebinin yerinde olduğu,

45.000,00

TL Cezai Şartın koşullarının oluştuğu, davalının cezai şartın mahvına sebep olacağı yönünde bir iddiası olmadığı gibi cezai şartın miktarı esas alındığında davalının mahvına sebep olacak kadar fahiş olmadığı bu sebeple cazai şartın tenzilinin gerekmediği,1.610,45

TL işlemiş Faizi ,443,84TL İhtarname Masrafı, 1.049,90

TL Delil Tespiti Masrafının da davacı tarafından talep edilebiliceği dosya kapsamından anlaşılmakla davanın kabulüne,...sayılı dosyasına yapılan itirazın 55.250,00 TL Nakit Bazlı Katkı Payı Tutarı,15.613,43

TL işlemiş Faizi,

45.000,00

TL Cezai Şart,1.610,45

TL işlemiş Faizi,

443,84TL İhtarname Masrafı, 1.049,90 TL Delil Tespiti Masrafı olmak üzere toplam 118.967,62 TL yönünden iptaline, takibin bu bedel üzerinden kaldığı yerden devamına, Alacak likit olduğundan %20 icra inkar tazminatı olan 23.793,53 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.