Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/454 K.2023/305

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/454 Esas - 2023/305

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/454 Esas

KARAR NO : 2023/305

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/08/2021

KARAR TARİHİ : 11/04/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 11/05/2023

Mahkememize açılan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkiline ait ... ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanmış olduğunu, yıkılmadan önce çatı ve bodrum katları dahil toplam 4 kattan teşkil olduğunu, Bayındırlık ve İskan Müd. tarafından 1992 yılında yapı ruhsatı, 1996 yılında da Yapı Kullanma İzni Belgesi verildiğini, Yenimahalle Belediyesi tarafından konut vasfı ile 2004 yılında Yapı Ruhsatı, 2005 yılında da Yapı Kullanma İzin Belgesi verildiği,

proje üzerinde "F" aksı olarak görülen kısım başta olmak üzere zemin kat mutfak bölümü ve "F" aksını içine alan mutfak bölümünün üzerindeki kısımların duvarlarında muhtelif çatlaklar oluştuğunu, çatlakların büyümesi ile rizikonun gerçekleştiğini, birçok hasar bulunması ile birlikte çatlakların yoğunlukla mutfak giriş katında ve yapının doğu cephesinde olduğunu, bodrum katında da ciddi hasarlar mevcut olup banyo, tuvalet ve bir adet odada deformasyonlar bulunduğunu,

hasarın jeolojik birimde ötelenme-hareketlenme-çökme vb. yer hareketleri sebebiyle oluştuğu ve müvekkili tarafından öngörülmesi mümkün olmayan ani ve beklenmedik nitelik taşıdığını, 17.11.2020 tarihinde hasar meydana geldiği, müvekkil tarafından hasar beyanında bulunulduğu ve alınan eksper raporları uyarınca hadisenin proje, malzeme ve imalat hataları/yapının kendi içsel kusurları neticesinde hasar oluşması ile meydana geldiği ve hasarların "teminat dışı" olduğu gerekçesiyle müvekkiline sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı hususları belirtilerek söz konusu hasarın,

Evim Paket Poliçesi kapsamında teminat altına alınmış olduğu ve yapılacak bilirkişi incelemesi sonucu tespit edilecek hasarın davalı sigorta şirketinden tahsili ile ihbar tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, davanın belirsiz alacak olarak ikame edilemeyeceğini, davaya sebebiyet veren hadisenin meydana geldiği ... adresinde bulunan konutun 04.06.2020-04.06.2021 tarihleri arasında, 258857598 numaralı Evim Paket Poliçesi genel ve özel şartları ve ekli klozları dahilinde müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, Evim Paket poliçesi kapsamında sigorta konusu değerler.

Yangın Sigortası, Hırsızlık Sigortası, Cam Kırılmasına Karşı Sigorta, Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları, Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları ve Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları ile poliçede yer alan özel şartlar doğrultusunda, poliçede belirtilen istisnalar dışında kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple meydana gelecek rizikolara karşı poliçede belirtilen sigorta bedellerine karşı teminat altına alındığını, dava konusu olayın; beklenmedik, ani veya bir anda gelişen harici herhangi bir dış etkenle de ilişkilendirilemeyeceğinden sigorta kapsamına girmeyeceğini, olayın, binanın;

ruhsatına ve eklerine, statik ve mimari projesine aykırı olması nedeni ile herhangi bir dış etkene bağlı olmaksızın, kendi ayıpları (temelsiz imalat, hatalı proje, kaldırılan veya uygulanmayan kiriş, küçük ebatlı uygulanan veya küçültülen kolon ile yetersiz beton dayanım sınıfları) sonucu meydana geldiğini, huzurdak1996 yılında da Yapı Kullanma İzni Belgesi verildiğini, Yenimahalle Belediyesi tarafından konut vasfı ile 2004 yılında Yapı Ruhsatı, 2005 yılında da Yapı Kullanma İzin Belgesi verildiği,

proje üzerinde "F" aksı olarak görülen kısım başta olmak üzere zemin kat mutfak bölümü ve "F" aksını içine (temelsiz imalat, hatalı proje, kaldırılan veya uygulanmayan kiriş, küçük ebatlı uygulanan veya küçültülen kolon ile yetersiz beton dayanım sınıfları) sonucu meydana geldiğini, huzurdaki davada uyuşmazlık davaya konu olayın;

beklenmedik ani bir hadise olup olmadığı ve malın kendi ayıbından çöküp çökmediği noktalarında düğümlenmekte olduğunu, dava konusu taleplerin poliçe kapsamında olmadığını, dava konusu olayın binanın kendi yapısal kusurlarının doğal bir sonucu olduğunu, binada zaman içerisinde meydana gelen ve 6-7 senedir onarımlarının gerçekleştirildiği beyan edilen çatlakların;

poliçe ile teminat altına alınan ani ve beklenmedik harici bir risk sonucu değil, herhangi bir dış etkene bağlı olmaksızın binanın kusurları (temelsiz imalat, hatalı proje, kaldırılan veya uygulanmayan kiriş, küçük ebatlı uygulanan veya küçültülen kolon ile yetersiz beton dayanım sınıfları) nedeniyle meydana geldiğini, bu halde davaya konu olay beklenmedik-ani risk tanımına uymadığını, beklenmeyen,

ani bir durum söz konusu olmadıgı için de sigorta güvencesinin devreye girmeyeceğinin belirtildiğini ve mevcut eksper raporları ve teknik raporlara atıfta bulunularak dava konusu hasarın beklenmedik ani hadise olmaması ve rizikonun kapsamına girmemesi ile birlikte davayı, zararı ve talepleri kabul anlamına gelmemek kaydıyla binanın bulunduğu arazide yer kayması yaşanmadığının gerek resmi makamlar gerekse yerinde görme ile yapılan inceleme ve araştırmalar doğrultusunda tespit edilmesi karşısında taleplerin sigorta kapsamında olmadığı hususlarına yer verilmiş ve öncelikle zamanaşımı sebebi ile,

şayet Mahkeme aksi kanaatte ise, konunun bir yer kayması hadisesi olmadığı ve beklenmedik, ani veya bir anda gelişen harici herhangi bir dış etkenle de ilişkilendirilemeyeceği sebepleri ile davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLER

... adresinde bina yapılmak için başvuru yapılıp yapılmadığı, ruhsat verilip verilmediği ve buna ilişkin belgeler istenilerek incelenmiş ve dosyaya kazandırılmıştır. Davalı Axa Sigortaya müzekkere yazılarak davacının maliki olduğu ... ile sigortalı konutta 17.11.2020 tarihinde meydana gelen hasar nedeniyle poliçe ve hasar dosyası istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında jeoloji mühendisi, yüksek inşaat mühendisi, sigorta uzmanı bilirkişiden alınan 23/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Raporun IV. Bölüm (A) maddesinde açıklanan neden ve gerekçelerle (arazide dalgalı/kesikli bir topografya bulunmadığı,

eğimde ani değişiklikler olmadığını, yapının üst kısmındaki asfalt yolda çatlaklar gözlendiğini, bu çatlakların yol boyunca sokakta ve sitede bulunan birçok evi de içine alacak şekilde orta eksende doğrusal olarak devam ettiği ve çatlak derinliğinin yaklaşık 1 cm. kadar olduğunu, asfalt çatlaklarının yol boyunca sokakta bulunan birçok evi de içine alacak şekilde doğrusal olarak devam etmekte olduğu ve yaklaşık 1 cm. derinlikte olması gözetildiğinde;

bu asfalt çatlaklarının, sahada yenilme/kayma tacı (kayan malzemenin ana kütleden koptuğu yer olan olarak tabir edilebilecek eğri) olarak tanımlanabilecek nitelikte olmadığını, ayrıca doğal arazi yüzeyi üzerine yükselen yer değiştirmiş heyelan hacmi/kabarma veya topuk, gerilme çatlağı vb. şeklinde geometrik olarak heyelan ve benzeri bir yer hareketi ile ilişkilendirilebilecek yapısal unsurlar bulunmadığını, (Bu çatlağın heyelan kaynaklı olduğunun söylenmesi halinde sokakta ve sitede bulunan birçok evin çok geniş bir heyelan bölgesi içinde kaldığının kabulü gerekeceği gibi bu evlerde de benzer hasarların olması beklenir,

ancak komşu evler kullanımda olup bu evlerde hasar bulunduğuna dair herhangi bir belirti bulunmamaktadır.

Ayrıca; asfalt çatlağının yol boyunca ve doğrusal özellikte olması, bunun termal şartlar vb. dış etkilerle oluşmuş sıradan bir asfalt hasarı olduğunu ve heyelan vb. kütle hareketine işaret etmeyeceğini göstermektedir) yıkılmış yapı çevresindeki ağaçlarda veya elektrik direklerinde düzgün ve belirli bir eğim bulunmadığını, eğilme ve yatma gözlenmediği, yıkılmış yapının üst kısmındaki asfalt yolu destekleyen istinat duvarında ve bahçe duvarında herhangi bir deformasyon (şişme, dönme vb.) olmadığı, yıkılmış yapı çevresinde herhangi bir su sızıntısı gözlenmediğini, ayrıca;

yeraltı su/kanalizasyon borularında kırılma veya çatlak oluştuğuna dair bir emareye de rastlanmadığını, yıkılmış yapının her iki yanında yer alan benzer müstakil konutların kullanımda olduklarını, bu komşu yapılarda hasar bulunduğuna dair herhangi bir belirti bulunmadığı) hususlarının tespit edilmesi neticesinde; incelemeye konu bölgede, söz konusu yapıda hasara yol açabilecek nitelikte heyelan ve benzeri yer hareketi olduğunu gösterir nitelikte gözleme dayalı herhangi bir emare tespit edilmediği; bu durumda, söz konusu yapıda oluşan hasarın, heyelan ve benzeri yer hareketinden kaynaklandığının söylenmesinin teknik olarak mümkün olmadığını,

Raporun IV. Bölüm (B) maddesinde açıklanan neden ve gerekçelerle (her ne kadar yerinde inceleme kapsamında; yapının tamamen yıkılmış durumda olması nedeniyle yapıda bulunduğu ifade edilen hasarları gözlemlemek, yapı üzerinde gelişen hasar durumu ve dağılımı ile sebepleri ve bunların yapısal özellikleri gibi faktörleri yerinde incelemek ve analiz etmek mümkün olmamış olsa da) dosya kapsamında mevcut raporlar ve belgeler incelendiğinde;

heyetimizce işbu raporun IV. Bölüm (A) maddesinde açıklandığı üzere söz konusu yapıda oluşan hasarın, heyelan ve benzeri yer hareketinden kaynaklandığının söylenmesinin teknik olarak mümkün olmadığı dikkate alındığında; yapıda oluşan hasarların düşey doğrultuda oluşan hareketlenmelerden kaynaklandığı, başka bir deyişle hasarların, zemin kaymasından değil zemin suyu değişimlerinden dolayı oluşan oturmalardan kaynaklanmış olabileceğini,

Raporun IV. Bölüm (C) maddesinde açıklanan neden ve gerekçelerle; dava konusu hasarın ilgili davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen poliçe ile genel olarak teminat sağlanan "ani veya beklenmedik dış etkenlere bağlı riskler" kapsamında değerlendirilemeyeceği, müstakil konuttaki yapısal eksikliklere bağlı olduğu değerlendirilen hasarlar nedeniyle oluşan zararın bu nedenlerle, ilgili sigorta teminatları kapsamında değerlendirilemeyeceği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Davacı tarafından dava konusu yere (Alacaatlı Mah. 3333 sok. Gama apartmanı, no:10) bina yapılmak için başvuru yapılıp yapılmadığı, ruhsat verilip verilmediği ve buna ilişkin belgelerin gönderilmesi için Yenimahalle ve Çankaya Belediyelerine müzekkere yazıldığı, gelen cevabi yazıyı da değerlendirir ek rapor alınmak üzere dosya önceki bilirkişilere tevdi edilerek alınan 13/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök rapordan sonra dosyaya sunulan belgelerle birlikte dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler detaylı olarak tekrar incelendiğini, kök raporda yer verilen değerlendirmelerimizin ve kanaatlerinin değişmesine yol açacak ve aksini ortaya koyacak nitelikte herhangi bir bilgi, belge ve hususun bulunmadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, Özel sigorta poliçesi nedeniyle sigorta şirketine karşı açılan alacak davasıdır.

Davacı maliki olduğu ... adresinde bulunan konutunu 04/06/2020 ve 04/06/2021 tarihlerinde Evim Paket poliçesi ile davalı sigorta şirketince sigortalandığını, evinde çatlaklar ve hasarlar oluştuğunu, hasarın jeolojik birimde ötelenme hareketlenme çökme vb yer hareketleri sebei ile oluşmuş olup ani ve beklenmedik nitelik taşığını ve sigorta teminat kapsamında olduğunu belirtilerek zarardan kaynaklı alacak talebi bulunmaktadır.

Sigorta şirketi ise olayın ani veya bir anda gelişen harici dış etkenle ilişkilendirilemeyeceğini, sigorta teminatı kapsamında olmadığını, binanın ruhsatına eklerine statik ve mimari projesine aykırı olması nedeni ile dış etkene bağlı olmaksızın kendi (temelsiz imalat, hatalı proje, kaldırılan veya uygulanmayan kiriş, küçük ebatlı kolon, yetersiz beton dayanım sınıflarına) sonucu meydana geldiğini iddia etmektedir.

Uyuşmazlık davacının konutunda meydana gelen zararların Özel sigorta poliçesi teminatı kapsamında olup olmadığı, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı ve miktarı konusundadır.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu alınmış olup; bilirkişilerin yerinde yaptıkları inceleme sonucunda tanzim ettikleri raporda; bölgede yapıda hasara yol açabilecek nitelikte heyelan ve benzeri yer hareketi olup olmadığına dair sahada gözleme dayalı inceleme yaptıkları, ancak yapının tamamen yıkılmış olması sebebi ile yapıda bulunan hasar durumu ve yapısal özelliklerini inceleyemediği görülmüştür.

Arazide yapılan incelemede arazide dalgalı kesikli bir topografya olmadığı, eğimde ani değişiklikler olmadığı, yapının üst kısmındaki asfalt yolda çatlaklar olduğu, bu çatlakların yol boyunca sokak ve sitede bulunan bir çok evi içine alacak şekilde orta eksende doğrusal olarak devam ettiği, çatlak derinliğinin yaklaşık 1 cm olduğu gözetildiğinde bu asfalt çatlaklarının sahada yenilme kayma tacı (kayan malzemenin ana kütleden koptuğu yer olarak tabir edilen eğri) olarak tanımlanacak nitelikte olmadığı,

ayrıca doğal arazi yüzeyi üzerinde yükselen yer değiştirmiş heyelan hacmi /kabarma veya topuk gerilme çatlağı, vb şekilde geometrik heyelan ve benzeri yer hareketi ile ilişkilendirilecek yapısal unsurlar bulunmadığı, bu çatlağın heyelan kaynaklı olduğunun söylenmesi halinde sokakta ve sitede bulunan bir çok evin çok geniş heyelan bölgesi içinde kaldığının kabulü gerekeceği, ve bu evlerde de benzer hasarların olmasının bekleneceği, ancak komşu evlerin kullanımda olup bu evlerde hasar olduğuna ilişkin belirti olmadığı, ayrıca asfalt çatlağının yol boyunca ve doğrusal özellikte olması,

bunun termal şartlar vb dış etkenlerle oluşmuş sıradan bir asfalt hasarı olduğunu heyelan vb kütle hareketine işaret etmediğini gösterdiğini) yıkılmış yapı çevresindeki ağaçlarda ve elektrik direklerinde düzgün ve belirli eğim olmadığı, eğilme ve yatma gözlemlenmediği, yılıkmış yapının üst kısmındaki asfalt yolu destekleyen istinat duvarında ve bahçe duvarında herhangi bir deformasyon olmadığı, yılıkmış yapı çevresinde herhangi bir su sızıntısı olmadığı ayrıca yer altı su kanalizasyon borularında kırılma ve çatlak olduğuna dair emare olmadığı,

yıkılmış yapının her iki yanında yer alan benzer müstakil konutların kullanımda oldukları, komşu yapılarda hasar bulunduğuna ilişkin emare olmadığı incelemeye konu bölgede söz konusu hasara yol açabilecek heyelan ve vb yer hareketi olduğunu gösterir gözleme dayalı herhangi bir emare tespit edilemediği, söz konusu yapıda oluşan hasarın heyelan veya yer hareketinden kaynaklanmasının teknik olarak söylenmeyeceği belirtilmiştir.

Yine bilirkişilerce farklı uzmanların yapı yıkılmamışken yaptıkları incelemelerde yapıda bazı bölümlerde projeye aykırı imalat yapıldığı bilgisinin bulunduğu, binada meydana gelen hasarın proje veya imalat kaynaklı olmasının muhtemel olduğu , oluşan hasarın ani beklenmedik dış etkenlere bağlı riskler kapsamında değerlendirilmeyeceği, hasarın müstakil konuttaki yapısal eksikliklere bağlı oluştuğundan sigorta teminatı dışında olduğu değerlendirilmiştir.

Dosya kapsamında bulunan tüm belgeler alınan bilirkişi raporları bir arada değerlendirildiğinde yapıda meydana gelen hasarın heyelan vb yer hareketi sonucu oluşmadığı, konuttaki yapısal eksikliklere bağlı olarak oluştuğu ve sigorta poliçesi teminat kapsamında olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.