Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/76 K.2023/567

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/76 Esas - 2023/567

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/76 Esas

KARAR NO : 2023/567

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 03/02/2022

KARAR TARİHİ : 11/07/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 21/07/2023

Mahkememize açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili 02.02.2022 tarihli dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin muhasebe verilerini "server" sunucu olarak adlandırılan elektronik bir veri tabanında saklamakta olduğunu, Dava dilekçesi ekinde sunulan tutanak ve rapordan görüleceği üzere, sunucu sisteminde görüle n arıza nedeni ile sistemlere erişim sağlanamamış ve verilerin kayıtlı olduğu diskler bir veri kurtarma merkezine gönderilmiş olduğunu, ancak veri kurtarma işleminin başarısız olmuş olduğunu, Bunun üzerine teslim aldığı diskleri derhal MAYDISK ünvanlı farklı bir veri kurtarma merkezine gönderilmiş olduğunu,

ancak verilerin geri getirilmesinin artık imkânsız olduğu bilgisi alınmış olduğundan, ilgili evraklar için zayi belgesi alınması zorunluluğu doğmuş olduğunu, bununla birlikte, her ne kadar meydana gelen olay 2021 Eylül ayında gerçekleşmiş ise de, verilerin kayıtlı olduğu HP marka, EGO001200)WİNK- model, 2.5,(SN: 39TOAORRFFAF, 39TOAOOTFFAF , 39TOAOTUFFA4F) 3 adet disk üzerinde veri kurtarma çalışmaları devam etmiş olup, bu verilerin artık geri döndürülmesinin imkansız olduğu 31/01/2022 tarihinde öğrenilmiş olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulüne,

müvekkili şirketin 2020-2021 yılı defter kayıtları ve sair tüm kayıtlı verilerin ilişkin zayi belgesinin tarafımıza verilmesine karar verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

... Bilişim Sistemleri Ve Danışmanlık Hizmetleri A.Ş ve Türkkep Kayıtlı Elektronik Posta Hizmetleri San. Ve Tic. A.Ş. şirketlerinden, davacının ikinci kopyalarının muhafazası için şirketlerinden yardım alıp olmadığı, almış ise ilgi bilgi belgelerin istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.

Türkkep şirketinden verilen cevapta; davacı şirketin 01/2015- 12/2019 tarihleri arasında taraflarından e defter hizmeti aldığı, ancak ikincil kopyalarının muhafazası için hizmet almadığı bildirilmiştir.

... şirketi işe müzekkere cevabında; davacı şirketin 2020 ,2021 yılları ile 2022 yılının ocak şubat ayına ilişkin belgelerin müvekkilleri şirkette mevcut olup sundukları bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında mali müşavir ve bilgisayar mühendisi konularında uzman kusur bilirkişisinden alınan 10/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, ... Bilişim A.Ş. yazılarından zayi belgesi talep edilen ticari defterlerin, destek sağlayan firma veri tabanında mevcut olduğunun anlaşılmış olduğunu, yazı ekinde bulunan flash bellek ile bir suretinin de dosyaya kazandırılmış olduğundan, davacı şirketin 2020-2021 yılları ve 2022 yılı ticari defterlerinin, davacı şirkete destek sağlayan firma veri tabanında bulunduğunu, zayi olmadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Tarafların itiraz ve bayanları doğrultunda dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek alınan 16/06//2023 tarihli bilirkişi ek raporunda, dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgeler ile yapılan yerinde inceme ve tespitte edinilen bilgi ve bulgulara göre.

2021 yılının ilk 9 ayına ait bilgilerin sunucuya işlendiği ancak sunucunun arızalandığı ve bu ilk 9 aylık veriye ulaşılamadığından sonraki döneme ait bilgilerin de zamanında girilemediği beyan edildiğini, 2021 yılının 9. Ayına ait bilgilerin nasıl kaybolduğunun tespit edilememiş ve silindiği iddia olunan davaya konu dosyaların görülmesinin ve tespitinin mümkün olmadığını ve dolayısıyla zayi olduğu iddia edilen her hangi bir bilgi ve bulguya rastlanılmadığını, ayrıca yedek alınmadığı beyan edildiği gibi, yedeklemeye dair de her hangi bir objektif delile rastlanılmadığını,

ancak dosya içerisinde mevcut Analiz Sonucu Bildirim Formlarından anlaşılan sunucu diskin bozulduğu rapor alınan firmaca tespit olunduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması nedenine dayalı zayi belgesi istemidir.

Dosya kapsamında Mali Müşavir ve bilgisayar mühendisi Bilirkişiden rapor alınmıştır.

TTK 82/7. maddesi "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 1 ay içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisinden bir belge verilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlenmiştir. Zayi belgesinin verilmesi halleri sınırlı bir şekilde sayılmamış ise de; maddede belirtilen gibi hallerden birinin olması defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğun olmaması, tedbirli tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış olması gerekir.

Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulmasında da aynı şartlar geçerlidir.

Elektronik genel defter tebliğinin 4.4.1.e maddesine göre e defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e defter saklama hizmeti yönünde teknik yeterliliğe sahip ve başkanlıktan bu hususta izin alan entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur.

Bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilen elektronik defter ve beratların silinmesi zarar görmesi virüs bulaşması siber saldırı vb sebeplerle ulaşılamaz hale gelmesini engellemek için e defter ve beratların muhafazası için yeterli teknik ve güvenlik önlemi almaları elektronik defter ve beratları farklı ortamlarda yedeklemeleri basiretli tacir gibi davranmaları gerekmektedir.( ... Bölge Adliye Mahkemesi 2021/705 esas 2021/942 karar) bilirkişinden alınan ek raporda.

2021 yılının ilk 9 ayına bilgilerin sunucuya işlendiği ancak sunucunun arızalandığı, sonraki döneme ait bilgilerinde zamanında girilemediğinin beyan edildiği, 2021 yılı 9 ayına ait bilgilerin nasıl silindiğinin tespit edilemediği, dava konusu dosyaların tespitinin mümkün olmadığı, ayrıca yedek alınmadığının beyan edildiği, yedeklemeye dair objektif delile de rastlanmadığı tespit edilmekle.

Davacı şirketin ise dava konusu e -defter ve berat dosyalarının muhafazası için özel entegratör kuruluşlardan yardım alamadığı, basiretli tacirden beklenen özeni göstermediğinden davanın reddine karar verilmiştir.