Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/8 K.2022/3

Mahkememize açılan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından müvekkili aleyhine Ankara ...İcra Dairesinin 2021/18429 sayılı dosyasında dayanak 400.000,00 TL yazılmış olan bedelsiz senet ile ilgili icra takibi başlattığını, müvekkili ile davalının ev satımı hususunda anlaştığını, 07/12/2021 tarihli gayrimenkul satış sözleşmesi bulunduğunu, davalının müvekkiline ev satışı için 400.000,00 TL kapora ödemeyi taahhüt ettiğini, akabinde kaporayı gönderdiğini, ancak davalının kaporayı güvence altına almak için müvekkilinden teminat senedi istediğini, müvekkilinin arada emlakçı olmasına rağmen davalıya boş senet verdiğini,

akabinde davalı yanın müvekkili elinden teminat senedi aldıktan sonra müvekkile evi almaktan caydığını bildirdiğini belirterek, müvekkilinin bu senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine, müvekkilinin zarar görmemesi adına İİK'nun 72/2 maddesi uyarınca tüm icra işlemlerinin durdurulmasına, varsa tüm hacizlerin kaldırılmasına, paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Usul ekonomisi gereği davalıya tebligat çıkartılmamıştır.

MAHKEMEMİZİN GÖREVİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Menfi tespit davası ile taraflar arasında hukuki ilişkinin bulunmadığının belirlenmesi istenir. Hukuki ilişkinin kurulmasını sağlayan sözleşmenin bedeli nakden ya da kıymetli evrak aracılığıyla ödenebilir. Bu hukuki ilişki satış sözleşmesine dayalı olarak tanzim edilen bonodan da doğabilir. Satış sözleşmesi, satıcının bir ürünün mülkiyetini alıcıya nakletmeyi, alıcının bedel ödemeyi yükümlendiği sözleşmelerdir. Bir kısım satış sözleşmesinden kaynaklanan davalarda tarafların nitelikleri göz önüne alınarak asliye hukuk mahkemeleri görevli olabilir.

Somut uyuşmazlıkta, Ankara ... .İcra Müdürlüğü’nün 2021/18429 sayılı dosyasındaki takip konusu 08.12.2021 keşide günlü 15.12.2021 vadeli 400.000,00 TL bedelli bono nedeniyle borçlu olmadığının saptanması istenmiştir. Davacı, dava dilekçesi ekinde sunduğu gayrımenkul satış sözleşmesi başlıklı sözleşmeyi de dayanak göstererek senedin teminat olarak verildiğini iddia etmiştir. Dolayısıyla, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin taşınmaz satış sözleşmesine dayandığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, davalı ile davacı arasında düzenlenen sözleşmeye dayanılarak tanzim edilerek verilen icra takibinin konusu bononun düzenlenme nedeninin taşınmaz satış sözleşmesi, diğer anlatımla temel ilişkinin taşınmaz satış sözleşmesi olduğu görülmektedir.

Sözleşme bedeline mahsuben bono verileceğinin belirlenmesi ve bononun dava konusu olması salt ticaret mahkemelerini görevli kılmadığı gibi davacı ve davalının tacir olduklarına yönelik iddia da bulunmadığından tarafların nitelikleri ile aralarındaki hukuki ilişki dikkate alındığında TTK’nın 4.ve 5. madde koşulları bulunmadığından ticaret mahkemesinin görevli olduğundan söz edilemez.

Dava şartları arasında yer alan görev, kamu düzenine ilişkin olup resen araştırılması gerekmektedir.

Dolayısıyla, davacının dava dilekçesindeki anlatımı ve dosya içeriğinden bononun düzenlenme dayanağı taşınmaz satış sözleşmesi olduğu anlaşılmakla yine davacının tüketici olmasını gerektirir davalı niteliğinden de bahsedilmediğinden bu hususla ilgili yargılama yapma görevi asliye hukuk mahkemesine ait olduğundan görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.( Aynı yönde Yargıtay ...

HD. 15.03.2017 tarih 2015/39082 E ve 2017/3247 K sayılı ilamı)

Katip ... · ¸E-İmzalıdır Hakim ... · ¸E-İmzalıdır *