Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/858 K.2023/37

... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/858

KARAR NO : 2023/37

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 03/03/2017

KARAR TARİHİ : 18/01/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 18/01/2023

Mahkememize açılan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

İDDİA

Davacı vekili, davalı şirketin 11.05.2011 tarih ve ... sayılı yazı ile "Ocak 2011-Aralık 2011" tarih dönemindeki, aylık ölçüm ve Sistem Kullanım Anlaşmasına göre maksimum enerji alış/veriş kapasitesini aştığı tespit edildiğinden Sistem Kullanım Anlaşmasının 10.cu maddesi gereğince sistem kullanım cezası faturası düzenlenerek muhteviyat çizelgesi ile gönderildiğini, ayrıca, yasal süresinde ödenmeyen faturalar için Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. maddesince gecikme zammı uygulanacağı ve yasal yoldan tahsil edileceği bildirilerek 27.04.2012 düzenleme tarihi ile 1.118.666,96 TL tutarlı faturanın gönderildiğini,

davacı şirketin, faturanın Amme Alacaklarının Tahsil Usulü ile tahsil edileceğinin bildirilmesi nedeniyle 1.118.666,96 TL tutarlı faturayı 31.05.2012 tarihinde davalı şirkete ödediğini, davanın konusu olan reaktif cezalara ilişkin hukuki düzenlemelerin, bütün bileşenleri içeren faturaları her ay göndermesi,

sistem kullanıcısını uyarması ve varsa aykırılıklar bakımından önlem almasını sağlamasını amaçladığını, müvekkili şirkete herhangi bir bildirimde bulunulmadan usul ve mevzuata aykırı tek taraflı ceza faturası düzenlendiğini belirterek 1.118.666,96 TL ödemenin ödeme tarihi olan 31.05.2012 tarihinden itibaren işlenecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın yargı yolu itirazı gözetilerek görev yönünden reddi gerektiğini, esas yönünden de dava konusu faturanın Ocak 2011 - Aralık 2011 dönemlerine ilişkin olduğunu, 27.04.2012 düzenleme tarihli faturanın davacı tarafından herhangi itiraz kaydı bulunmadan süresi içerisinde 31.05.2012 tarihinde ödendiğini, faturaya 8 gün içerisinde bir itirazda bulunulmadığından fatura içeriğinin kaydedildiğini, 27.04.2012 düzenleme tarihli faturaya ilişkin davanın kanundaki 2 yıllık zamanaşımı süresi geçirilerek 5 yıl sonra,

2017 yılında açıldığını, Ocak 2011—Aralık 2011 dönemi için şirkete ait trafo merkezindeki demand değerinin, Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji alış/veriş kapasitelerini aştığının tespit edildiğini, şirket ile teşekkülleri arasında 31.12.2009 tarihi itibariyle Şirket sorumluluğunda bulunan TM'ler için ilk kez sistem kullanım anlaşmaları imzalamaya başladığından, 2011 yılı için Sistem Kullanım Anlaşmasının "Cezai Şartlar" başlıklı maddesi kapsamında ceza işlemi uygulandığını, ihtar şartı ile ilgili olarak.

Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji alış/veriş kapasitelerinin aşılması nedeniyle düzenlenen sistem kullanım ceza faturaları, yalnızca Sistem Kullanım Anlaşmasının 10. mad. ve İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İletişim Tarifelerini Hesaplama Yöntemi Bildirimi hükümleri doğrultusunda düzenlendiği, aynı zamanda Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğin 2. bölüm "maksimum enerji alış ve maksimum enerji veriş kapasiteleri" başlıklı 5. maddesinde yer alan;

"1)lletim sistemi kullanıcısı, bağlantı noktasından bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmaları revize edilmeden maksimum enerji alış kapasitesinin üzerinde elektrik enerjisi alamaz,

2)lletim sistemi kullanıcısı, bağlantı noktasından bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmaları revize edilmeden maksimum enerji veriş kapasitesinin üzerinde elektrik enerjisi veremez.

b. iletim sistemi kullanıcısının alış veya veriş kapasitelerini ihlal etmesi:

1)Bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenmiş bulunan yaptırımlar işlerlik kazanır,

2)..., ihlalin düzeltilmesi için iletim sistemi kullanıcısına, ihlalin tespit edildiği tarihte bildirimde bulunur.

(2)Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi, bildirimi aldığı tarih itibarıyla, diğer iletim sistemi kullanıcıları ise bildirimin alınmasından itibaren otuz gün içerisinde bu durumu düzeltmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde ilgili kullanıcının elektrik enerjisi kesilebilir. Elektrik enerjisinin kesilmesi ve tekrar verilmesi durumunda oluşan maliyetler, ilgili kullanıcı tarafından ...'a ödenir.

(3)..., elektrik enerjisi iletimini olumsuz yönde etkileyecek şekilde maksimum kapasiteler üzerinde elektrik enerjisi alınmaması ve verilmemesi için otomatik enerji kesme sistemlerini devreye alabilir.

(4)TElAŞ'ın iletim sistemine doğrudan bağlı olan tüketicilerle yaptığı bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmalarında taahhüt ettiği kapasiteyi sağlayamaması durumunda oluşacak zararların tazminine ilişkin hükümler bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenir, "hükmü ve Teşekkülümüzle imzalanan Sistem Kullanım Anlaşmasının Birinci Bölüm Maksimum Enerji Alış/Veriş Kapasitesi başlıklı 2. maddesinde yer alan;

"Kullanıcı, bağlantı noktasından bu anlaşma revize edilmeden maksimum enerji alış kapasitesinin üzerinde elektrik enerjisi alamaz, maksimum enerji veriş kapasitesinin üzerinde elektrik enerjisi veremez.

Kullanıcının alış veya veriş kapasitelerini ihlal etmesi durumunda ..., bu Anlaşma kapsamındaki yaptırımları uygular ve ihlalin düzeltilmesi için kullanıcıya, ihlalin tespit edildiği tarihte bildirimde bulunur. Kullanıcının, üretim faaliyet gösteren tüzel kişi olması halinde, bildirimin alındığı tarih itibarıyla; dağıtım şirketi veya iletim sistemine doğrudan bağlı tüketici olması halinde ise bildirimin alınmasından itibaren otuz gün içerisinde bu durumu düzeltilir. ... bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde kullanıcının elektrik enerjisini kesebilir. Elektrik enerjisinin kesilmesi ve tekrar verilmesi durumunda ortaya çıkan maliyetler, kullanıcı tarafından ...a ödenir.

..., maksimum kapasiteler üzerinde elektrik enerjisi alınmasını ve verilmesini önlemek amacıyla otomatik enerji kesme sistemlerini devreye alabilir." hükmü doğrultusunda düzenlendiğini,

-Söz konusu Tebliğ ve Anlaşma hükümleri gereğince, bir iletim sistemi kullanıcısının hiçbir koşulda sistem kullanım anlaşmasında belirtilen maksimum enerji alış veya veriş kapasitelerini AŞAMAYACAĞI karşılıklı olarak imzalanarak akde bağlandığını,

-Tebliğde, yer alan bahse konu yaptırımların uygulanması için bildirim gibi bir ön koşul belirtilmediğini,

Ancak, Sistem Kullanım Anlaşmasının Cezai Şartlar başlıklı 10. maddesinin ilk paragrafında yer alan uyarı koşulunun uygulamada sadece aşağıdaki ihlal hallerinde;

•Kullanıcıya ait arızalı iletişim teçhizatının ...'ın yazılı uyarısına rağmen onarılmaması/ değiştirilmemesi ve bu durumu ile kullanılmaya devanı edilmesi,

•Kullanıcının ....'dan habersiz olarak teçhizatta ve/veya ayarlarında değişiklik yapması,

•Kullanıcıya ait tesislerdeki arızalı teçhizatın ...'ın yazılı uyarısına rağmen onarılmaması/değiştirilmemesi ve bu durumu ile kullanılmaya devam edilmesi,

•Kullanıcıya ait tesislerdeki teknik ömrü dolan teçhizatın ...ın yazılı uyarısına rağmen değiştirilmemesi,

•Kullanıcıya ait tesis ve/veya teçhizatın sisteme ve çevreye uyumsuz olması ve bu durumun ...'ın yazılı uyarısına rağmen devam ettirilmesi, geçerli olacağının açıkça görüleceğini, belirtilenler dışındaki ihlal durumlarında, Teşekkülümüzün cezai işlem yapabilmesi için yazılı uyarı şartının aranmadığı açık bir şekilde görüleceği,

Ayrıca, Sistem Kullanım Anlaşmasının "..." başlıklı 2. Maddesine göre kullanıcıların anlaşmalarını revize etmeden, maksimum enerji alış/veriş kapasitelerinin üzerinde elektrik enerjisi alıp veremeyecekleri, aksi durumda Teşekküllerinin Anlaşma kapsamındaki ilgili yaptırımları herhangi bir bildirime gerek olmaksızın uygulayacağı, -Sonuç olarak, Tebliğde, bildirim gibi bir ön koşul belirtilmediğini,

-24/12/2009 tarihli ve 2360 sayılı... Kurul Kararı ile yürürlüğe giren İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem işletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi (Yöntem Bildirimi) 5.18 maddesine göre aylık olarak İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim faturaları düzenlenerek Şirkete gönderildiğini,

Tüm kullanıcıların ödeyecekleri yıllık Tüketim Sistem Kullanım Bedelleri, ...'la yapacakları Sistem Kullanım Anlaşmasında belirtilen maksimum enerji alış kapasitesi esas alınarak hesaplandığını, kullanıcıların ölçüm dönemine ait aylık sistem kullanım ve sistem işletim faturalarında, yüksek olan bu ölçüm değeri dikkate alındığından kullanıcıya gönderilen faturanın uyarı niteliğinde olduğunu,

Ayrıca, Şirketçe 2011 yılı faturalarında yer alan kapasite değerlerine ilişkin herhangi bir itiraz da yapılmadığından Şirket tarafından kabul edildiği anlamını taşıyacağını,

-Sistem Kullanım Anlaşmasında belirtilen maksimum enerji alış/veriş kapasitelerinin aşılması nedeniyle düzenlenen sistem kullanım ihlaline ilişkin faturalar yıllık olarak tanzim edildiğini,

-Sistem Kullanım Anlaşmasının "Cezai Şartlar" başlıklı maddesindeki cezai işlemlerden bazıları Bağlantı Anlaşmasına istinaden yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sonucu uygulanan cezai işlemlerdir. Bunlar;

•Kullanıcının tesis ve/veya teçhizatının bağlantı anlaşmasında ve ilgili mevzuatta belirtilen bozucu etkilere ilişkin sınır değerlerini aşması üzerine yapılan uyarı bildiriminden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde bu ihlalin sonlandırıimaması,

•Bağlantı anlaşması kapsamında temin ve tesis edilmesi gereken iletişim ve ... sistemine bağlantı ve sekonder frekans kontrolü ile ilgili teçhizatın/sistemlerin kurularak servise alınması konusundaki eksikliklerin giderilmemesi, işletmede olan tesislerde ise kullanıcıya ait arızalı iletişim teçhizatının ...'ın yazılı uyarısına rağmen onarılmaması/değiştirilmemesi ve bu durumu ile kullanılmaya devam edilmesidir. (15/03/2012 tarih ve 3735/a sayılı Kurul Kararı ile onaylanan yeni Sistem Kullanım Anlaşmasında yer almaktadır.)

Bu nedenle, Bağlantı Anlaşmasının 16. maddesinde yer alan uyarı yükümlülüğünün Sistem Kullanım Anlaşmasının "Cezai Şartlar" başlıklı maddesindeki ihlal hallerinde geçerli olmaktadır.

-Davacı tarafın ceza fatura tutarını ihtirazi kayıt koymadan ödediğini, basiretli bir tacir ödeme anında ihtirazi kayıt koymakla yükümlüğü olduğunu,

Ayrıca, Türk Ticaret Yasası, 8 gün içerisinde fatura içeriğine itiraz edilmemesi halinde, fatura içeriklerinin de kabul edildiğinin kabul edilmesi gerektiğini,

-Kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının faizin ödeme gününden itibaren başlatılması talebi de haksızdır, usul ve yasaya aykırıdır.

-Söz konusu Tebliğ ve Anlaşma hükümleri gereğince bir iletim sistemi kullanıcısının hiçbir koşulda sistem kullanım anlaşmasında belirtilen maksimum enerji alış veya veriş kapasitelerini AŞAMAYACAĞI karşılıklı olarak imzalandığını,

Davalı ... tarafından yapılan tüm işlemlerin hukuka uygun olduğunu belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki sistem kullanım anlaşması uyarınca, davacı tarafça ödenen bedelin iadesi istemine yöneliktir.

Mahkememizce, davalı tarafça 16/09/2009 tarihli Sistem Kullanım Anlaşmaları ve Bağlantı Anlaşmalarının 10. maddesine göre Ocak 2011-Aralık 2011 tarihleri arasındaki dönemde davacının çektiği reaktif enerjinin aktif enerjiye oranının mevzuata uygun olmaması nedeniyle dava konusu ceza faturası düzenlenmiş ise de; davalı tarafça anılan maddeye göre uyarı ve makul süre verilmesi şartlarının yerine getirilmediğinden, kesilen ceza faturası sözleşmeye aykırı olmasına rağmen davacının söz konusu faturayı ihtirazi kayıt olmaksızın ödediği, bu durumda da davacının sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak ödediğini geri talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin mahkememiz kararına karşı istinaf yoluna başvurması üzerine ...Karar sayılı ilamı ile;

"...02.12.2020 tarih ve 31322 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe göre 7257 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 33. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun "İletim faaliyeti" başlıklı 8. maddesinin...'ın görev ve yükümlülüklerini düzenleyen 2. fıkrasına (ç) bendinden sonra gelmek üzere eklenmesine ve sonraki bentlerin buna göre teselsül ettirilmesine karar verilen bent,

"d) İletim sisteminin normal işletme koşulları içerisinde işletilmesi ile işletme güvenliği ve bütünlüğü üzerinde risk oluşturan durumlara ilişkin olarak bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerinin takibini yapmak, ihlal durumu tespit edilen tüzel kişilere sistem kullanım anlaşmasında düzenlenen cezai şartları ve diğer yaptırımları uygulamak." hükmünü, yine aynı Kanunun 39. maddesi ile 6446 sayılı Kanuna eklenen ek maddenin, "(1) 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinin uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlıklar idari yargıda görülür." hükmünü içermektedir.

Dava konusu fatura, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun "İletim faaliyeti" başlıklı 8. maddesinin ...'ın görev ve yükümlülüklerini düzenleyen 2. fıkrasına (ç) bendinden sonra gelmek üzere eklenen (d) bendi kapsamında düzenlenmiş bir ceza faturasıdır.

HMK'nın 115/(1). maddesi, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilir." hükmünü içermektedir.

Bu durumda Dairemizce, yargı yoluna ilişkin bu değişikliğin usul hükmü niteliğinde olduğu, derhal ve kesinleşmemiş tüm uyuşmazlıkları da kapsar şekilde uygulanması gerektiği gözetilerek, HMK'nın 114/(1)-b ve 115/(2). maddesi uyarınca yargı yolunun caiz olmasına ilişkin dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmek üzere İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına" gerekçeleri ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtildiği gibi;

"...02.12.2020 tarih ve 31322 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe göre 7257 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 33. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun "İletim faaliyeti" başlıklı 8. maddesinin ...'ın görev ve yükümlülüklerini düzenleyen 2. fıkrasına (ç) bendinden sonra gelmek üzere eklenmesine ve sonraki bentlerin buna göre teselsül ettirilmesine karar verilen bent,

"d) İletim sisteminin normal işletme koşulları içerisinde işletilmesi ile işletme güvenliği ve bütünlüğü üzerinde risk oluşturan durumlara ilişkin olarak bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerinin takibini yapmak, ihlal durumu tespit edilen tüzel kişilere sistem kullanım anlaşmasında düzenlenen cezai şartları ve diğer yaptırımları uygulamak." hükmünü, yine aynı Kanunun 39. maddesi ile 6446 sayılı Kanuna eklenen ek maddenin, "(1) 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinin uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlıklar idari yargıda görülür." hükmünü içermektedir.

Dava konusu fatura, 6446 sayılı ... Kanununun "İletim faaliyeti" başlıklı 8. maddesinin ...'ın görev ve yükümlülüklerini düzenleyen 2. fıkrasına (ç) bendinden sonra gelmek üzere eklenen (d) bendi kapsamında düzenlenmiş bir ceza faturasıdır. HMK'nın 115.maddesine göre dava şartı davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı, tarafların da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebileceği hükmünü içerdiği, yargı yoluna ilişkin yasada belirtilen değişikliğin usul hükmü niteliğinde olduğu, derhal de kesinleşmemiş tüm uyuşmazlıkları da kapsar şekilde uygulanması gerektiği gözetilerek davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...